Οι έντονες βροχοπτώσεις των τελευταίων μηνών μπορεί να έχουν ευεργετικά αποτελέσματα για τα αποθέματα νερού αλλά από τον Νοέμβριο και μετά έχουν συμβάλει στη μεγάλη αύξηση του αριθμού των κατολισθήσεων σε πολλές περιοχές της χώρας: 40% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα πριν από έναν χρόνο.
Η κατολίσθηση στην Ιόνια Οδό, η οποία μετέφερε περίπου 200.000 κυβικά μέτρα υλικού και είχε ως αποτέλεσμα να κλείσει ο αυτοκινητόδρομος από την Αρτα έως την Αμφιλοχία, ήταν η πιο πρόσφατη από μια σειρά μεγάλων κατολισθητικών γεγονότων που το τελευταίο τρίμηνο προκάλεσαν σοβαρά προβλήματα και ανησυχία στους πολίτες, από τα Τζουμέρκα μέχρι την Κρήτη.
Ο καθηγητής Δυναμικής, Τεκτονικής, Εφαρμοσμένης Γεωλογίας και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών του ΕΚΠΑ και πρόεδρος του ΟΑΣΠ Ευθύμιος Λέκκας λέει στην «Κ» ότι αυτά που άλλαξαν το τελευταίο τρίμηνο ήταν η ποσότητα και η ραγδαιότητα των βροχοπτώσεων.
«Τα εδάφη ήταν ακόρεστα. Δεν περιείχαν μεγάλο ποσοστό υγρής μάζας εξαιτίας της έλλειψης βροχοπτώσεων. Φέτος, εμποτίστηκαν με μεγάλες ποσότητες νερού. Αυτή ήταν η βασική αιτία για την αύξηση του αριθμού των κατολισθήσεων κατά περίπου 40%», λέει.
Παρατηρήσαμε περιστροφικές κατολισθήσεις, καταπτώσεις βραχωδών όγκων, ροή εδαφών και κατολισθήσεις με ολίσθηση. Υπήρχαν όλοι οι τύποι κατολισθήσεων και πολλές φορές συνυπήρχαν σε μία περιοχή.
Ο κ. Λέκκας σημειώνει ότι καθεμία από τις κατολισθήσεις που παρατηρήθηκε σε αυτό το διάστημα έγινε σε διαφορετικό έδαφος και πέτρωμα. «Είχαμε τελείως διαφορετικές μορφές του φαινομένου. Παρατηρήσαμε περιστροφικές κατολισθήσεις, καταπτώσεις βραχωδών όγκων, ροή εδαφών και κατολισθήσεις με ολίσθηση. Υπήρχαν όλοι οι τύποι κατολισθήσεων και πολλές φορές συνυπήρχαν σε μία περιοχή».
Προσθέτει επίσης ότι το νερό δρα καταλυτικά τόσο υπόγεια όσο και επιφανειακά προκαλώντας διαβρωτικά φαινόμενα. «Η γεωλογία δεν αλλάζει. Αυτό που άλλαξε τους τελευταίους μήνες ήταν η ποσότητα του νερού που έπεσε», τονίζει.
Οι μεγάλες κατολισθήσεις των τελευταίων τριών μηνών συνέβησαν κατά τη διάρκεια σημαντικών επεισοδίων κακοκαιρίας. Τον περασμένο Νοέμβριο, κατά τη διάρκεια της κακοκαιρίας «Adel», έπεσαν περισσότερα από 200 χιλιοστά βροχής στα Τζουμέρκα μέσα σε ένα τριήμερο και περισσότερα από 900 χιλιοστά συνολικά όλο τον μήνα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να σημειωθούν μεγάλες κατολισθήσεις, με σημαντικότερη αυτή που απείλησε άμεσα το χωριό Αγναντα.
Τα Τζουμέρκα δέχθηκαν νέες βροχοπτώσεις την περασμένη εβδομάδα που είχαν ως αποτέλεσμα τις κατολισθήσεις στο χωριό Ματσούκι.
Τον Δεκέμβριο του 2025, η κακοκαιρία «Byron» προκάλεσε κατολισθήσεις στην Ιεράπετρα της Κρήτης με αποτέλεσμα να κλείσει ο δρόμος από τα Τέρτσα προς τον Μύρτο. Κατολισθητικά φαινόμενα παρατηρήθηκαν και στη Λακωνία. Τους τελευταίους τρεις μήνες έγιναν μεγάλες και μικρές κατολισθήσεις στον Ασπροπόταμο Τρικάλων, στον Αγιόκαμπο, στην Κέρκυρα, στη Χίο, στη Σάμο και στην Ξάνθη.
