Η Ελλάδα της κρίσης καταγράφεται εκτενώς στα αρχεία του Τζέφρι Έπσταϊν, όπως προκύπτει από ηλεκτρονική αλληλογραφία, εσωτερικά επενδυτικά έγγραφα και αναλύσεις που περιλαμβάνονται στο υλικό το οποίο δημοσιοποιήθηκε από το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης.
Στο σύνολο των περίπου 3,5 εκατομμυρίων εγγράφων, η λέξη «Ελλάδα» εμφανίζεται 1.553 φορές, κυρίως την περίοδο 2012-2015 – στο απόγειο της οικονομικής κρίσης, που εν τέλει οδήγησε στην εκλογή της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και στο δημοψήφισμα.
Το υλικό αφορά κατά κύριο λόγο το ελληνικό πρόγραμμα διάσωσης, το τραπεζικό σύστημα, τα swaps του ελληνικού χρέους, τις ανακεφαλαιοποιήσεις, τα κρατικά ομόλογα και συγκεκριμένες επενδυτικές ευκαιρίες σε ελληνικά χρηματοπιστωτικά προϊόντα.
Παράλληλα, καταγράφονται ανταλλαγές απόψεων για τις πολιτικές εξελίξεις και τον αντίκτυπό τους στις αγορές.
Κεντρική θέση στο αρχείο κατέχουν τα emails μεταξύ Eπσταϊν και Νόαμ Τσόμσκι, τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 2015.
Σε αλληλογραφία της 29ης Ιουνίου 2015, ο Τσόμσκι αναφέρει ότι, σύμφωνα με οικονομολόγους που εξέτασαν τα στοιχεία, περίπου το 90% των πληρωμών προς την Ελλάδα κατέληγαν τελικά σε γερμανικές και γαλλικές τράπεζες, μέσω της εξυπηρέτησης παλαιότερων δανείων.
Στο ίδιο μήνυμα χαρακτηρίζει τα χρέη αυτά «odious debts» και εκτιμά ότι θα έπρεπε να αναδιαρθρωθούν ριζικά ή να ακυρωθούν.
Ο Επσταϊν απαντά αναπτύσσοντας εκτενή ανάλυση για τη λειτουργία της τραπεζικής λογιστικής, υποστηρίζοντας ότι τα τραπεζικά κέρδη βασίζονται σε λογιστικές εγγραφές και όχι σε πραγματικό χρήμα και ότι τα πακέτα διάσωσης λειτουργούν ως μηχανισμός διάσωσης των πιστωτών.
Η ελληνική πολιτική κρίση του καλοκαιριού του 2015 εμφανίζεται επίσης στην αλληλογραφία.
Σε email της 6ης Ιουλίου 2015, η επικεφαλής της Edmond de Rothschild Group, Αριάν ντε Ρότσιλντ, αναφέρει ότι «ακούγεται πως ο Αλέξης Τσίπρας ήθελε “το κεφάλι” του Βαρουφάκη και το πήρε», σημειώνοντας ότι πιθανός αντικαταστάτης του Γιάνη Βαρουφάκη θα ήταν ο Ευκλείδης Τσακαλώτος.
Στο ίδιο μήνυμα εκτιμά ότι η κίνηση αυτή θα έδινε χρόνο στον Αλέξη Τσίπρα ενόψει της συνόδου κορυφής της ευρωζώνης.
Η απάντηση Επσταϊν: Η παραίτηση του Έλληνα υπουργού, όπως γράφει, δεν κάνει το πρόβλημα ευκολότερο αλλά δυσκολότερο, καθώς πλέον θα τους ζητηθεί να έρθουν με λύση, όχι με προτάσεις. «Τώρα την έχουν πραγματικά γ…».
Στα έγγραφα περιλαμβάνεται και εσωτερικό υλικό του U.S. Global Investment Office από τον Ιούνιο του 2012, το οποίο αφορά τηλεδιάσκεψη επενδυτών για τις επιπτώσεις των ελληνικών εκλογών εκείνης της περιόδου.
Η Ελλάδα αντιμετωπίζεται ως παράγοντας διεθνούς συστημικού κινδύνου, με ανάλυση για το ενδεχόμενο εξόδου από την ευρωζώνη και τις συνέπειες στις παγκόσμιες αγορές.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις ελληνικές τράπεζες. Σε αλληλογραφία του 2014 καταγράφονται συζητήσεις για επενδύσεις σε τίτλους κτήσης μετοχών (warrants) ελληνικών τραπεζών, με ειδική αναφορά στην Alpha Bank ως επενδυτικό «στοίχημα».
Τα emails περιλαμβάνουν ανάλυση για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, τη διαδικασία PSI, την κρατική συμμετοχή στις τράπεζες που κυμαινόταν μεταξύ 35% και 70% και την προσδοκία επιστροφής σε κερδοφορία μετά τις ανακεφαλαιοποιήσεις.
Σε άλλο έγγραφο του Δεκεμβρίου 2013 περιγράφεται επενδυτική ευκαιρία σε βραχυπρόθεσμα ελληνικά κρατικά ομόλογα πεντάμηνης διάρκειας, με έμφαση στη χαμηλή ρευστότητα αλλά και στις αποτιμήσεις.
Συνολικά, από το υλικό που έχει δοθεί στη δημοσιότητα προκύπτει ότι η Ελλάδα δεν εμφανίζεται αποσπασματικά στα αρχεία Επσταϊν, αλλά ως σταθερό αντικείμενο ανάλυσης και επενδυτικού ενδιαφέροντος κατά τα χρόνια της κρίσης.
Οι αναφορές εστιάζουν στο τραπεζικό σύστημα, στα εργαλεία διαχείρισης του χρέους και στις πολιτικές εξελίξεις που επηρέαζαν άμεσα τις αγορές, σκιαγραφώντας τον τρόπο με τον οποίο η ελληνική κρίση αντιμετωπιζόταν στο παρασκήνιο ως πεδίο χρηματοπιστωτικού ρίσκου και ευκαιριών.
