Με εξετάσεις μέσω ΑΣΕΠ (Ανώτατο Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού) θα πραγματοποιείται η επιλογή προϊσταμένων στο Δημόσιο (γενικοί διευθυντές, διευθυντές, τμηματάρχες), όπως προβλέπεται στο σχέδιο νόμου που προετοιμάζει το υπουργείο Εσωτερικών. Ειδικά για τις θέσεις των γενικών διευθυντών προβλέπεται διπλή διαγωνιστική διαδικασία ανάλογα με τη συγκεκριμένη θέση που διεκδικούν. Τα τυπικά προσόντα, η αποκτηθείσα εμπειρία σε θέσεις ευθύνης θα συνεχίσουν να λαμβάνονται υπόψη, ωστόσο οι συγκεκριμένες πληροφορίες θα περνούν για κάθε δημόσιο υπάλληλο αυτόματα στο σύστημα, χωρίς να χρειάζεται να προσκομίζονται έγγραφα και βεβαιώσεις. Οι κρίσεις των τμηματαρχών θα περνούν μέσα από υπηρεσιακά συμβούλια, ωστόσο και πάλι οι διαδικασίες θα είναι σε μεγάλο βαθμό αυτοματοποιημένες, ενώ καταργείται για όλους τους βαθμούς η διαδικασία της συνέντευξης. Οι βασικές αρχές του νομοσχεδίου παρουσιάστηκαν χθες από τον υπουργό Εσωτερικών Θεόδωρο Λιβάνιο και την υφυπουργό Παρασκευή Χαραλαμπογιάννη στο υπουργικό συμβούλιο. Στόχος του ΥΠΕΣ είναι το συγκεκριμένο νομοσχέδιο να προωθηθεί στη Βουλή πριν από το Πάσχα.
Αυτόματη διαδικασία
Εξαιρετικά σημαντική αλλαγή που φέρνει το νομοσχέδιο είναι η πρόβλεψη της προκήρυξης κρίσεων για όλες τις θέσεις στο Δημόσιο κάθε τρία χρόνια από το υπουργείο Εσωτερικών, οπότε θα εκκινεί αυτόματα η διαδικασία. Με το υφιστάμενο σύστημα για να εκκινήσει η διαδικασία θα έπρεπε να εκδώσει προκήρυξη ο υπουργός, ο περιφερειάρχης, ο δήμαρχος ή ο πολιτικός προϊστάμενος κάθε φορέα για τις θέσεις προϊσταμένων, κάτι που πολύ συχνά η πολιτική ηγεσία απέφευγε προκειμένου να μην προκαλέσει τριγμούς και δυσαρέσκειες στις υπηρεσίες. Ακόμη κι αν τελικά ανακοινωνόταν η έναρξη των κρίσεων, η διαδικασία έτσι όπως ισχύει αυτή τη στιγμή, σύμφωνα με έρευνα του ΑΣΕΠ το 2020, χρειαζόταν επτά χρόνια για όλες τις θέσεις προϊσταμένων όλων των επιπέδων.
Η έλλειψη πολιτικής βούλησης συναντά τη διοικητική δυσκολία για αδράνεια και κάπως έτσι η πλειονότητα των θέσεων, κυρίως διευθυντών και τμηματαρχών, δεν έχει περάσει από κρίσεις από το 2011, με εξαίρεση τα υπουργεία Ανάπτυξης, Παιδείας και κάποιους άλλους φορείς. Οι αρμοδιότητες των γενικών διευθυντών και των διευθυντών στους περισσότερους τομείς του Δημοσίου εξυπηρετούνται από αναπληρωτές, οι οποίοι δεν έχουν περάσει καμιά διαδικασία κρίσης, αλλά προκρίθηκαν με εσωτερικές διαδικασίες χωρίς συγκεκριμένα και καθορισμένα κριτήρια.
Υπολογίζεται ότι στο Δημόσιο με βάση τα ψηφιακά οργανογράμματα υπάρχουν 29.000 θέσεις προϊσταμένων. Εξ αυτών, οι 350-400 θέσεις είναι γενικών διευθυντών, 3.500 θέσεις διευθυντών και οι υπόλοιπες αφορούν θέσεις τμηματαρχών. Μέσα στον Φεβρουάριο το υπουργείο Εσωτερικών θα ζητήσει από όλες τις υπηρεσίες να φορτώσουν στο HRMS όλα τα περιγράμματα θέσεων ευθύνης. Ετσι θα υπάρχει όλη η πληροφορία που χρειάζεται ώστε το υπουργείο Εσωτερικών να προκηρύσσει σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα όλες τις θέσεις. Προβλέπεται λοιπόν ότι η λήξη των θητειών σε όλα τα υπουργεία, στις περιφέρειες, στους δήμους και στους φορείς θα είναι οριζόντια.
Η συγκεκριμένη προκήρυξη θα απευθύνεται σε μια δεξαμενή – μητρώο υποψηφίων που θα έχει προκύψει από γραπτή εξέταση την οποία θα οργανώνει το ΑΣΕΠ. Η εξέταση θα περιλαμβάνει 3 μέρη: Πρώτον, στοχευμένες ερωτήσεις που αφορούν γνώσεις που χρειάζεται να έχει κάθε στέλεχος της δημόσιας διοίκησης (π.χ. δημόσιες συμβάσεις, υπαλληλικός κώδικας). Δεύτερον, τεστ δεξιοτήτων και, τρίτον, εργασιακή αποτελεσματικότητα. Φυσικά, για να δώσουν εξετάσεις οι υποψήφιοι θα πρέπει να πληρούν συγκεκριμένα τυπικά προσόντα, τα οποία θα εισάγονται αυτόματα στο HRMS (Λογισμικό διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού). «Με αυτόν τον τρόπο θα έχουμε άμεσα και τη μοριοδότηση του κάθε υποψηφίου», εξηγεί στέλεχος του υπουργείου Εσωτερικών.
Τι αλλαγές φέρνει το νομοσχέδιο που ετοιμάζει το υπουργείο Εσωτερικών και αναμένεται να προωθηθεί στη Βουλή πριν από το Πάσχα.
Το ΑΣΕΠ στη συνέχεια, έχοντας μέσω της πλατφόρμας HRMS τα τυπικά προσόντα, την εργασιακή εμπειρία και τον χρόνο σε θέσεις ευθύνης του κάθε υποψηφίου θα τα συνδυάζει με τα αποτελέσματα στη γραπτή εξέτασή του. Ειδικά για τους γενικούς διευθυντές, αμέσως μετά τη γενικότερη κατάταξη θα υπάρχει δεύτερη ειδικότερη εξέταση –και γραπτή και προφορική– με πιο συγκεκριμένα θέματα ανάλογα με τον φορέα του οποίου διεκδικούν τη γενική διεύθυνση. Για τους τμηματάρχες θα συνεχίσει να ισχύει η κρίση από το υπηρεσιακό συμβούλιο με βάση την επίδοσή τους στον διαγωνισμό και τα τυπικά προσόντα.
Για τους πολίτες
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης παρουσίασε στο υπουργικό συμβούλιο και ένα πακέτο παρεμβάσεων για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη. Συγκεκριμένα προωθούνται:
• Η αντικατάσταση των δικαιολογητικών που ήδη διαθέτει η δημόσια διοίκηση με υπεύθυνη δήλωση εκ μέρους των πολιτών.
• Η αποχή, υπό προϋποθέσεις, του Δημοσίου από τη διεκδίκηση ακινήτων πολιτών, όπου δεν υπάρχει περίπτωση δικαίωσης του Δημοσίου με βάση τη νομολογία του Αρείου Πάγου.
• Η δυνατότητα για επέκταση του πετυχημένου μοντέλου του ΕΦΚΑ με τους πιστοποιημένους επαγγελματίες και σε άλλες πτυχές της δημόσιας διοίκησης, όπως π.χ. οι αγροτικές επιδοτήσεις.
