Την επιβολή προστίμου στην Περιφέρεια Ηπείρου για την παράνομη διάνοιξη δρόμου μέσα σε προστατευόμενη περιοχή στον Γράμμο αποφάσισαν οι επιθεωρητές Περιβάλλοντος. Μάλιστα ζητούν από την Περιφέρεια να αποκαταστήσει το φυσικό ανάγλυφο, αλλά και να μεριμνήσει ώστε ο δρόμος να μη χρησιμοποιείται από οχήματα. Η εξέλιξη αυτή παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς ο δρόμος ολοκληρώθηκε πρόσφατα από τον στρατό, χωρίς να έχει τηρηθεί η δέουσα διαδικασία και χωρίς να έχει κινηθεί αντίστοιχη διαδικασία κυρώσεων.
Πριν από λίγες ημέρες δημοσιεύθηκε από τους επιθεωρητές Περιβάλλοντος η «οριστική έκθεση ελέγχου», δηλαδή τα συμπεράσματα από την αυτοψία που πραγματοποίησαν στον Γράμμο στελέχη της υπηρεσίας. Σύμφωνα με την έκθεση, η Περιφέρεια Ηπείρου πραγματοποίησε δύο παραβάσεις:
• Εκτέλεσε έργο εντός προστατευόμενης περιοχής Natura 2000, δασικής έκτασης και αλπικής ζώνης, χωρίς να έχει λάβει περιβαλλοντική άδεια ή απαλλαγή και χωρίς να έχει υποβάλει ειδική οικολογική αξιολόγηση (όπως προβλέπει η νομοθεσία για έργα σε προστατευόμενες περιοχές), δηλαδή μελέτη ειδικά για τις επιπτώσεις του έργου στο προστατευτέο αντικείμενο.
• Διάνοιξε δρόμο, προκαλώντας την περιβαλλοντική υποβάθμιση της προστατευόμενης περιοχής. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τους επιθεωρητές Περιβάλλοντος, η Περιφέρεια Ηπείρου διάνοιξε χωματόδρομο επάνω σε προϋπάρχοντα μουλαρόδρομο και σε πεζοπορικό μονοπάτι, μήκους 2.920 μέτρων περίπου, μέσα σε δασική έκταση σε αλπική ζώνη. Η παρέμβαση προκάλεσε αλλοίωση του αναγλύφου και της αισθητικής του τοπίου, διατάραξη της ισορροπίας του οικοσυστήματος της περιοχής και καταστροφή της βλάστησης σε επιφάνεια περίπου 8,8 στρεμμάτων.
Με βάση αυτές τις δύο παραβάσεις, η Περιφέρεια Ηπείρου θα πρέπει να καταβάλει πρόστιμο 14.200 ευρώ και να αποκαταστήσει τη ζημιά που προκάλεσε.
Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με το πλάνο διορθωτικών ενεργειών που συνοδεύει την έκθεση ελέγχου των επιθεωρητών, η Περιφέρεια Ηπείρου θα πρέπει μέσα σε έξι μήνες να υποβάλει μελέτη στο Συντονιστικό Γραφείο για την Αποκατάσταση Περιβαλλοντικής Ζημιάς (υπάγεται στο υπουργείο Περιβάλλοντος) και στους επιθεωρητές Περιβάλλοντος. Στη μελέτη αυτή θα ορίζει πώς θα αποκατασταθεί το έδαφος και ο φυσικός οικότοπος, αλλά και πώς θα αποτραπεί η είσοδος και χρήση του δρόμου από μηχανοκίνητα οχήματα.
Η έκθεση των επιθεωρητών Περιβάλλοντος έχει διπλή σημασία. Πρώτον, γιατί καταρρίπτει τα επιχειρήματα της Περιφέρειας Ηπείρου ότι δεν απαιτούνταν αδειοδότηση επειδή η παρέμβασή της «είχε ζητηθεί από τον στρατό».
Σε δεύτερο επίπεδο, όσον αφορά την ουσία της παράβασης, τόσο οι επιθεωρητές Περιβάλλοντος όσο και τα στελέχη του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος (ΟΦΥΠΕΚΑ) που είχαν επισκεφθεί την περιοχή, μιλούν ξεκάθαρα για διάνοιξη δρόμου επάνω στο ίχνος μονοπατιού και όχι για συντήρηση υφιστάμενου δρόμου, όπως υποστηρίζει ο στρατός.
Το ενδιαφέρον στην υπόθεση είναι ότι οι επιθεωρητές Περιβάλλοντος ασχολήθηκαν με τη νομιμότητα των πράξεων μόνο της Περιφέρειας Ηπείρου, αλλά όχι και του στρατού, που άνοιξε τον υπόλοιπο δρόμο (ο οποίος είναι συνολικά 6 χλμ.). Επομένως, ο στρατός παραμένει στο «απυρόβλητο», χωρίς κυρώσεις, παρότι η Εθνική Αρχή Διαφάνειας κατέληξε στο δικό της πόρισμα ότι ο στρατός δεν τήρησε τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης ή εξαίρεσης από αυτή.
Απαντώντας χθες σε επερώτηση βουλευτή στη Βουλή (Νίκος Εξαρχος ΚΚΕ), ο υφυπουργός Εθνικής Αμυνας Θανάσης Δαβάκης υποστήριξε τη νομιμότητα της παρέμβασης. Ο κ. Δαβάκης επικαλέστηκε την «κοινωνική προσφορά» των Ενόπλων Δυνάμεων, εξηγώντας ότι η διάνοιξη έγινε για δύο λόγους: για τη σύνδεση δύο φυλακίων της περιοχής, στο Πληκάτι Ιωαννίνων και στον Γράμμο Γρεβενών (μολονότι, όπως υπενθύμισε ο κ. Εξαρχος, το πρώτο έχει πια κλείσει). Και την εξυπηρέτηση των κτηνοτρόφων: «Είμαστε υπεύθυνοι να προστατέψουμε το φυσικό περιβάλλον και τη γεωργοκτηνοτροφική παραγωγή. Οντως οι κτηνοτρόφοι είναι λίγοι αλλά υπάρχουν. Πρέπει να τους στηρίξουμε μήπως γίνουν περισσότεροι», ανέφερε.
Υπενθυμίζεται ότι οι εργασίες είχαν ξεκινήσει από την Περιφέρεια και τον στρατό το 2024, αλλά είχαν σταματήσει όταν αποκαλύφθηκε έπειτα από καταγγελίες τοπικών φορέων ότι δεν είχε ληφθεί καμία αδειοδότηση.
