Δεν είχε μιλήσει έξι ημέρες με την οικογένειά της, στην πόλη Ισφαχάν στο κέντρο του Ιράν, ενόσω η χώρα φλέγεται από τις διαδηλώσεις κατά του θεοκρατικού καθεστώτος. «Η κατάσταση είναι φρικτή. Aνθρωποι που κατεβαίνουν στον δρόμο δολοφονούνται. Είναι σαν πόλεμος», ανέφερε. Η Αριάνα (*τα πραγματικά της στοιχεία είναι στη διάθεση της «Κ») μιλούσε χαμηλόφωνα, καθισμένη μπροστά στο παράθυρο ενός δικηγορικού γραφείου στο κέντρο της Αθήνας. «Οι δύο μεγαλύτερες αδελφές μου δεν βγαίνουν από το σπίτι, όμως ο μικρός αδελφός μου ξετρυπώνει και βλέπει όσα συμβαίνουν», είπε.
Είναι σαν πόλεμος – Η κατάσταση είναι φρικτή. Aνθρωποι που κατεβαίνουν στον δρόμο δολοφονούνται. Είναι σαν πόλεμος. Οσοι βρίσκονται στους δρόμους ζητούν ελευθερία.
Η νεαρή γυναίκα εγκατέλειψε το Ιράν το 2023, λίγους μήνες μετά τον θάνατο της Μαχσά Αμινί, η οποία είχε συλληφθεί από την αστυνομία ηθών γιατί δεν φορούσε σωστά τη μαντίλα της. Ξέσπασαν τότε διαδηλώσεις στην Τεχεράνη και σε ολόκληρη τη χώρα. Γυναίκες έκοβαν τα μαλλιά τους και έκαιγαν τις μαντίλες τους. Η ίδια κατέβηκε στον δρόμο κι επίσης τόλμησε κάτι περισσότερο «βλάσφημο»: έκανε τατουάζ σε γυναίκες και άνδρες με τις λέξεις «Jin, Jiyan, Azadi» («Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία»), μια φράση που κυριαρχούσε στις διαδηλώσεις για τον θάνατο της Αμινί. Η αστυνομία δεν άργησε να της χτυπήσει την πόρτα.
Πλήθος στους δρόμους
«Οι σημερινές διαδηλώσεις στο Ιράν είναι διαφορετικές από τις προηγούμενες», τόνισε στην «Κ», «βγήκαν στον δρόμο πολύ περισσότεροι άνθρωποι. Σήμερα υπάρχουν στοιχεία γενικού ξεσηκωμού εναντίον του καθεστώτος».
Διεθνείς οργανώσεις περιγράφουν ότι από τις 8 Ιανουαρίου το Ιντερνετ έχει διακοπεί στη χώρα – το Ιράν έχει βυθιστεί στο ψηφιακό σκοτάδι. Η νεαρή γυναίκα στην Αθήνα παρακολουθεί τη χώρα της να χάνεται.
«Πρώτοι ξεσηκώθηκαν οι έμποροι και οι καταστηματάρχες στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης. Αυτήν τη φορά δεν ήταν οι φοιτητές, ούτε οι νέοι ούτε οι γυναίκες. Η οικονομική κατάσταση είναι ασφυκτική για το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της χώρας. Οι έμποροι αναγκάστηκαν να κλείσουν τα καταστήματά τους», είπε. Δεν είναι μόνο η οικονομία. «Οσοι βρίσκονται σήμερα στους δρόμους ζητούν ελευθερία και μια κανονική ζωή».
Είναι οι ίδιοι που το καθεστώς αποκαλεί «τρομοκράτες» και υποκινούμενους; Για πρώτη φορά η νεαρή γυναίκα χαμογέλασε ελαφρώς. «Ζητούν απλώς να έχουν δικαιώματα και μια κανονική ζωή», επανέλαβε. Τα προηγούμενα 24ωρα στην Τεχεράνη και σε άλλες μεγάλες πόλεις του Ιράν βγήκαν επίσης να διαδηλώσουν κατά χιλιάδες οι υποστηρικτές του καθεστώτος, το οποίο μέχρι σήμερα έχει αποδειχθεί ανθεκτικό. «Είναι άνθρωποι της κυβέρνησης και των Φρουρών της Επανάστασης. Αυτοί τούς έβγαλαν στον δρόμο. Κάθε φορά έτσι συμβαίνει», απάντησε.
Μόνο στο σπίτι
Το μεγάλο «αγκάθι» είναι η θέση των γυναικών και επίσης η διαφορά της ζωής στην Τεχεράνη και στη βαθιά επαρχία του Ιράν. «Αν μένεις στο σπίτι σου, τότε όλα είναι εντάξει. Αν έχεις όμως κοινωνική δραστηριότητα, η κατάσταση είναι ασφυκτική», εξήγησε. «Αρκεί να πέσει κατά λάθος προς τα πίσω η μαντίλα, ακόμη και την ώρα που οδηγείς το αυτοκίνητο, για να δεχτείς παρενόχληση και απειλές».
Απειλές για τη μαντίλα – Αρκεί να πέσει κατά λάθος προς τα πίσω η μαντίλα, ακόμη και την ώρα που οδηγείς το αυτοκίνητο, για να δεχτείς παρενόχληση και απειλές
Η ίδια εργαζόταν ως αισθητικός στο Ισφαχάν. Τα τατουάζ στις γυναίκες επιτρέπονται για αισθητικούς λόγους στα φρύδια και στα χείλη. Ξεκίνησε κρυφά να κάνει τατουάζ και σε άνδρες, κάτι σχεδόν ανήκουστο στο Ιράν. Η αστυνομία έκανε έφοδο στο σπίτι της, κατάσχεσε τον εξοπλισμό και της είπε να προσέχει. Τα πράγματα έγιναν χειρότερα μετά τον θάνατο της Μαχσά Αμινί.
Συμμετείχε στις διαδηλώσεις, δέχτηκε ξανά απειλές και συνελήφθη γιατί δεν φορούσε μαντίλα. Οταν τα πράγματα είχαν γίνει πλέον επικίνδυνα, διέφυγε πρώτα στην πρωτεύουσα Τεχεράνη. Κι έπειτα, ταξίδεψε στην Τουρκία, πλήρωσε διακινητή και πέρασε στην Ελλάδα από τον Εβρο το ίδιο βράδυ με μια οικογένεια.
Η ίδια παρουσιάστηκε στην Υπηρεσία Ασύλου το καλοκαίρι του 2024 – την υπόθεση χειρίστηκε η δικηγόρος Κορίνα Κυριακίδου. Η νεαρή γυναίκα περιέγραψε ότι φοβόταν για τη ζωή της σε περίπτωση που θα επέστρεφε στο Ιράν. «Θα με φυλακίσουν και θα υποστώ βασανιστήρια. Τίποτε από όλα αυτά δεν έχει τελειώσει στο Ιράν», είχε πει τότε σχεδόν προφητικά. Οι ελληνικές αρχές έκαναν δεκτό το αίτημα για παροχή διεθνούς προστασίας και σήμερα η Αριάνα ζει στην Αθήνα, μακριά από το φλεγόμενο Ιράν του Χαμενεΐ.
«Υπερήφανη»
«Είμαι περήφανη που οι άνθρωποί μου διαδηλώνουν, εύχομαι να πετύχουν. Το καθεστώς στο Ιράν με μία λέξη είναι εγκληματικό», επισήμανε στην «Κ» την Πέμπτη, μια ανάσα από τη πολύβουη Πανεπιστημίου. Θα ήθελε κάποια στιγμή να γυρίσει πίσω; Απάντησε ότι δεν έχει τώρα την πνευματική διαύγεια για τέτοιες σκέψεις. «Δεν την έχω ξεγράψει, όμως, τη χώρα μου», υπογράμμισε.
