Ο Κίμων, του Μιλτιάδη, ένας εκ των πρωτοστατών ναυμάχων της αρχαιότητος, μαζί με τον «ναυσικλειτό» Θεμιστοκλή, τον ναύαρχο και χαρτογράφο Νέαρχο της εκστρατείας του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην Ασία και τον Φορμίωνα, τον πατέρα της ναυτικής τακτικής και εφευρέτη του κυκλικού σχηματισμού και του τακτικού σχηματισμού προπετάσματος προστασίας «πλοίων υψηλής αξίας», ονοματοθετούν τις νέες φρεγάτες (εφεξής Φ/Γ). Η ένταξη της Φ/Γ «Κίμων» στο Ναυτικό μας σηματοδοτεί τη μετεξέλιξη του στόλου στην τεχνολογία αιχμής 5ης γενεάς. Μετά το «μεγάλο άλμα εμπρός» που έγινε το 1981 με την πρόσκτηση της νεότευκτης Φ/Γ «Ελλη», αφήνοντας στο ένδοξο παρελθόν τους τα αντιτορπιλικά του Β΄ Π.Π., το Ναυτικό μας τότε δημιούργησε το υπόβαθρο γνώσεως και χρήσεως τεχνολογιών αιχμής.
Το ελληνικό Ναυτικό ως αήττητο και ουδέποτε υποστείλαν τη Σημαία δικαιούται τον κότινο και το κλέος της δόξας. Το «ισχυρόν» ενός πολεμικού ναυτικού δεν καθορίζεται από πολιτικές ρητορείες, αλλά από την ιστορία του και την επιχειρησιακή του δράση στη μακραίωνη ιστορική διαδρομή της Ελλάδος. Η Ιστορία των θαλασσίων εθνών καθοριστικά επηρεάζεται από τη γεωγραφία, τη ναυτική ιστορία, τη θαλάσσια ισχύ και την κυριαρχία του πολεμικού ναυτικού στον ζωτικό του χώρο και σηματοδοτείται από την επιτυχία ή αποτυχία προβολής της ναυτικής ισχύος.
Αφετηριακή προϋπόθεση για την επιβίωση ενός θαλάσσιου έθνους αποτελεί η ολότητα της θαλάσσιας ισχύος με πρόβολο τη ναυτική ισχύ, η οποία για τους Ελληνες, με απαρχή τον Α΄ και Β΄ Ελληνικό Αποικισμό, κατέστη ο καθοριστικός παράγων στην ιστορική εξέλιξή τους. Ο Θεμιστοκλής εχαρακτηρίσθη υπό του Κορίνθιου Αδείμαντος ως «άπολις άνδρας» (άνδρας μη έχων πατρίδα), λόγω καταστροφής της Αθήνας από τους Πέρσες, και την εγκατάλειψη από τους Αθηναίους, και συνεπώς δεν δικαιούνται να ψηφίσουν στην επιλογή του τόπου της επικείμενης ναυμαχίας. Η μνημειώδης απάντηση του Θεμιστοκλή (σε ελεύθερη απόδοση) ότι: «Εφόσον έχουμε πλοία στη θάλασσα, έχουμε γη και πατρίδα», αποτελεί την ιστορική παρακαταθήκη του έθνους προς τις επερχόμενες γενεές του.
Η Ναυμαχία της Σαλαμίνος θεωρείται η κορωνίδα της παγκόσμιας ναυτικής ιστορίας, ενώ η ναυτική ηγεμονία των Αθηνών (από το 478 π.Χ. και μετέπειτα) με πρωτοστάτη τον Κίμωνα, η απελευθέρωση της Κύπρου από τους Πέρσες (478 π.Χ.) και η διπλή νίκη στην απόβαση και ναυμαχία το 467 π.Χ. στον Ευρυμέδοντα ποταμό, εγγύς Κόλπου Αττάλειας, καθώς και η καταναυμάχηση του περσικού στόλου στο Κίτιο/Λάρνακα της Κύπρου (450 π.Χ.), εξανάγκασαν την περσική αυτοκρατορία να εκλιπαρεί (449 π.Χ.) για ειρήνη τον Κίμωνα, ο οποίος προ της τελευταίας ναυμαχίας στη Σαλαμίνα της Κύπρου απέθανε, αλλά και «νεκρός επί τριήρους ενίκησε».
Ο οραματιστής Κίμων με τη ναυτική ηγεμονία των Αθηνών εξασφάλισε την προστασία των Αθηνών έναντι της περσικής κυριαρχίας σε Θράκη, Αιγαίο, Ελλήσποντο, Βόσπορο και Προποντίδα, Εύξεινο Πόντο και όλες τις παράλιες πόλεις και επίνεια της Μ. Ασίας μέχρι τη Φοινίκη/ακτές σημερινής Συρίας, ως αποτέλεσμα της Συνθήκης με τον Αρταξέρξη, ώστε οι Πέρσες σατράπες να μην προσεγγίζουν σε απόσταση πλου 3 ημερών, ούτε περσικό πλοίο να διαπλέει τα εγγύς ύδατα της Μ. Ασίας και Ευξείνου Πόντου.
Μια σύντομη ιστορική αναδρομή καταδεικνύει ότι στην εποχή των ελληνικών πόλεων-κρατών, της μακεδονικής αυτοκρατορίας, της ρωμαϊκής επικράτησης, καθώς και στην ύστερη περίοδο της βυζαντινής αυτοκρατορίας, το εμπόριο και η ναυτιλία άνθησαν χάρις στα ελληνικά πλοία και στις ναυτικές δεξιότητες των Ελλήνων ναυτικών. Στα χρόνια του ζόφου (1453-1821), ο Ελληνας ουδέποτε απέβαλε τον ναυτικό του χαρακτήρα και την αμφίβια ιδιοσυγκρασία του. Σχολείο, κατά αυτήν την περίοδο, απετέλεσε η υπηρεσία τους επί διαφόρων εθνικοτήτων πλοίων, αρχικά ως ναυτόπαιδες επί ενετικής, ρωσικής και ελληνικής ιδιοκτησίας πλοίων. Λόγω της αδυναμίας των Τούρκων στα ναυτικά πράγματα, εναυτολογούντο Ελληνες στα πλοία τους, όπου μόνον ολίγοι βαθμοφόροι και ακόμη ολιγότεροι κυβερνήτες ήταν Τούρκοι.
Οι ένδοξοι ναυμάχοι της εθνεγερσίας και εθνικής παλιγγενεσίας του 1821 έχουν συνεχιστή τον ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη, τον απελευθερωτή του Αιγαίου, ο οποίος εξασφάλισε την κυριαρχία στο Αιγαίο Αρχιπέλαγος με νικηφόρες ναυτικές επιχειρήσεις από τη Λαττάκεια (απαγόρευση δράσεως τουρκικού επιδρομικού) έως την Αλεξανδρούπολη. Πρόταξε στην καταναυμάχηση του τουρκικού στόλου το κέλευσμα της κυβερνήσεως «Η Πατρίς εμπιστεύεται εις υμάς, τα επιτελεία και τα πληρώματα του Στόλου του Αιγαίου, την τιμή της Σημαίας της, το μεγαλείο της Ιστορίας της, το μέλλον της Ελληνικής φυλής». Συναφής με την ελληνική ναυτική Ιστορία και ο τίτλος δύο χαρτών του βρετανικού ναυαρχείου, φέροντες την ονομασία «The Grecian Archipelago, Southern Sheet», Admiralty Chart No 2836a και «The Grecian Archipelago, Northern Sheet», Admiralty Chart No 2836b.
Από την αρχαιότητα, η σημασία και χρησιμότητα της ναυτικής ισχύος προσδίδει αιωνιότητα και ιδιαίτερη αξία στην ενάσκησή της για επιρροή, επίδραση και προαγωγή της γεωστρατηγικής προς όφελος της εθνικής ισχύος. Η εδαφική ακεραιότητα των παράλιων κρατών και επικράτηση στον χερσαίο χώρο εξαρτήθηκε σημαντικά από τη ναυτική ισχύ, η οποία κατίσχυσε επί αντιπάλων στόλων, εξασφάλισε ή ανέκοψε ανεφοδιασμούς διά θαλάσσης, διέσπασε ναυτικούς αποκλεισμούς και συνετέλεσε τα μέγιστα στην κατοχή, προσάρτηση και διατήρηση αποικιών. Η γεωπολιτική οπτική των κρατών ανέκαθεν θεωρούσε τη θάλασσα ως περιοχή αυξανόμενου στρατηγικού βάθους.
* Ο κ. Παναγιώτης Χηνοφώτης είναι ναύαρχος (ε.α.) Π.Ν., επίτιμος αρχηγός ΓΕΕΘΑ, πρ. βουλευτής Επικρατείας – υφυπουργός Εσωτερικών.
