Νωρίς το πρωί της Δευτέρας 22 Δεκεμβρίου στο μπλόκο των Μαλγάρων, τα μικρόφωνα είχαν παραταχθεί μπροστά από τον αγροτοσυνδικαλιστή Κώστα Ανεστίδη, με τις τηλεοπτικές εκπομπές να διαγκωνίζονται ποια θα αποσπάσει δηλώσεις του. Ηταν το πρόσωπο των ημερών από τη στιγμή που κυκλοφόρησε η είδηση ότι ελέγχεται για παρατυπίες στις δηλώσεις του προς τον ΟΠΕΚΕΠΕ και ότι δεσμεύτηκαν με εισαγγελική διάταξη τα περιουσιακά στοιχεία του. «Με ξέρει το χωριό μου σαν κάλπικη δεκάρα», είπε εκείνος, υποστηρίζοντας ότι η δραστηριότητά του είναι σύννομη. «Γέρασα, 32 χρόνια στα μπλόκα».
Συντοπίτες του από τα Κύμινα τον θυμούνται από μικρό στους ορυζώνες. Λένε ότι στα πρώτα του βήματα ήταν επαγγελματίας αλωνιστής που παρείχε υπηρεσίες σε άλλους παραγωγούς όταν έφτανε η ώρα της συγκομιδής. Στην πορεία απέκτησε και δική του γη, κυρίως ιδιόκτητα χωράφια. Τουλάχιστον ένα από αυτά που μίσθωνε τακτικά τα τελευταία χρόνια ανήκει στον Δήμο Δέλτα. Καλλιεργεί ρύζι, ενώ ανά περίοδο περίπου στο 10% των εκτάσεών του φυτεύει καλαμπόκια. Τη φήμη του, όμως, πέρα από τον κάμπο της Θεσσαλονίκης, την έχτισε κυρίως στα αγροτικά μπλόκα.
Παραγωγός από τη Δυτική Μακεδονία τον θυμάται προ δεκαετίας σε αντίστοιχες κινητοποιήσεις. «Λέγαμε ότι είναι από τους “δεξιούς” μεγαλογεωργούς, γιατί καλλιεργούσε πολλά στρέμματα. Ξέραμε ότι είναι καλά οικονομικά», λέει. «Ηταν άρχοντας στο μπλόκο, ηγετική φυσιογνωμία, τον ακούγαμε σαν στρατιώτες», προσθέτει, συγκρίνοντάς τον με το τότε κομματικά αντίπαλο δέος των παρατεταγμένων τρακτέρ, τον αγροτοσυνδικαλιστή του ΚΚΕ Βαγγέλη Μπούτα, ο οποίος απεβίωσε το 2020.
Ως «στάνταρ νεοδημοκράτη» περιγράφει στην «Κ» τον Κώστα Ανεστίδη και βουλευτής της «γαλάζιας» παράταξης από τη Βόρεια Ελλάδα. «Είναι παραπανίσιος στα λόγια, αλλά στην περιοχή δεν είναι γνωστός σαν “αεριτζής”», λέει. Τις τελευταίες ημέρες ο αγροτοσυνδικαλιστής των Μαλγάρων είχε οξύνει με τις δηλώσεις του την αντιπαράθεση με την κυβέρνηση. Ανθρωποι που τον γνωρίζουν δεν αποδίδουν αυτή τη στάση σε παρόρμηση, αλλά σε συνειδητή επιλογή. Ωστόσο, λίγο πριν από τα Χριστούγεννα βρέθηκε στο επίκεντρο για άλλο λόγο.
Οι έλεγχοι
Το Σάββατο 20 Δεκεμβρίου ο εισαγγελέας Δημήτρης Γκύζης, που εποπτεύει τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, υπέγραψε διάταξη για τη δέσμευση των περιουσιακών στοιχείων του. Σύμφωνα με έρευνα της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Οικονομικών Εγκλημάτων, εντοπίστηκαν παρατυπίες στις δηλώσεις του κ. Ανεστίδη την περίοδο 2019-2024. Η είδηση διαδόθηκε την Κυριακή. Οι λογαριασμοί του, σύμφωνα με τον δικηγόρο του, τελικά «πάγωσαν» το απόγευμα της Δευτέρας. Μιλώντας στην «Κ», ο κ. Ανεστίδης κάνει λόγο για «πολιτική δίωξη» και «χτύπημα κάτω από τη μέση». Αναρωτιέται πώς δημοσιοποιήθηκε η είδηση προτού εφαρμοστεί η εισαγγελική διάταξη, που δεν έχει κοινοποιηθεί ακόμη στον ίδιο. «Είναι σαν να λένε ότι έγινε ατύχημα προτού τρακάρει το αυτοκίνητο», τονίζει και αρνείται ότι έχει κάνει κάτι μεμπτό.
Από την έρευνα στον ΑΦΜ του κ. Ανεστίδη, τα στελέχη της Οικονομικής Αστυνομίας φέρεται να διαπίστωσαν ότι ορισμένα αγροτεμάχια ιδιοκτησίας του δεν είχαν δηλωθεί στο κτηματολόγιο, ενώ η περιοχή έχει κτηματογραφηθεί. Σε άλλα φέρεται να μην είχε δηλωθεί ο αριθμός ΑΤΑΚ (Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου), είτε δεν υπήρχε αντιστοιχία ιδιοκτήτη και αριθμού ΑΤΑΚ. Οι αστυνομικοί ζήτησαν από τον ΟΠΕΚΕΠΕ να τους προσδιορίσει την επιδότηση που έλαβε ο αγροτοσυνδικαλιστής για τα επίμαχα αγροτεμάχια από το 2019 έως το 2024 και έτσι προέκυψε το ποσό των 122.000 ευρώ.
Ο δικηγόρος του, Δημήτρης Τσικρικάς, επισημαίνει ότι δεκάδες χιλιάδες αγρότες στη Μακεδονία αντιμετωπίζουν προβλήματα με τους ΑΤΑΚ. «Από το 2017 που η χρήση του έγινε υποχρεωτική δόθηκαν τουλάχιστον επτά παρατάσεις. Οπου διαπιστώνονταν κατά τις διασταυρώσεις λάθη, ο ΟΠΕΚΕΠΕ έδινε προθεσμία να διορθωθούν», λέει στην «Κ». Υποστηρίζει ότι οι ιδιοκτησίες του συνδικαλιστή δηλώνονταν κανονικά επί χρόνια. Διατυπώνει το ερώτημα πώς γίνεται ο εντολέας του να βρισκόταν υπό έλεγχο και να του καταβλήθηκαν επιδοτήσεις λίγο προτού υπογραφεί η εισαγγελική διάταξη για δέσμευση των περιουσιακών στοιχείων του. Οπως αναφέρει ο ίδιος, σε άλλους ελεγχόμενους δεν έγιναν πληρωμές.
Η Οικονομική Αστυνομία πραγματοποιεί από τον περασμένο Ιούλιο έρευνες για τη διάθεση των κοινοτικών ενισχύσεων, έχοντας απευθείας πρόσβαση στο κτηματολόγιο. Αστυνομική πηγή με γνώση της διαδικασίας λέει στην «Κ» ότι ένας έλεγχος μπορεί ανά περίπτωση να διαρκέσει ένα μήνα και περισσότερο. Προσθέτει ότι είχαν μπλοκαριστεί από τις πληρωμές 1.036 ΑΦΜ, για τους οποίους διαπίστωσαν ενδείξεις απάτης στα τέλη του καλοκαιριού. Για εκατοντάδες άλλους, όμως, οι πληρωμές προχώρησαν «γιατί δεν είχε οριστικοποιηθεί ο έλεγχος».
Η έκθεση των αστυνομικών για τον κ. Ανεστίδη συντάχθηκε στα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας. Οπως αναφέρει η ίδια πηγή, σε αυτή τη φάση δεν εξέτασαν εάν στις επίμαχες εκτάσεις αντιστοιχεί γεωργική δραστηριότητα, καθώς αυτό θα φανεί κατά την ανάκριση. Εξηγεί ότι αυτός ήταν ένας πρώτος έλεγχος, κατά τον οποίο «προέκυψαν ισχυρές ενδείξεις». Επειτα ο αγροτοσυνδικαλιστής θα κληθεί να προσκομίσει τίτλους ιδιοκτησίας, μισθωτήρια και άλλα στοιχεία.
«Ταυτίζονται μαζί του»
Δύο πηγές με εμπειρία στους ελέγχους του ΟΠΕΚΕΠΕ, που μίλησαν στην «Κ» υπό τον όρο της ανωνυμίας, διερωτώνται εάν με τη δέσμευση των λογαριασμών τηρείται η αρχή της αναλογικότητας, καθώς χαρακτηρίζουν «διοικητικού τύπου» τις παρατυπίες, και επισημαίνουν ότι οι ευρωπαϊκές αρχές εξετάζουν κυρίως εάν υπάρχει πραγματική γεωργική δραστηριότητα. «Προσωποποιείται η κόντρα στη Βόρεια Ελλάδα», λέει κυβερνητικός βουλευτής. «Υπάρχει κόσμος που ταυτίζεται μαζί του, θεωρούν ότι τον κυνηγούν για να σπάσουν το μπλόκο».
