Υπερψηφίστηκε από την Ολομέλεια της Βουλής το σχέδιο νόμου του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης για την ίδρυση του Ελληνικού Εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης και τη συνεποπτεία της ΗΔΥΚΑ ΜΑΕ από τα υπουργεία Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Υγείας.
Κεντρικός πυλώνας του νομοσχεδίου είναι η δημιουργία του AI Factory Pharos, που εντάσσεται στον συνολικό στρατηγικό σχεδιασμό της χώρας για την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου χαρακτήρισε το Pharos πρωτοβουλία που απαντά σε πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας, σημειώνοντας ότι «σηματοδοτεί την επόμενη μέρα της Ελλάδας στην AI».
Οπως ανέφερε, η χώρα καταγράφει ήδη υψηλή χρήση εφαρμογών generative AI από τους πολίτες, καταλαμβάνοντας την 8η θέση στην Ε.Ε. σύμφωνα με τη Eurostat, ενώ και το ελληνικό Δημόσιο έχει ενσωματώσει τεχνολογίες AI σε κρίσιμες υποδομές.
Το βασικό έλλειμμα, κατά τον υπουργό, εντοπίζεται στην επιχειρηματικότητα, γεγονός που το νέο θεσμικό πλαίσιο επιχειρεί να αντιμετωπίσει με κίνητρα και υποδομές.
Υπολογιστική βάση του Pharos θα αποτελέσει ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής «ΔΑΙΔΑΛΟΣ», ο οποίος δημιουργείται στο Λαύριο και αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία τον Μάρτιο του 2026.
Παράλληλα, δρομολογείται και δεύτερη υπερυπολογιστική εγκατάσταση στη Δυτική Μακεδονία, με συμπληρωματικό ρόλο. Οι υποδομές ανήκουν στο Ελληνικό Δημόσιο και θα λειτουργούν από την ΕΔΥΤΕ.
Στο εγχείρημα συμμετέχουν βασικοί ερευνητικοί και ακαδημαϊκοί φορείς, μεταξύ των οποίων ο Δημόκριτος, το ΕΜΠ και το Ερευνητικό Κέντρο «Αθηνά», ενώ συνδεδεμένοι φορείς είναι πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα από όλη τη χώρα.
Ο σχεδιασμός του Pharos στηρίζεται σε τρεις θεματικούς πυλώνες: πολιτική προστασία και περιβάλλον, υγεία και αξιοποίηση δημόσιων δεδομένων, καθώς και ελληνική γλώσσα και πολιτισμός, με στόχο τη δημιουργία μοντέλων ΑΙ προσαρμοσμένων στα ελληνικά δεδομένα.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο ζήτημα της προστασίας των δεδομένων, με τον υπουργό να υπογραμμίζει ότι η αξιοποίησή τους θα γίνεται αποκλειστικά εντός του ευρωπαϊκού θεσμικού πλαισίου, με ανωνυμοποιημένα ή ψευδωνυμοποιημένα στοιχεία και πλήρη εφαρμογή του GDPR και του AI Act.
Η χρηματοδότηση του έργου βασίζεται σε μεικτό σχήμα, με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης και την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία EuroHPC, ενώ για τα πρώτα χρόνια λειτουργίας προβλέπεται ισόποση κάλυψη από το Ελληνικό Δημόσιο και την EuroHPC.
Παράλληλα, το νομοσχέδιο θεσμοθετεί τη συνεποπτεία της ΗΔΥΚΑ από τα υπουργεία Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Υγείας, με στόχο τον καλύτερο συντονισμό των μεγάλων έργων ψηφιακής υγείας, τα οποία σήμερα υπερβαίνουν τα 200 εκατ. ευρώ.
Κλείνοντας τη συζήτηση στη Βουλή, ο Δημήτρης Παπαστεργίου τόνισε ότι το AI Factory Pharos δημιουργεί εθνικές υποδομές με ευρωπαϊκούς κανόνες, ώστε η καινοτομία, η έρευνα και η επιχειρηματικότητα στην Τεχνητή Νοημοσύνη να αναπτύσσονται εντός της χώρας, με προστιθέμενη αξία για την οικονομία και την κοινωνία.
