Με ιδιαίτερα αιχμηρή γλώσσα περιέγραψε ο υπουργός Δικαιοσύνης, Γιώργος Φλωρίδης, την κατάσταση που επικρατούσε στις ιατροδικαστικές υπηρεσίες της χώρας περισσότερα από 100 χρόνια λειτουργίας τους, κατά τη διάρκεια της παρουσίασης του νέου πλαισίου αναμόρφωσης αυτών.
Οπως ανέφερε, η εικόνα των υπηρεσιών ήταν όχι απλώς προβληματική, αλλά «εξαιρετικά κακή», κάτι που –όπως είπε– επιβεβαιώθηκε ακόμη και από αποφάσεις δικαστηρίων που έκριναν πως συγκεκριμένοι ιατροδικαστές «δεν έκαναν καλά τη δουλειά τους».
Ο κ. Φλωρίδης παρουσίασε το νέο πλαίσιο αναμόρφωσης των ιατροδικαστικών υπηρεσιών τονίζοντας ότι δεν πρόκειται για αναδιοργάνωση αλλά για οργάνωση «από μηδενική βάση». Με τον νόμο 5172/2025 δημιουργήθηκε για πρώτη φορά Γενική Διεύθυνση Ιατροδικαστικών Υπηρεσιών, καθώς και περιφερειακές δομές που συγκροτούν «τη ραχοκοκαλιά» ενός συστήματος που μέχρι σήμερα λειτουργούσε διάσπαρτα και χωρίς καθοδήγηση.
Η υπηρεσιακή γραμματέας του υπουργείου Δικαιοσύνης, Βίκυ Γιαβή, παρουσίασε εικόνες–ντοκουμέντα από το παρελθόν: εγκαταλελειμμένες αίθουσες και υποστελεχωμένα νεκροτομεία. Οπως είπε, «έφτασαν να υπάρχουν εκθέσεις που χρειάστηκαν πέντε χρόνια για να εκδοθούν».
Τι ίσχυε μέχρι σήμερα: Καθυστέρηση, αδυναμία ελέγχου, υποστελέχωση
Η παθογένεια των προηγούμενων δεκαετιών συνοψίζεται σε τέσσερα βασικά προβλήματα:
- Ανυπαρξία επιχειρησιακού σχεδιασμού.
- Ελλειψη συντονισμού και εποπτείας.
- Μηδενικός έλεγχος και αξιολόγηση.
- Μεγάλα κενά σε προσωπικό και ιατρικό εξοπλισμό.
Αποτέλεσμα; Εκθέσεις που καθυστερούσαν τόσο ώστε σε ορισμένες περιπτώσεις παραγράφονταν αξιώσεις, τα νεκροτομεία δεν είχαν επαρκές προσωπικό, υπήρχαν υποβαθμισμένοι χώροι και εκδίδονταν αμφιλεγόμενες γνωματεύσεις σε υποθέσεις που συγκλόνισαν την κοινή γνώμη.
Το νέο σύστημα με τεχνητή νοημοσύνη
Ο κοσμήτορας του Πανεπιστημίου Πειραιά, Ηλίας Μαγκλόγιαννης, παρουσίασε το νέο ερευνητικό πληροφοριακό σύστημα, το οποίο θα αποτελέσει ενιαία ψηφιακή βάση για όλες τις ιατροδικαστικές υπηρεσίες, με ενσωματωμένα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Πρόκειται –όπως τονίστηκε– για ένα έργο που πιθανόν αποτελεί «παγκόσμια πρωτοτυπία», καθώς οργανώνει ολόκληρη την υπηρεσία ψηφιακά, αυτοματοποιεί διαδικασίες, διασυνδέεται με άλλες κρατικές υπηρεσίες και προσφέρει διαφάνεια και ταχύτητα.
Το κόστος και οι αντιδράσεις
Ο υπουργός Δικαιοσύνης απάντησε και στα σχόλια περί «υπερβολικού κόστους» της προγραμματικής σύμβασης με το Πανεπιστήμιο Πειραιά. Το συνολικό ποσό ανέρχεται σε 751.635 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, ενώ μέσα σε αυτό περιλαμβάνεται και η εγκατάσταση πληροφοριακών συστημάτων ύψους 100.000 ευρώ. Στο έργο συμμετείχαν ερευνητές, οι οποίοι αμείφθηκαν μέσω της σύμβασης.
Παρά τις αντιδράσεις για την τριμελή επιτροπή επαναξιολόγησης ιατροδικαστικών εκθέσεων, ο υπουργός ήταν κατηγορηματικός: «Ακούσαμε τα μύρια όσα, όμως η επιτροπή είναι κρίσιμο εργαλείο για την αξιοπιστία της Δικαιοσύνης».
Το υπουργείο επιδιώκει η νέα υπηρεσία να λειτουργεί με ενιαίους κανόνες, κοινό τρόπο σύνταξης εκθέσεων, και σαφή αξιολόγηση, ώστε να μην επαναληφθούν περιστατικά όπου ιατροδικαστές δήλωναν ότι «δεν προβλέπεται από πουθενά» να εξετάσουν συγκεκριμένα στοιχεία.
Στόχος, όπως είπε ο κ. Φλωρίδης, είναι ένας: να αποτελέσει η Ιατροδικαστική Υπηρεσία αξιόπιστο και σύγχρονο πυλώνα της ελληνικής Δικαιοσύνης.
Το νέο μοντέλο λειτουργίας
- Από την 1.7.2026 το Νεκροτομείο της Αθήνας και του Πειραιά θα ενοποιηθεί και θα εξυπηρετεί όλη την Περιφέρεια Αττικής (μέχρι το τέλος του μήνα αυτού θα έχει εκδοθεί από την Κτηματική Υπηρεσία η προκήρυξη για τη μίσθωση χώρου). Θα στεγαστεί σε νέο χώρο μεγάλης επιφάνειας, με σύγχρονες τεχνικές προδιαγραφές και ιατρικό εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας.
- Από την 1.1.2026 θα λειτουργεί σε καθημερινή βάση Ιατροδικαστική Υπηρεσία στην Καβάλα, η οποία θα εξυπηρετεί τους Νομούς Καβάλας και Δράμας και θα υπάγεται στο Τμήμα Ι.Υ. Ανατ. Μακεδονίας και Θράκης (έδρα Κομοτηνή).
- Από αρχές του 2026 (δεν ξέρουμε ακριβώς πότε διότι εκκρεμούν τεχνικές εργασίες) θα λειτουργεί, τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα τον χειμώνα και καθημερινά το καλοκαίρι, Ιατροδικαστική Υπηρεσία στον Πολύγυρο, η οποία θα εξυπηρετεί τον Νομό Χαλκιδικής και θα υπάγεται στο Τμήμα Ι.Υ. Κεντρικής Μακεδονίας (έδρα Θεσσαλονίκη).
- Επίσης, μόνο για τα κλινικά περιστατικά θα λειτουργεί ιατρείο επιπλέον και στα Νέα Μουδανιά.
- Ηδη από 1.11.2025 λειτουργεί με επιτυχία δύο φορές την εβδομάδα Ιατροδικαστική Υπηρεσία στη Χαλκίδα, η οποία εξυπηρετεί τους Νομούς Ευβοίας και Βοιωτίας και υπάγεται στο Τμήμα Ι.Υ. Στερεάς Ελλάδας (έδρα Λαμία).
- Ξεκινά στις 18.12.2025, με ευγενική χορηγία της Heal Academy, πρώτος κύκλος επιμόρφωσης των ιατροδικαστών (διημερίδα) με έμφαση στην παιδική κακοποίηση και την ψυχολογική υποστήριξη των προσερχόμενων πολιτών.
