Το σπίτι τούς ταίριαζε, ήταν λες και είχε φτιαχτεί για εκείνους. Βρισκόταν στην οδό Λεύκης, σε ένα επικλινές οικόπεδο εντός του Κρυονερίου. Είχε κήπο με συκιές, μποστάνι και ένα μικρό προκατασκευασμένο κτίσμα με τζάκι και ξύλινη στέγη. Ισα που χωρούσε ένα ζευγάρι με παιδί. Ο Γιάννης Σαλούρος και η Αγγελική Μαυρίκη είχαν ριζώσει εκεί με τον γιο τους εδώ και δύο χρόνια. Ωσπου τον περασμένο Ιούλιο όλα έγιναν στάχτη.
Μία από τις πυρκαγιές που έπληξαν την Αττική αυτό το καλοκαίρι έφτασε μέχρι εδώ, σαρώνοντας το μικρό οικόπεδο. Από το σπίτι χάσκουν πλέον ένας μισογκρεμισμένος τοίχος και το τζάκι με τμήμα της καμινάδας. Οποιος δεν το είχε δει παλαιότερα δύσκολα μπορεί να ανασυνθέσει την προηγούμενη εικόνα του.
Στις 26 Ιουλίου ο κ. Σαλούρος είχε μείνει πίσω. Θυμάται τις φλόγες στον απέναντι λόφο να φτάνουν έρποντας, αλλά το μυαλό του δεν πήγαινε ακόμη στο κακό. Κάποια στιγμή τα παρατεταγμένα πυροσβεστικά οχήματα υποχώρησαν, ίσως κατά μία εκδοχή για να μην εγκλωβιστούν κοντά στο γειτονικό, κατάφυτο ρέμα. Η φωτιά πλησίασε, νερό δεν έβγαινε πλέον από τις βρύσες, έπρεπε και εκείνος να διαφύγει.
Το επόμενο πρωί θυμήθηκε ότι φυλούσε κάποια ποιήματα που έγραφε σε ένα σιδερένιο κουτί. Αυτό θα είχε αντέξει στη φωτιά, σκέφτηκε. Προτού το αναζητήσει στα αποκαΐδια συνειδητοποίησε ότι το είχε χάσει σε άλλη πύρινη καταστροφή, όταν είχε καεί το προηγούμενο σπίτι τους, το 2021, στη Δροσοπηγή. Είχε μπερδέψει στο μυαλό του τα δύο συμβάντα. Οσο αδιανόητο κι αν φάνταζε, η οικογένειά του ήταν πυρόπληκτη, για δεύτερη φορά.
«Mη γίνει συνήθεια» – «Η προηγούμενη φωτιά ήρθε από το Κρυονέρι και έκαψε τη Δροσοπηγή. Τώρα όλα έγιναν αντίστροφα, με τη διαφορά ότι εμείς διαλέγουμε πάντα τη λάθος πλευρά. Φοβάμαι μη γίνει η απώλεια συνήθεια», λέει ο Γιάννης Σαλούρος.
«Η προηγούμενη φωτιά ήρθε από το Κρυονέρι και έκαψε τη Δροσοπηγή. Τώρα όλα έγιναν αντίστροφα, με τη διαφορά ότι εμείς διαλέγουμε πάντα τη λάθος πλευρά», λέει στην «Κ» ο 46χρονος Γιάννης Σαλούρος. «Μετά τη δεύτερη πυρκαγιά το πρώτο πράγμα που σκέφτεσαι είναι να φύγεις από τη χώρα. Νιώθεις υπό διωγμόν. Λες όπου κι αν πάω κάτι θα με βρει. Φοβάμαι μη γίνει η απώλεια συνήθεια». Πώς καταφέρνει μια οικογένεια να ορθοποδήσει και πώς διαχειρίζεται τις πρακτικές δυσκολίες, αλλά και το ψυχικό τραύμα όταν αντιμετωπίζει δύο φορές την ίδια καταστροφή;
Η νέα ζωή
Πριν από χρόνια, ο κ. Σαλούρος εργαζόταν ως τεχνικός επισκευάζοντας τηλέφωνα. Αφού του διέρρηξαν, όμως, την αποθήκη και άρπαξαν όλο τον εξοπλισμό, αποφάσισε να αλλάξει ζωή. Μετακόμισε στον όροφο ενός σπιτιού που είχε φτιάξει ο πατέρας του στη Δροσοπηγή, κοντά στο δάσος. Αποφάσισε να ασχοληθεί με τη γη και τα μελίσσια. Στο ίδιο μέρος έκανε τα πρώτα του βήματα και ο γιος που απέκτησε αργότερα με την Αγγελική Μαυρίκη. Το 2021, όταν η πυρκαγιά έκαψε τα υπάρχοντά τους, εκείνοι βρίσκονταν μακριά, στην πρώτη ημέρα των καλοκαιρινών διακοπών τους. Σε εκείνη τη φωτιά έχασαν και δύο φίλους, εθελοντές, οι οποίοι πέθαναν έπειτα από μακρά νοσηλεία ως πολυεγκαυματίες. «Μπρος στην απώλεια της ζωής μπαίνουν όλα σε δεύτερη μοίρα», λέει ο κ. Σαλούρος.
Επιστρέφοντας στην Αθήνα, η οικογένεια δεν έπρεπε μόνο να βρει νέα στέγη, αλλά και να λύσει μια σειρά από πρακτικά και γραφειοκρατικά ζητήματα. Πάγια και λογαριασμοί έπρεπε να αλλάξουν, ιατρικοί φάκελοι να συμπληρωθούν ξανά, πτυχία να αντικατασταθούν. Εχασαν και άλλα αντικείμενα, συναισθηματικής αξίας, όπως βιβλία, φωτογραφίες και παιδικές ζωγραφιές. «Δεν έχεις χρόνο να πονέσεις, δεν έχεις την πολυτέλεια να νιώσεις την απώλεια. Είναι άπειρα όσα πρέπει να κάνεις και είναι εξαντλητικό. Το κύριο βίωμα είναι η κούραση που απλώνει στον χρόνο. Παίρνει καιρό μέχρι να νιώσεις ότι εξισώνεσαι με τους άλλους», λέει η κ. Μαυρίκη.
Αυτό το διάστημα είχαν την πολύτιμη στήριξη φίλων και γειτόνων. Τους έδωσαν ρούχα και χρήματα για τις πρώτες ημέρες. Ο ιδιοκτήτης ενός μεγάλου σπιτιού το οποίο παρέμενε επί χρόνια κλειστό αποφάσισε να το παραχωρήσει προσωρινά. Εκεί αργότερα έμεινε άλλη μία πυρόπληκτη οικογένεια. Κάποια στιγμή, όμως, η κ. Μαυρίκη ένιωσε σαν να είχαν βαλτώσει. Θυμάται ότι ο προσωρινός χαρακτήρας της διαμονής δεν της επέτρεπε να κοιτάξει μακριά, να σκεφτεί την επόμενη μέρα.
Το σπίτι στο Κρυονέρι, στην οδό Λεύκης, αποδείχθηκε ιδανικό για την οικογένεια. Το νοίκιασαν και μετακόμισαν το 2023. Οταν έπειτα από καιρό ο ιδιοκτήτης ανακοίνωσε ότι θα το βγάλει προς πώληση έσπευσαν να κάνουν την πρότασή τους. Θα αγόραζαν το μισό οικόπεδο, που περιελάμβανε το σπίτι με το τζάκι που τόσο είχαν αγαπήσει. Είχαν δώσει και προκαταβολή μία εβδομάδα πριν από την πυρκαγιά του περασμένου Ιουλίου, η οποία τους επεστράφη μετά την καταστροφή.
Προσαρμογή
Αυτή τη φορά αντέδρασαν διαφορετικά. Κινήθηκαν άμεσα για εύρεση νέου σπιτιού. Εψαξαν στην ίδια περιοχή γιατί ο 6χρονος γιος τους είχε ήδη κάνει φίλους στο σχολείο, η κ. Μαυρίκη εργάζεται εκεί ως δασκάλα γιόγκα και ο κ. Σαλούρος έχει την πελατεία του ως κηπουρός. Οταν επικοινώνησαν με τον ιδιοκτήτη ενός διαμερίσματος, στην πρώτη αγγελία που εντόπισαν για το Κρυονέρι, εκείνος είπε ότι περίμενε το τηλεφώνημά τους. Είχε ήδη μάθει από τους γείτονες την ιστορία τους.
«Είναι εξαντλητικό» – «Δεν έχεις χρόνο να πονέσεις, δεν έχεις την πολυτέλεια να νιώσεις την απώλεια. Είναι άπειρα όσα πρέπει να κάνεις και είναι εξαντλητικό. Παίρνει καιρό μέχρι να νιώσεις ότι εξισώνεσαι με τους άλλους», λέει η Αγγελική Μαυρίκη.
Είδαν το νέο διαμέρισμα σχεδόν μηχανικά και δέχθηκαν αμέσως να μετακομίσουν. Ακόμη βρίσκονται σε φάση προσαρμογής. Προσπαθούν να συνηθίσουν τους ήχους του, τη γειτνίαση με κεντρικό δρόμο, να βρουν τον βηματισμό τους. Μόλις πέντε ημέρες πριν από τη συνάντησή μας το ζευγάρι έβαλε κρεβάτι στο υπνοδωμάτιό του.
«Τώρα θρηνώ τις απώλειες της πρώτης φωτιάς, του 2021», λέει η κ. Μαυρίκη. «Νομίζω ότι δεν μπορώ να προσεγγίσω τη δεύτερη φωτιά συναισθηματικά. Ημουν πολύ ταυτισμένη και δεμένη με το δεύτερο σπίτι και όλη την προσπάθεια που είχαμε κάνει τα τελευταία χρόνια, οπότε γυρίζω αυτόματα στο πρώτο συμβάν».
Ο γιος τους δεν έχει επισκεφθεί ακόμη το δεύτερο σπίτι τους που κάηκε, ακόμη κι αν απέχει λίγα τετράγωνα από αυτό στο οποίο εγκαταστάθηκαν πρόσφατα. Γνωρίζει τι έχει συμβεί, ρώτησε μόνο τι απέγινε ένα παιχνίδι του και ένα αγαπημένο του βιβλίο για πτηνά. «Σίγουρα του στοίχισε», λέει ο πατέρας του. «Του εξήγησα ότι δεν πειράζει να στενοχωρηθούμε ή να κλάψουμε».
Στο πρακτικό σκέλος, ακόμη και ένας λάθος τίτλος σε ένα δημοσίευμα θορύβησε το ζευγάρι. Στα τέλη Αυγούστου διάβασαν ότι είχαν «καταβληθεί αποζημιώσεις για τους πληγέντες» της περιοχής τους, αλλά εκείνοι δεν είχαν λάβει χρήματα. Φοβήθηκαν μήπως είχαν κάνει κάτι λάθος. Τους διευκρινίστηκε, όμως, από τη δημοτική αρχή ότι τα χρήματα είχαν δοθεί αρχικά στην αυτοδιοίκηση και θα διανέμονταν σε όλους τους δικαιούχους όταν λύνονταν κάποια ζητήματα με άλλες αιτήσεις.
Στο νέο τους ξεκίνημα υπάρχει η αίσθηση της ανασφάλειας. Η κ. Μαυρίκη την ανιχνεύει στα μονίμως σφιγμένα δόντια της κατά τη νύχτα, στο ότι δεν χωράει πλέον η αίσθηση της ανεμελιάς ή του αυθορμητισμού στην καθημερινότητα. Θυμάται πόσο είχε αγχωθεί όταν έμαθε ότι ο γιος μιας φίλης της ταξίδευε το καλοκαίρι με πλοίο ενώ έπνεαν θυελλώδεις άνεμοι. Ηταν πεπεισμένη ότι κάτι κακό θα συνέβαινε. Αντίστοιχα, στον σεισμό που έγινε αισθητός στην Αθήνα στις αρχές Σεπτεμβρίου, ο άντρας της πετάχτηκε από τον ύπνο, άρπαξε τον γιο τους και σε δευτερόλεπτα είχε φτιάξει νοητά όλα τα πιθανά σενάρια διαφυγής σε περίπτωση που κατέρρεε το διαμέρισμα. «Παίρνει χρόνο να νιώσεις ξανά ασφαλής», λέει ο κ. Σαλούρος. «Να μη ζεις άλλο με τον φόβο».
