Κάθε βόλτα στο κέντρο της Αθήνας κρύβει απρόοπτα. Πόσω μάλλον η έξοδος του μετρό στην πλατεία Συντάγματος, όπου τις περισσότερες φορές μια σειρά από αστάθμητους παράγοντες απομακρύνει τον κίνδυνο της πλήξης με χαρακτηριστική επιτυχία. Αυτήν τη φορά κάτι είχε πάει στραβά και στην πλατεία φυσούσε ο σπάνιος αλλά αναζωογονητικός αέρας της «κανονικότητας». Ακόμη και η τρισάθλια τέντα του κουλουρτζή είχε αντικατασταθεί. Στην πορεία μου για την οδό Σταδίου, πρόσεξα τα καλογυαλισμένα ορειχάλκινα γλυπτά, αποτέλεσμα της πρόσφατης σωστικής παρέμβασης τόσο στο Σύνταγμα όσο και στον περίβολο του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου στην Παλιά Βουλή.
Πλησιάζοντας, απέφυγα να εστιάσω το βλέμμα μου στα ίδια τα γλυπτά ή στις ταλαιπωρημένες βάσεις τους, εξαιτίας της ενδόμυχης βεβαιότητας ότι οι υπαίθριοι «καλλιτέχνες» θα είχαν επιστρέψει, αποκαθιστώντας τον ποπ «διάκοσμο» των άτυχων γλυπτών όπως τον ξέραμε τα τελευταία δύο χρόνια. Με μεγάλη έκπληξη διαπίστωσα ότι όλα ήταν πεντακάθαρα. Θαύμα.
Αλλά τα θαύματα δεν διαρκούν για πάντα. Ο ανδριάντας του Χαρίλαου Τρικούπη στην πλατεία Κολοκοτρώνη είχε βανδαλιστεί. Μαζί με τον έφιππο ανδριάντα του Κολοκοτρώνη μπροστά από την Παλιά Βουλή και τον ανδριάντα του πρωθυπουργού Θεόδωρου Δηλιγιάννη είχαν καθαριστεί τις τελευταίες εβδομάδες. Ο καημένος ο Τρικούπης, ενώ ακόμα ήταν «τυλιγμένος» με σκαλωσιές και προστατευτικά πετάσματα, έγινε στόχος αγνώστων που του κοκκίνησαν τα μάτια και το στόμα, ενώ στο πέτο του μαρμάρινου παλτού του αποτύπωσαν με τον ίδιο κόκκινο μαρκαδόρο το γνωστό κυκλωμένο Α των αναρχικών. Ο ανδριάντας του πρωθυπουργού Χαρίλαου Τρικούπη είναι έργο του γλύπτη Θωμά Θωμόπουλου (1873-1937). Τοποθετήθηκε στο προαύλιο της Παλαιάς Βουλής το 1920, σε κηπάριο προς την οδό Σταδίου, μπροστά από την είσοδο του κτιρίου. Στη σημερινή του θέση, στο πλάι του κτιρίου, μεταφέρθηκε το 1954.
Ο επικεφαλής της εξειδικευμένης ομάδας συντηρητών, Αθανάσιος Τζαμαλής, συντηρητής γλυπτών με μεγάλη εμπειρία στην αποκατάσταση του μαρμάρου και του ορείχαλκου, πρόσεξε αμέσως την παρέμβαση των αγνώστων. Και οργάνωσε με τους συνεργάτες του την «αντεπίθεση». Ετσι, αν περάσετε σήμερα από την πλατεία Κολοκοτρώνη, είναι πολύ πιθανόν να έχει καθαριστεί ο ανδριάντας καθώς ένα από τα πλεονεκτήματα του σχετικού προγράμματος είναι η επένδυση των αποκατεστημένων γλυπτών με ειδικό αντι-γκράφιτι υλικό, που συνιστά τον καθαρισμό τους πολύ πιο εύκολο.
Εντύπωση, πάντως, προκαλεί η ριψοκίνδυνη φύση των βανδάλων, οι οποίοι σκαρφάλωσαν στην σκαλωσιά προκειμένου να προσεγγίσουν το άτυχο πρόσωπο του Ελληνα πολιτικού. Σε κάθε περίπτωση, το πρόγραμμα συντήρησης των γλυπτών στο κέντρο της Αθήνας έχει σχεδόν ολοκληρωθεί. Τουλάχιστον, η πρώτη φάση του. Τα έξι ορειχάλκινα γλυπτά του Συντάγματος, καθώς και οι βάσεις τους, έχουν αποκατασταθεί πλήρως και η απήχηση στο κοινό ήταν θετική. Οι εργασίες στους τρεις ανδριάντες στον περίβολο του Ιστορικού Μουσείου ολοκληρώνονται αυτή την εβδομάδα με την απομάκρυνση της σκαλωσιάς. Με τη νέα χρόνια θα ακολουθήσει η δεύτερη φάση, με τις εργασίες να επεκτείνονται στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων και στον Εθνικό Κήπο. Ταυτόχρονα, γίνονται δεύτερες σκέψεις για διεύρυνση του προγράμματος και στις παρυφές του αθηναϊκού κέντρου, σε περιοχές και πλατείες που αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα. Εως τότε έχουμε να δούμε ακόμη πολλά επεισόδια στον ακήρυχτο πόλεμο ανάμεσα στην Πολιτεία και σε όσους θέλουν (ή θεωρούν) τους τοίχους της πόλης δικούς τους. Κάτι μου λέει το αινιγματικό βλέμμα του Χαρίλαου Τρικούπη, ότι θα πρέπει να κάνουμε λίγη υπομονή ακόμη.
