Η Μάχη της Κρήτης

Στις 31 Οκτωβρίου 1940 αποβιβάστηκαν στην Κρήτη τα πρώτα βρετανικά στρατεύματα με αποστολή την προστασία της ναυτικής βάσης στη Σούδα και την άμυνα του νησιού. Με τη γερμανική εισβολή στην Ελλάδα, 57.000 στρατιώτες των Συμμάχων έφυγαν από την ηπειρωτική χώρα, πολλούς από τους οποίους το βρετανικό ναυτικό μετέφερε στην Κρήτη, όπου ενίσχυσαν την υπάρχουσα δύναμη. Με το νησί σε συμμαχικά χέρια, η νοτιοανατολική θέση των δυνάμεων του Αξονα δεν θα ήταν ποτέ ασφαλής. Εντούτοις η Wehrmacht είχε τους ενδοιασμούς της για εμπλοκή στην Κρήτη. Ηταν η Luftwaffe που πίεζε για απόβαση από αέρος στο νησί. Ο Χίτλερ επείσθη και στις 24 Απριλίου 1941 διέταξε την εισβολή στην Κρήτη, περιμένοντας ότι θα ολοκληρωνόταν πριν από την έναρξη της «Επιχείρησης Μπαρμπαρόσα» κατά της Σοβιετικής Ενωσης. Στις 20 Μαΐου άρχισε η «Επιχείρηση Ερμής», η πρώτη σημαντική απόβαση από αέρος στην Ιστορία και η μεγαλύτερη που επιχειρήθηκε ποτέ. Η γερμανική κατασκοπεία είχε δώσει πληροφορίες για ανεπαρκή κάλυψη του νησιού από στρατιώτες της Κοινοπολιτείας. Επίσης, είχε προβλέψει ότι οι Κρητικοί, λόγω των ισχυρών αντιμοναρχικών τους πεποιθήσεων, θα υποδέχονταν τους Γερμανούς σαν απελευθερωτές. Αντ’ αυτού, οι Γερμανοί βρέθηκαν αντιμέτωποι με στρατιωτικές δυνάμεις πολλαπλάσιες από αυτές που περίμεναν και έναν ντόπιο πληθυσμό αποφασισμένο να προβάλει σθεναρή αντίσταση. Ακόμη χειρότερα, οι Βρετανοί -μετά το «σπάσιμο» της γερμανικής κρυπτογραφικής μηχανής «Αίνιγμα»- γνώριζαν τον σχεδιασμό της εισβολής. Παρ’ όλα αυτά, έως την 1η Ιουνίου οι Γερμανοί είχαν θέσει την Κρήτη πλήρως υπό τον έλεγχό τους. Η κατάληψη της Μεγαλονήσου αποδείχθηκε «πύρρειος νίκη», καθώς οι εισβολείς υπέστησαν απώλειες τόσο σημαντικές, που ο Χίτλερ δεν θα δοκίμαζε ποτέ ξανά επιχειρήσεις με αλεξιπτωτιστές. Επίσης, η Κρήτη ήταν το τέλος της Βαλκανικής Εκστρατείας και όχι το εφαλτήριο για νέες επιθέσεις. Τέλος, η «Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα» καθυστέρησε για πολλούς λόγους, ένας μόνο από τους οποίους ήταν η Μάχη της Κρήτης. Στο μεταξύ, οι Κρητικοί συνέχισαν την αντίσταση κατά των κατακτητών, οι οποίοι απάντησαν με αιματηρά αντίποινα. Το 1945 η Κρήτη θα ήταν ένα από τα τελευταία μέρη στην Ελλάδα, αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη, από τα οποία θα έφευγαν οι Γερμανοί.