Ενα νέο «τύπο» σεισμικών δονήσεων, που προκαλείται από τη μετακίνηση ρευστών βαθιά στα σημεία επαφής των λιθοσφαιρικών πλακών πρόκειται να μελετήσουν στην Ελλάδα επιστήμονες από πέντε ευρωπαϊκές χώρες. Για τον λόγο αυτό θα ποντιστούν ανάμεσα στην Κρήτη και την Πελοπόννησο 40 υποθαλάσσιοι σεισμογράφοι, οι οποίοι θα καταγράψουν λεπτομερώς τη σεισμική δραστηριότητα σε βάθος 4 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας. Οι «νέου τύπου» σεισμικές δονήσεις έχουν παρατηρηθεί και μελετηθεί στην Ιαπωνία και στις ΗΠΑ και θεωρούνται προάγγελοι ισχυρών σεισμών.
Το ευρωπαϊκό πρόγραμμα, βάσει του οποίου θα πραγματοποιηθεί έρευνα στην Ελλάδα, ονομάζεται «Ο Θαλής Είχε Δίκιο» (Thales Was Right), προς τιμήν του Θαλή του Μιλήσιου που υποστήριξε πριν από 2.400 χρόνια ότι οι σεισμοί οφείλονται στη μετακίνηση νερού στο εσωτερικό της Γης. Αντικείμενο του προγράμματος είναι η εγκατάσταση ενός πυκνού δικτύου υποθαλάσσιων σεισμογράφων στον θαλάσσιο χώρο ανάμεσα στην Πελοπόννησο και την Κρήτη.
Στόχος του ερευνητικού προγράμματος, στο οποίο συμμετέχουν επιστήμονες από την Ελλάδα, τη Βρετανία, τη Γερμανία, την Ισπανία και την Ιταλία, είναι να καταγραφεί η «ασυνήθιστη» σεισμική δραστηριότητα στο σημείο επαφής των λιθοσφαιρικών πλακών. «Πριν από τέσσερα χρόνια κατεγράφη ένας νέος τύπος σεισμικών δονήσεων -που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε μικροδονήσεις- οι οποίες πιστεύεται ότι σχετίζονται με τις μετακινήσεις ρευστών στο σημείο επαφής των πλακών και θεωρούνται «σιωπηλοί αγγελιαφόροι» ενός ισχυρού σεισμού», εξηγεί στην «Κ» η επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος, διευθύντρια Ερευνών του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου κ. Μαρία Σαχπάζη. «Σιωπηλοί διότι δεν οφείλονται σε σεισμική διάρρηξη πετρωμάτων -όπως οι τεκτονικοί σεισμοί- αλλά οφείλονται σε μετακινήσεις ρευστών στα χαλαρά τμήματα της λιθοσφαιρικής πλάκας, στο πλαίσιο του μηχανισμού προετοιμασίας της περιοχής για τη γένεση πολύ ισχυρού σεισμού. Ερευνώντας την περιοχή ανάμεσα στην Πελοπόννησο και την Κρήτη θα προσπαθήσουμε να καταγράψουμε και να εντοπίσουμε αυτά τα σεισμικά σήματα, καθώς και να αποτυπώσουμε λεπτομερώς τη δομή των πλακών σε μεγάλα βάθη. Ετσι θα εντοπίσουμε το τμήμα του νοτιοδυτικού τόξου που έχει δυνατότητα να δώσει στο μέλλον πολύ ισχυρό σεισμό και θα προσεγγίσουμε τα πιθανά χαρακτηριστικά του, όπως το εστιακό βάθος, μέχρι ποιο μέγεθος μπορεί να φθάσει και πόσο θα απέχει από κατοικημένη περιοχή».
Το ερευνητικό πλοίο που μεταφέρει τους επιστήμονες ήδη έχει ποντίσει δοκιμαστικά πέντε υποθαλάσσιους σεισμογράφους, τους οποίους θα ανασύρει στα τέλη Οκτωβρίου. «Σε ένα χρόνο θα ποντιστούν συνολικά 40 υποθαλάσσιοι σεισμογράφοι, ενώ ακόμα 25 έχουν ήδη ποντιστεί σε συνεργασία με Γερμανούς επιστήμονες διαφορετικού ερευνητικού προγράμματος, στο οποίο επίσης συμμετείχα (σ.σ. για το οποίο προ μηνός δημιουργήθηκε θέμα, μετά την απαίτηση της Τουρκίας να της ζητηθεί αδειοδότηση για την κίνηση του πλοίου σε διεθνή ύδατα)», εξηγεί η κ. Σαχπάζη. «Ολοι οι σεισμογράφοι είναι προσωρινοί και θα ανασυρθούν στους έξι μήνες προκειμένου να μελετηθούν τα ευρήματά τους».
