Μοναδικοί θησαυροί και μυστικά που για δεκαετίες παρέμεναν κρυμμένα στον βυθό των ελληνικών θαλασσών αποκαλύφθηκαν κατά το πρόσφατο ταξίδι της ερευνητικής ομάδας του Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας.
Πρόκειται για εικόνες μαγικές, ευρήματα ιδιαίτερης επιστημονικής αξίας, που προκάλεσαν ενθουσιασμό ακόμα και στα πλέον πολύπειρα μέλη της αποστολής.
Το «Κολούμπο», ο ενεργός ηφαιστειακός κρατήρας 504 μέτρα κάτω από τη θάλασσα της Σαντορίνης, ο «κήπος με τα κοράλλια» βορειοδυτικά της Κρήτης, δύο παλαιοπαραλίες σε βάθος 135 και 85 μέτρων παρέμεναν μέχρι χθες «άγνωστα», στο απέραντο γαλάζιο.
Το ίδιο ο «καθρέφτης», ένα τεράστιο μαύρο, λείο τείχος σε βάθος 560 μέτρων, το ρήγμα της Αμοργού αλλά και οι υδροθερμικές πηγές της Μήλου, ένα είδος… τζακούζι για ροφούς απ’ όπου αναβλύζει γλυκό νερό, μεθάνιο και υδρόθειο.
«Ηταν μια πρωτόγνωρη εμπειρία. Οι ελληνικές θάλασσες κρύβουν μοναδικούς φυσικούς θησαυρούς. Κάποιους από αυτούς είχαμε καταφέρει να χαρτογραφήσουμε με τη βοήθεια ηχοβολιστικών μηχανημάτων, για πρώτη φορά όμως τους είδαμε από κοντά», αναφέρει στην «K» με τον ενθουσιασμό ενός πρωτάρη ο αρχηγός της αποστολής κ. Βαγγέλης Παπαθανασίου.
Δυσκολότερη στιγμή της επιχείρησης ήταν δίχως αμφιβολία η κατάδυση στο εσωτερικό του «Κολούμπο», ηφαιστειακού κρατήρα εκτός της Καλντέρας που βρίσκεται σε βάθος μεγαλύτερο των 500 μέτρων και όπως αποδείχθηκε, παραμένει ενεργός!
«Βρεθήκαμε στο στόμα του λύκου καθώς τα ρεύματα μας παρέσυραν στο εσωτερικό του κρατήρα, ενώ η ορατότητα ήταν μικρότερη από ένα μέτρο. Υπήρχε συνεχής ροή υδάτων που μας ωθούσε προς τα κάτω, κάτι που μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το «Κολούμπο» παραμένει ενεργό», επισημαίνει ο κ. Παπαθανασίου.
Στα τοιχώματα και στον πυθμένα εντοπίστηκαν κομμάτια στερεοποιημένης λάβας και σπόγγοι, ενώ πιθανολογείται ότι εντός του κρατήρα αναπτύσσεται έντονη βακτηριδιακή δραστηριότητα. Το βίντεο και τα δείγματα που συνέλεξαν τα μέλη της αποστολής θα εξεταστούν από γεωλόγους οπότε θα προκύψουν και τα τελικά συμπεράσματα. Εικόνες βγαλμένες από την… Καραϊβική καταγράφηκαν, στο μεταξύ, στη θαλάσσια περιοχή βορειοανατολικά της Κρήτης, όπου εντοπίστηκε μια κοραλλιογενής περιοχή μήκους 200 και ύψους 150 μέτρων. Οι ερευνητές του Ινστιτούτου που πραγματοποίησαν την αυτοψία αντίκρισαν μια πανδαισία χρωμάτων, σχημάτων και ζωντανών οργανισμών που δύσκολα συναντάται αλλού στη Μεσόγειο.
Βεβαίως, κοράλλια υπάρχουν και σε άλλα σημεία των ελληνικών θαλασσών όπως για παράδειγμα στη Χίο και στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, στην Εύβοια και αλλού. Βρίσκονται συνήθως σε βάθη που δεν μπορούν να προσεγγίσουν δύτες, ενώ πρόκειται για μαλακά κοράλλια, τις λεγόμενες γοργόνιες, που δεν χρησιμοποιούνται στην κατασκευή των πολύτιμων κοσμημάτων.
Στην Κρήτη εντοπίστηκαν ακόμα δύο παλαιοπαραλίες σε βάθος 135 και 85 μέτρων αντίστοιχα. «Ηταν σαν δρόμοι στην πλαγιά ενός απότομου βουνού. Ηταν παραλίες την εποχή που η στάθμη της θάλασσας ήταν δεκάδες μέτρα χαμηλότερα», αναφέρει ο κ. Παπαθανασίου.
Στη Δυτική Κρήτη, σε βάθος μεγαλύτερο των 500 μέτρων εντοπίστηκε ακόμα ένα ρήγμα που στη γλώσσα των γεωλόγων αποκαλείται «καθρέφτης». Πρόκειται για μια κατάμαυρη και λεία επιφάνεια ύψους περίπου 30 μέτρων, η δημιουργία της οποίας αποδίδεται σε κάποιον αρχαίο σεισμό. Δειγματοληψίες πραγματοποιήθηκαν τέλος και στις υδροθερμικές πηγές της Μήλου.
Το υλικό που συνέλεξαν με τη βοήθεια του «Θέτις» τα μέλη της αποστολής από την Κρήτη, τη Σαντορίνη και τη Μήλο βρίσκεται ήδη στα εργαστήρια ειδικών επιστημόνων και τα αποτελέσματα της βιοψίας αναμένονται με εξαιρετικό ενδιαφέρον. «Υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ όσων γνωρίζαμε θεωρητικά και αυτών που διαπιστώνουμε στην πράξη. Χρειάζεται να επισκεφθούμε ξανά τα συγκεκριμένα σημεία. H αποστολή ήταν μόνο η αρχή. Ηδη οργανώνουμε την επόμενη», καταλήγει ο κ. Παπαθανασίου.
