H επίσκεψη του Ρώσου προέδρου κ. Βλαντιμίρ Πούτιν στην Αθήνα, η πρώτη που πραγματοποιεί Ανώτατος Αρχων της χώρας αυτής στην Ελλάδα από συστάσεως ελληνικού κράτους έχει αυτή καθ’ αυτή σημαντικότατη πολιτική σημασία, ενώ από εθιμοτυπικής άποψης είναι ανταποδοτική της επισκέψεως που πραγματοποίησε ο πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. K. Στεφανόπουλος στη Μόσχα τον Ιούνιο του 2000.
Οι σχέσεις της Ελλάδος με την Μόσχα υπήρξαν επί σειρά δεκαετιών μάλλον αμήχανες και όχι μόνον λόγω του εμφυλίου ή του Ψυχρού Πολέμου. Αλλά ευθύς μετά την μεταπολίτευση έγιναν συστηματικές προσπάθειες από την κυβέρνηση εθνικής ενότητος υπό τον K. Καραμανλή για την οικοδόμηση νέων σχέσεων με τη Μόσχα, επιδιώκοντας με αυτόν τον τρόπο την ενίσχυση των ερεισμάτων της χώρας στη διεθνή σκηνή, μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974 και τη χλιαρή αντίδραση των δυτικών συμμάχων της Ελλάδος. O K. Καραμανλής ήταν ο πρώτος Ελληνας πρωθυπουργός που επισκέφθηκε την ρωσική πρωτεύουσα το 1978.
Το Κυπριακό
Δεν θα ήταν υπερβολή να υποστηριχθεί ότι η ελληνική πολιτική στο Κυπριακό μετά το 1974 οικοδομήθηκε μεταξύ άλλων και στη στήριξη, που παρείχε η Σοβιετική Ενωση στο Συμβούλιο Ασφαλείας και οι κομμουνιστικές χώρες στη Γενική Συνέλευση, δίχως το γεγονός αυτό να συμβάλλει στην προώθηση λύσεως βάσει των αποφάσεων του OHE ή να αποτρέψει τη μονομερή ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του ψευδοκράτους το 1984.
Εκείνο το οποίο διαπίστωσαν οι κυβερνήσεις της μεταπολιτεύσεως και ιδιαίτερα του Ανδρέα Παναδρέου, που ακολούθησε πολιτική αιρετική έναντι της Δύσεως και ειδικότερα των ΗΠΑ, ήταν ότι η Μόσχα αντιμετώπιζε πάντα με προσοχή και ιδιαίτερη σύνεση τις σχέσεις της με την Ελλάδα, αναγνωρίζοντας το ρυθμιστικό ρόλο των ΗΠΑ στην περιοχή και σταθμίζοντας τη στρατηγική σημασία της Τουρκίας ως σαφώς σημαντικότερη της χώρας μας.
Στη διάρκεια της προεδρίας του κ. Μπόρις Γέλτσιν δεν υπήρξε ιδιαίτερη ενίσχυση των ελληνορωσικών σχέσεων και μόνον κατά την τελευταία περίοδο της θητείας του, στη διάρκεια της γιουγκοσλαβικής κρίσεως, διαπιστώθηκε στις αλλεπάλληλες συναντήσεις των υπουργών Εξωτερικών κ.κ. Ιγκόρ Ιβανόφ και Γ. Παπανδρέου μία συναντίληψη Αθηνών Μόσχας στον τρόπο αντιμετωπίσεως των προβλημάτων της Βαλκανικής, αν και όπως ήταν φυσικό και αναμενόμενο, η ελληνική κυβέρνηση δεν παρεξέκλινε από την πολιτική του NATO και της Ευρωπαϊκής Ενώσεως.
Το ενδιαφέρον στοιχείο της επισκέψεως του κ. Πούτιν είναι ότι πραγματοποιείται σε μία εποχή κατά την οποία οι σχέσεις της Μόσχας με την Ουάσιγκτον βελτιώθηκαν θεαματικά -μετά την τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου- και διαλαμβάνουν πλέον συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών πληροφοριακής δράσεως των δύο χώρων, χρήση του ρωσικού εναερίου χώρου από τις ΗΠΑ για μεταφορά ανθρωπιστικής βοήθειας, συμμετοχή σε επιχειρήσεις έρευνας και διασώσεως και κυριότατα «αποδέσμευση» των χωρών της Κεντρικής Ασίας και Καυκάσου για πλήρη συνεργασία με τις ΗΠΑ. Αξίζει να σημειωθεί ότι την ημέρα της αφίξεως του κ. Πούτιν στην Αθήνα αρχίζει στο NATO η χειμερινή σύνοδος των υπουργών Εξωτερικών της Συμμαχίας που θα επιβεβαιώσει την αναβάθμιση των σχέσεων της Μόσχας με τον ευρωατλαντικό αμυντικό βραχίονα.
Ετσι σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε στο παρελθόν η συγκυρία προσφέρεται για ουσιαστική εμβάθυνση των σχέσεων, δίχως τις αναστολές που υφίσταντο στο παρελθόν, και οι οποίες υποβάλλοντο από την εχθρότητα -αρχικώς- και στη συνέχεια από την καχυποψία της Δύσεως προς τη Μόσχα. Το γεγονός αυτό ισχύει και στις σχέσεις της Μόσχας με την Αγκυρα, αφού με την διάλυση της Σοβιετικής Ενώσεως η γεωστρατηγική αντιπαράθεση μεταξύ Τουρκίας και Ρωσίας έχει αμβλυνθεί σε σημαντικό επίπεδο και η οικονομική συνεργασία αναπτύσσεται κανονικώς. Οι ελληνορωσικές οικονομικές σχέσεις παρουσιάζουν άνοδο τα τελευταία χρόνια, το έλλειμα εις βάρος της Ελλάδος μειούται, αλλά εξακολουθεί να ξεπερνά τα 200 εκατ. δολάρια ετησίως. Ωστόσο, η συνεργασία στον ενεργειακό τομέα αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω τη οικονομική συνεργασία. Τέλος ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αμυντική συνεργασία των δύο χωρών, η οποία εκτείνεται στους τομείς των δορυφορικών συστημάτων, συστημάτων πυραυλικής τεχνολογίας, ηλεκτρονικού πολέμου και αεραμύνης.
Ως προς το πρόγραμμα της επισκέψεως, ο κ. Πούτιν αναμένεται αύριο στις 12.45, και την πρώτη ημέρα θα έχει συνομιλίες με τον Ελληνα ομόλογό του κ. Στεφανόπουλο. Θα επισκεφθεί στη συνέχεια τον πρόεδρο της Βουλής κ. A. Κακλαμάνη, αλλά παρά την επιθυμία που εξέφρασε, δεν θα ομιλήσει στην Ολομέλεια της Βουλής. Την ίδια ημέρα, θα συναντηθεί με τον Αρχιεπίσκοπο κ. Χριστόδουλο και πιθανότατα με τον πρόεδρο της Ν.Δ. κ. Καραμανλή. Την Παρασκευή θα έχει συνομιλίες με τον πρωθυπουργό κ. K. Σημίτη και το Σάββατο θα επισκεφθεί το Αγιον Ορος. Το γεύμα με τον ΣΕΒ δεν θα πραγματοποιηθεί, αλλά ο κ. Πούτιν θα έχει συναντήσεις με Ελληνες επιχειρηματίες στη διάρκεια «ιδιωτικών γευμάτων» στην Αθήνα, την Παρασκευή και το Σάββατο.
