Ο απόλυτος τρόπος με τον οποίο το ΠΑΣΟΚ είπε, μέσω του συνεδρίου του, «όχι» σε οποιαδήποτε συνεργασία με τη Ν.Δ. διαμορφώνει νέα δεδομένα, καθώς δείχνει να ακυρώνει διάφορα πιθανά σενάρια, όπως αυτό της συνεργασίας με πρωθυπουργό τρίτο πρόσωπο κοινής αποδοχής ή με αλλαγή ηγεσίας στη Ν.Δ. Από την πλευρά του κυβερνώντος κόμματος, πάντως, θεωρούν ότι η στάση του ΠΑΣΟΚ ενισχύει το αφήγημα της αυτοδυναμίας, ενώ το Μαξίμου απορρίπτει το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών.
Το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ άλλαξε τα δεδομένα
Της Δώρας Αντωνίου
Αποτύπωμα ευρύτερο του κομματικού «χάρτη» κληρονομεί το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, καθώς ο απόλυτος τρόπος με τον οποίο διατυπώθηκε η άρνηση συνεργασίας με τη Ν.Δ. «σε οποιονδήποτε ρόλο» την επομένη των εκλογών εκ των πραγμάτων θέτει νέα δεδομένα στην κεντρική πολιτική σκηνή και διαμορφώνει ερωτήματα και διλήμματα πέραν των κομματικών ορίων. Επί της ουσίας, η κάθετη διαχωριστική γραμμή που χαράχθηκε απέναντι στο κυβερνών κόμμα βάζει στο περιθώριο όλα τα εναλλακτικά σενάρια που κατά καιρούς έχουν ακουστεί στη δημόσια συζήτηση: για πιθανή μετεκλογική συνεργασία με κοινής αποδοχής πρωθυπουργό –κάποιο τρίτο πρόσωπο– ή με αλλαγή ηγεσίας στη Ν.Δ., δεδομένου ότι το «αγκάθι» των υποκλοπών εκ των πραγμάτων καθιστούσε την προοπτική συνεργασίας του Νίκου Ανδρουλάκη με τον Κυριάκο Μητσοτάκη εξαιρετικά δύσκολη.
Στη Χαριλάου Τρικούπη κρατούν εξαρχής ως θετικό το στοιχείο ότι η συζήτηση για την επομένη των εκλογών γίνεται με το ΠΑΣΟΚ να είναι στο κάδρο ως κεντρικός παράγοντας της εξίσωσης. Είναι ένα στοιχείο το οποίο μπορεί να ευνοήσει και να ενισχύσει το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Αλλωστε, η δημοσκοπική εκτίναξη παραμένει ζητούμενο και είναι ένα από τα στοιχήματα που συνδέονται με το συνέδριο.
Απολογισμός
Στα θετικά του απολογισμού της τριήμερης διαδικασίας είναι ότι το κόμμα εξέπεμψε εικόνα ενότητας, καθώς δεν σημειώθηκαν κρούσματα εσωκομματικών διαφοροποιήσεων, ούτε υπήρξαν εντάσεις. Δόθηκε η αίσθηση ότι το ΠΑΣΟΚ διαθέτει ακόμη την ικανότητα να συνθέτει διαφορετικές απόψεις, να μεταβολίζει διαφορετικές προσεγγίσεις και να αφομοιώνει διαφωνίες. Υπό αυτή την έννοια, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης μπορεί να θεωρηθεί ότι ενισχύθηκε από τη συνεδριακή διαδικασία. Κάτι που δεν ήταν ούτε δεδομένο ούτε βέβαιο μερικές εβδομάδες πριν. Βεβαίως προηγήθηκε ένα απαιτητικό πάρε – δώσε στο παρασκήνιο, ώστε πριν καν αρχίσουν οι εργασίες του συνεδρίου λίγο – πολύ να έχουν συμφωνηθεί τα βασικά ζητήματα.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης επαναβεβαίωσε την κυριαρχία του στο κόμμα, όμως στοίχημα παραμένει να «ξεκολλήσει» η δημοσκοπική βελόνα.
Από το επιτελείο του Νίκου Ανδρουλάκη αναγνωρίζουν ότι οι κινήσεις που προηγήθηκαν ήταν σημαντικές, προσθέτουν όμως ότι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ εσωκομματικά «καθάρισε» το συνέδριο το βράδυ της Παρασκευής με την εναρκτήρια ομιλία του, καθώς «άφησε τους άλλους χωρίς ατζέντα», όπως υπογραμμίζουν.
Η αλήθεια είναι ότι επί της ουσίας δεν αρθρώθηκε καμία ουσιαστική διαφοροποίηση το Σάββατο, την κύρια ημέρα εργασιών του συνεδρίου. Ο Χάρης Δούκας, που είχε εγείρει ενστάσεις επί των διατυπώσεων της αναφοράς για μη συνεργασία με τη Ν.Δ., τελικά δεν επέμεινε και δεν έθεσε θέμα ψηφίσματος. Ο δήμαρχος Αθηναίων εξασφάλισε την αριστίνδην συμμετοχή του στη νέα Κεντρική Επιτροπή, έπειτα από αλλαγή στο καταστατικό, και απέφυγε με αυτόν τον τρόπο να εκτεθεί στη διαδικασία εκλογής με σταυρό.
Είναι αλήθεια ότι το συνέδριο επιβεβαίωσε κάτι που όλοι θεωρούσαν δεδομένο πριν από την πραγματοποίησή του: την απόλυτη κυριαρχία του Νίκου Ανδρουλάκη, που φαίνεται ότι διατηρεί αλώβητη την επιρροή του στον κομματικό μηχανισμό και διαθέτει την ικανότητα να αξιοποιεί τα δεδομένα στο εσωτερικό του κόμματος υπέρ του. Είναι επίσης δεδομένο, όμως, ότι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επέδειξε την αναγκαία ευελιξία όπου χρειάστηκε, προκειμένου να λειανθούν οι όποιες γωνίες και να μη δοθούν αφορμές για να φθάσουν στα άκρα εσωτερικές αψιμαχίες. Δεν επέμεινε σε θέματα που φάνηκε ότι προκαλούν αντιδράσεις, όπως η διενέργεια συνεδρίου πριν από την εκλογή προέδρου. Εδειξε έτσι ένα μετριοπαθές και ήπιο προφίλ και διάθεση για συνεννοήσεις και συγκλίσεις, χωρίς επί της ουσίας να υποχωρήσει στα σημαντικά.
Τα θαύματα κρατάνε τρεις ημέρες – τα μεγάλα τέσσερις. Η παροιμία ισχύει και για το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ. Μπορεί να έδωσε μια πρόσκαιρη εικόνα ανάτασης του παραταξιακού φρονήματος, όμως όλοι γνωρίζουν ότι η πραγματική επίδραση θα μετρηθεί στις επόμενες δημοσκοπήσεις, όπου θα φανεί αν η βελόνα μπορεί να ξεκολλήσει. Και εκεί θα μετρηθεί και η αντοχή της συνεδριακής εσωκομματικής ανακωχής.
Ν.Δ.: Ενισχύεται το αφήγημα της αυτοδυναμίας
Του Σταύρου Παπαντωνίου
Πώς είδε το Μέγαρο Μαξίμου το τριήμερο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ; Η απάντηση είναι «θετικά». Το γεγονός πως επί τρεις ημέρες το θέμα που κυριάρχησε στο Τάε Κβον Ντο ήταν η μη συνεργασία του ΠΑΣΟΚ με τη Ν.Δ. θεωρείται πως ενισχύει την κεντρική στρατηγική της κυβέρνησης περί επίτευξης αυτοδυναμίας, καθώς όπως σημειώνει πηγή «η στρατηγική του ΠΑΣΟΚ, είναι στρατηγική ακυβερνησίας και πολιτικού αδιεξόδου».
Το Μέγαρο Μαξίμου το επόμενο διάστημα θα καλεί τη Χαριλάου Τρικούπη να αποσαφηνίσει με ποια κόμματα μπορεί να συνεργαστεί μετεκλογικά – Τέλος στα σενάρια περί εκλογών.
Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, η εμφατική απόρριψη από το ΠΑΣΟΚ κάθε συνεργασίας με τη Ν.Δ. δίνει ταυτόχρονα έμφαση στην ανάγκη μιας καθαρής νίκης της Ν.Δ. Στο παρασκήνιο, μάλιστα, κυβερνητικά στελέχη μιλούν για ένα είδος «δώρου» του ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση, καθώς «καθαρίζει» το μήνυμά της και ταυτόχρονα της δίνει τη δυνατότητα να απευθυνθεί στον «νοικοκυραίο» ψηφοφόρο του ΠΑΣΟΚ που δεν θέλει παρατεταμένη ακυβερνησία.
Η κυβέρνηση μετά την επίσημη άρνηση του ΠΑΣΟΚ για οποιαδήποτε συνεργασία θα ξεδιπλώσει ακόμη πιο καθαρά τη στρατηγική της, που εδράζεται σε τρία βασικά σημεία:
• Πρώτον, από την κυβέρνηση διαψεύδουν τα σενάρια περί πρόωρων εκλογών –ακόμη και μέσα στο φθινόπωρο–, σημειώνοντας σε κάθε τόνο πως οι κάλπες θα στηθούν το 2027. Είναι προφανές, πάντως, ότι οι εκλογές δεν προαναγγέλλονται και σε κάθε περίπτωση η πιθανότητα πρόωρης προσφυγής σε κάλπες εξαρτάται και από το πολιτικό κλίμα. Σε κάθε περίπτωση το Μαξίμου θέλει να κλείσει αυτό το θέμα.
• Δεύτερον, η κυβέρνηση θα εντείνει την προσέγγισή της στους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ, ζητώντας από τον Νίκο Ανδρουλάκη να απαντήσει στο κομβικό ερώτημα με ποιον θα συγκυβερνήσει. Το έκανε ήδη χθες ο Παύλος Μαρινάκης, ο οποίος κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών σημείωσε τα εξής: «Ο κ. Ανδρουλάκης δεν απάντησε στα δύο βασικά ερωτήματα που κάθε δυνάμει ψηφοφόρος θέτει σε κάθε κόμμα το οποίο θα μπορούσε να ψηφίσει: με ποιους θα κυβερνήσει και πώς. Πρέπει να μας πει το ΠΑΣΟΚ και προσωπικά ο κ. Ανδρουλάκης με ποιους θα κυβερνήσει, αφού είναι ξεκάθαρο με ποιους δεν θα συγκυβερνήσει», είπε προσθέτοντας πως «να πει αν θα είναι ο κ. Τσίπρας αν κάνει κόμμα, αν θα είναι ο ΣΥΡΙΖΑ του 3%, 4%, 5%, η κ. Κωνσταντοπούλου;» ή «μήπως είναι η άκρα Δεξιά, την οποία εμείς έχουμε αποκλείσει ξεκάθαρα;».
Παράλληλα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος εξαπέλυσε επίθεση στο ΠΑΣΟΚ και για το «πώς θα κυβερνήσει», υπογραμμίζοντας ότι στο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ «σχεδόν τρεις ημέρες δεν ακούσαμε συγκεκριμένο πρόγραμμα για άλλη μία φορά, κοστολογημένο, αλλά συνθήματα της δεκαετίας του ’80 και του ’90 και παροχολογία σχεδόν του συνόλου της μεταπολιτευτικής Ελλάδας».
• Τρίτον, η κυβέρνηση θα εστιάσει, όπως έχει διαφανεί ήδη, σε θέματα οικονομίας, καθώς θεωρεί πως οι προσεχείς εκλογές θα κριθούν σε πολύ μεγάλο ποσοστό σε αυτόν τον τομέα και στο κατά πόσον στο τέλος της ημέρας οι πολίτες θα κρίνουν πως η Ν.Δ. είναι η πιο αξιόπιστη πολιτική δύναμη στον συγκεκριμένο τομέα.
