Επειτα από μια «θετική περίοδο», κατά την οποία ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ανέδειξε τις δυνατότητες της κυβέρνησης να αντιμετωπίζει κρίσεις, το Μέγαρο Μαξίμου μπαίνει ξανά σε περιδίνηση λόγω της νέας δικογραφίας που εστάλη χθες από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ και η οποία συνοδεύεται από το αίτημα άρσης ασυλίας για 11 εν ενεργεία βουλευτές, ενώ περιλαμβάνονται και δύο πρόσωπα με βάση τον νόμο περί ευθύνης υπουργών, αλλά και πέντε ακόμη πρώην βουλευτές, για τους οποίους δεν χρειάζεται άρση ασυλίας καθώς παραπέμπονται κατευθείαν στα δικαστικά όργανα.
Γραμμή άμυνας
Η πρώτη άμυνα της κυβέρνησης ενόψει της μεταβίβασης της δικογραφίας στη Βουλή είναι ότι κάθε περίπτωση θα εξεταστεί ξεχωριστά. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «η σημερινή ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας συνιστά μια σοβαρή εξέλιξη. Αναμένουμε τη διαβίβαση της δικογραφίας στη Βουλή των Ελλήνων, προκειμένου να γίνει αξιολόγηση για κάθε περίπτωση ξεχωριστά». Οπως σχολιάζουν κυβερνητικές πηγές, είναι άλλο να υπάρχει μια απλή συνομιλία και διαφορετικό, βουλευτές να ζητούν παράνομες πράξεις. Παρά το γεγονός πως η κυβέρνηση αναμένει να δει και επισήμως τι περιλαμβάνει η δικογραφία, τα επόμενα επίπεδα χειρισμών έχουν ήδη τεθεί επί τάπητος, μιας και ακόμη και σήμερα ή το αργότερο αύριο θα γίνει γνωστό το περιεχόμενο των συνομιλιών.
• Πρώτον, η άρση ασυλίας είναι δεδομένη για 11 νυν βουλευτές. Εάν, όμως, κάποιοι από αυτούς συμμετέχουν σε συνομιλίες που ζητούν παράνομες πράξεις, τότε δεν μπορεί να αποκλειστεί η περίπτωση διαγραφών, που σημαίνει ότι η Νέα Δημοκρατία μπορεί να μείνει με λιγότερους βουλευτές, άγνωστο πόσους αυτήν τη στιγμή.
Το Μέγαρο Μαξίμου καλείται να διαχειριστεί μια νέα κρίση σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση ανέκαμπτε δημοσκοπικά – Η υπέρβαση των παθογενειών της «παλιάς Ν.Δ.».
• Δεύτερον, από τη στιγμή που υπάρχει το δεδικασμένο της αποπομπής άλλων υπουργών και μάλιστα για την ίδια υπόθεση, όπως για παράδειγμα αυτή του Μάκη Βορίδη, θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο να παραμείνουν στις θέσεις τους νυν υπουργοί που το όνομά τους βρίσκεται στη δικογραφία. Εδώ, ωστόσο, πρέπει να γίνει ο εξής διαχωρισμός: Υπάρχουν ένας πρώην υπουργός και μία πρώην υφυπουργός που είναι στη δικογραφία και φέρεται να ελέγχονται για παραβάσεις κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, άρα με βάση τον νόμο περί ευθύνης υπουργών. Και υπάρχουν τρία νυν στελέχη της κυβέρνησης –δύο υπουργοί και ένας υφυπουργός– που ελέγχονται για την περίοδο που ήταν απλοί βουλευτές. Με βάση τα παραπάνω, πάντως, το ενδεχόμενο ανασχηματισμού –άμεσα μάλιστα, με το απώτερο χρονικό όριο να είναι το αργότερο έως τη Δευτέρα– είναι ένα σενάριο που πλέον μοιάζει πολύ πιθανό. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι εάν ο πιθανός ανασχηματισμός περιλαμβάνει μόνο υπουργούς που εμπλέκονται στη δικογραφία ή θα είναι ευρύτερος.
• Τρίτον, για την κυβέρνηση η νέα περιδίνηση μπορεί να αποτελεί μια ευκαιρία «ξεκαθαρίσματος». Κυβερνητικές πηγές σημείωναν στην «Κ» ότι τα ονόματα που έχουν δει το φως της δημοσιότητας αποτελούν κατά κανόνα «την παλιά Ν.Δ.» και όχι στελέχη που προωθήθηκαν επί της διακυβέρνησης Μητσοτάκη. Η αποστροφή δεν είναι καθόλου τυχαία, καθώς προϊδεάζει για ένα πιθανό «μεγάλο ξεκαθάρισμα». Οι σκέψεις που υπάρχουν αυτή τη στιγμή είναι η κυβέρνηση να ανακοινώσει, αφού γίνει πρώτα η αξιολόγηση των περιπτώσεων όπως προανήγγειλε ο κ. Μαρινάκης, πως όσοι εμπλέκονται σε αξιόποινες συνομιλίες δεν θα είναι υποψήφιοι στις επόμενες εκλογές.
«Οχι» στην εκλογολογία
Τέλος, όσον αφορά τα σενάρια πιθανών εκλογών που έχουν επανέλθει με αφορμή τη νέα δικογραφία, κυβερνητικές πηγές τονίζουν ότι πλέον είναι ακόμη πιο βέβαιο πως αυτά τα σενάρια απορρίπτονται για δύο λόγους: Πρώτον, δεν υπάρχει περίπτωση η κυβέρνηση να πάει σε εκλογές εν μέσω μιας ενδοκυβερνητικής κρίσης, κάτι που θα «έδειχνε πανικό και αίσθημα ηττοπάθειας», όπως υποστηρίζουν αρμόδιες πηγές, και δεύτερον, στο Μέγαρο Μαξίμου εκτιμούν πως η υπόθεση αφορά πρωτίστως τους εμπλεκομένους και δεν θίγει τον πυρήνα της διακυβέρνησης, που καλείται όμως τώρα να διαχειριστεί ένα ακόμη πρόβλημα που προκαλεί πολλούς τριγμούς.
Οι 18 «πρωταγωνιστές» της υπόθεσης
Οι πολιτικοί κραδασμοί από τη νέα δικογραφία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ είναι τόσο μεγάλοι που το Μαξίμου δεν μπορεί να μην ταρακουνηθεί. Η υπόθεση αφορά ουσιαστικά 18 πολιτικά πρόσωπα της Ν.Δ., εκ των οποίων τα τρία είναι σήμερα στην κυβέρνηση και το ένα είναι γραμματέας του κόμματος, δηλαδή κατέχει την κορυφαία κομματική θέση.
Η δικογραφία χωρίζεται σε τρία τμήματα: πρώτον, στους 11 εν ενεργεία βουλευτές οι οποίοι είναι: οι δύο νυν υπουργοί Κώστας Τσιάρας και Ιωάννης Κεφαλογιάννης, που ελέγχονται όμως για παράβαση όχι κατά τη διάρκεια των υπουργικών καθηκόντων τους, αλλά παλαιότερα, ενώ ήταν βουλευτές, ο γραμματέας της Ν.Δ. Κώστας Σκρέκας, ο νυν υφυπουργός Δημήτρης Βαρτζόπουλος, οι πρώην υπουργοί Νότης Μηταράκης, Κώστας Καραμανλής, οι πρώην υφυπουργοί Χρήστος Μπουκώρος, Μάξιμος Σενετάκης και οι βουλευτές Κατερίνα Παπακώστα, Βασίλειος Βασιλειάδης, Θεόφιλος Λεονταρίδης.
Οσον αφορά τον πρώην υπουργό και την πρώην υφυπουργό που ελέγχονται για πιθανές παραβάσεις κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, πρόκειται για τον Σπήλιο Λιβανό και τη Φωτεινή Αραμπατζή. Υπενθυμίζεται πως το άρθρο 86 του ελληνικού Συντάγματος ορίζει ότι εάν κατά τη διάρκεια έρευνας προκύψουν στοιχεία που σχετίζονται με αδικήματα τα οποία ενδέχεται να έχουν τελεστεί από υπουργούς κατά την άσκηση των καθηκόντων τους –ακόμη και αν αυτοί δεν κατέχουν πλέον τη θέση–, τα στοιχεία αυτά πρέπει να διαβιβάζονται άμεσα στη Βουλή. Ακόμη βρίσκονται υπό έρευνα πέντε πρώην βουλευτές.
Η κυβέρνηση αιφνιδιάστηκε από τον μεγάλο αριθμό των βουλευτών που εμπλέκονται, ενώ πρόσθετη περιπλοκή συνιστά το γεγονός ότι δεν αναφέρονται στελέχη από άλλους πολιτικούς χώρους.
Από το Μαξίμου τονίζουν σε κάθε τόνο πως δεν γνώριζαν το παραμικρό για τα ονόματα που περιλαμβάνονταν στη δικογραφία και η μόνη ενημέρωσή τους ήταν από δημοσιογραφικές πληροφορίες. Σύμφωνα, πάντως, με πληροφορίες, η δικογραφία που έφθασε χθες στον Αρειο Πάγο αιφνιδίασε για τρεις λόγους το Μαξίμου:
• Πρώτον, ο χρόνος δεν ήταν απόλυτα ξεκάθαρος. Ακόμη και λίγα 24ωρα πριν, τουλάχιστον στο μισό Μαξίμου υπήρχε η αίσθηση πως η δικογραφία μπορεί να έρθει μετά το Πάσχα.
• Δεύτερον, το γεγονός πως συμπεριλαμβάνονταν τελικά 18 διαφορετικά πρόσωπα –11 νυν βουλευτές, πέντε πρώην βουλευτές και δύο που ελέγχονται για παραβάσεις κατά την άσκηση των καθηκόντων τους– ήταν ένας αριθμός που θεωρήθηκε μεγάλος.
• Τρίτον, δεν υπήρχαν τελικά στη δικογραφία πρόσωπα που ανήκουν σε άλλα κόμματα, κάτι που κάνει πιο «πολιτικά χρωματισμένη» την υπόθεση.
Είναι βέβαιο πως πλην της άμεσης διαχείρισης που έχει να κάνει με την άρση ασυλίας και τον πιθανό ανασχηματισμό, ο μεγάλος αριθμός των εμπλεκόμενων «γαλάζιων» στελεχών μπορεί να έχει και ευρύτερο πολιτικό αποτύπωμα. Ηδη από χθες, παρότι είναι πρώιμο, έχει ξεκινήσει συζήτηση για την πολιτική διαχείριση του θέματος εν συνόλω. Η πιθανή έξωση από τις επόμενες εκλογικές λίστες όσων έχουν σοβαρό θέμα εμπλοκής, δηλαδή ελέγχονται είτε για παράβαση καθήκοντος είτε για ηθική αυτουργία, μπορεί να αποτελέσει μια «ευκαιρία οριστικής και πιο εκτεταμένης ανανέωσης» του έμψυχου δυναμικού του κόμματος. Η αίσθηση, άλλωστε, που υπάρχει στο Μαξίμου είναι πως η πλειονότητα των εμπλεκομένων ανήκει στην «παλαιά Ν.Δ.», κάτι που είναι πολύ πιθανό να δείχνει την πρόθεση να μπουν νέες διαχωριστικές γραμμές και οι απόψεις του πρωθυπουργού που πολλές φορές προσέκρουαν πάνω στη «βαθιά Ν.Δ.» πλέον να είναι πολύ πιο διεισδυτικές.
