Πλην των άλλων θεμάτων –του πολέμου και της επακόλουθης ενεργειακής κρίσης– ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε χθες, προσερχόμενος στη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, και ένα ακόμα θέμα που απασχολεί αρκετά την κυβέρνηση: τον κίνδυνο μιας νέας μεταναστευτικής κρίσης εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Ο κ. Μητσοτάκης ήταν σαφής, λέγοντας πως ο πόλεμος δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να οδηγήσει την Ευρώπη σε μία νέα προσφυγική κρίση «σαν αυτήν του 2015», ζητώντας από την Ευρώπη να στείλει σαφές μήνυμα προστασίας των εξωτερικών της συνόρων, τα οποία παρεμπιπτόντως είναι και ελληνικά σύνορα. Ο πρωθυπουργός κατέληξε σημειώνοντας πως «δεν είμαστε στο σημείο αυτό, αλλά πρέπει να είμαστε έτοιμοι για όλα τα ενδεχόμενα».
Η Αθήνα προετοιμάζεται, πάντως. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», τα αρμόδια υπουργεία Μετανάστευσης και Ναυτιλίας –στο οποίο υπάγεται το Λιμενικό– κινούνται ήδη σε τρία επίπεδα:
• Πρώτον, η πληρότητα στις δομές των νησιών διατηρείται αυτή τη στιγμή σταθερά μόλις στο 30%, ώστε να υπάρχει χώρος σε περίπτωση νέας μεταναστευτικής κρίσης. Στη χαμηλή πληρότητα βοηθάει το γεγονός πως αυτή τη στιγμή οι μεταναστευτικές ροές είναι μειωμένες και όποιος έρχεται μεταφέρεται στην ενδοχώρα, ώστε να μην αυξάνεται η πληρότητα.
• Δεύτερον, το Λιμενικό είναι σε πλήρη ετοιμότητα και έχει έτοιμο το επιχειρησιακό σχέδιο, έτσι ώστε εφόσον αυξηθούν οι ροές να προστατεύσει τα θαλάσσια σύνορα της χώρας. Το σχέδιο έχει εφαρμοστεί και σε άλλες περιπτώσεις, όπως στην Κρήτη κατά το περυσινό τεράστιο κύμα ροών στο νησί.
«Πρέπει να είμαστε έτοιμοι για όλα τα ενδεχόμενα», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, που ζήτησε η Ευρώπη να στείλει σαφές μήνυμα προστασίας των εξωτερικών συνόρων της.
• Τρίτον, στα μέτρα που έχει ήδη έτοιμα ο Θάνος Πλεύρης για να εφαρμόσει, εφόσον χρειαστεί, είναι η αναστολή ασύλου. Και σε αυτή την περίπτωση πρόκειται για ένα μέτρο που είχε εφαρμοστεί και στη μεταναστευτική κρίση στην Κρήτη το 2025. Ενα τέτοιο μέτρο μπορεί να λειτουργήσει προληπτικά. Δηλαδή να ανακοινωθεί εκ των προτέρων η πρόθεση της κυβέρνησης να μη δίνει άσυλο για ένα διάστημα, ώστε να αποτρέψει κάποιον από το να έρθει στην Ελλάδα.
Μειωμένες ροές
Η Αθήνα προετοιμάζεται διά παν ενδεχόμενον, όπως φαίνεται, αλλά αυτή τη στιγμή οι ροές είναι σε καλά επίπεδα, κάτι που δίνει τη δυνατότητα να γίνει η προετοιμασία χωρίς πίεση. Χαρακτηριστικό είναι πως από τις αρχές του 2025 έως τις 18 Μαρτίου οι ροές ήταν 7.252 και φέτος στο ίδιο χρονικό διάστημα έχουν πέσει στις 4.010.
Πιο συγκεκριμένα μάλιστα στα σύνορά μας με την Τουρκία οι περυσινές ροές ήταν 5.159, ενώ φέτος είναι 1.953, παρουσιάζοντας μείωση της τάξεως του 62%. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Τουρκία, που στα σύνορά της με το Ιράν έχει φράχτη, έχει αυξήσει τελευταία την ασφάλειά της στην περιοχή, κρατώντας –τουλάχιστον προσώρας– πολύ χαμηλά τις ροές.
Τι συζητήθηκε στις Βρυξέλλες
Το μεταναστευτικό, πάντως, τέθηκε και στην ατζέντα του Συμβουλίου μετά την κοινή επιστολή που κατέθεσαν οι πρωθυπουργοί της Ιταλίας και της Δανίας προς την Ε.Ε., με την οποία καλούν σε ευρωπαϊκό συντονισμό σε περίπτωση νέων μεταναστευτικών ροών από την περιοχή της Μέσης Ανατολής, ενώ ζήτησαν ενίσχυση της ευρωπαϊκής στήριξης προς τους πληθυσμούς που πλήττονται από τη σύγκρουση στην περιοχή.
Η επιστολή μάλιστα συζητήθηκε εκτενώς χθες κατά την καθιερωμένη συνάντηση για τη μετανάστευση, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής που διοργανώνουν η Ιταλία, η Δανία και η Ολλανδία και στην οποία χθες συμμετείχαν η πρόεδρος της Κομισιόν αλλά και οι πρωθυπουργοί Ελλάδας, Κύπρου, Αυστρίας, Βουλγαρίας, Γερμανίας, Πολωνίας, Λετονίας, Μάλτας, Σλοβακίας, Τσεχίας, της Σουηδίας και της Ουγγαρίας.
Από την πλευρά της, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν παρουσίασε τις προτεραιότητες της Επιτροπής για τη μετανάστευση, δίνοντας έμφαση κυρίως στις διαπραγματεύσεις για τον «κανονισμό επιστροφών», ο οποίος επιτρέπει στα κράτη-μέλη να δημιουργούν «κόμβους» επιστροφών εκτός εδάφους της Ε.Ε. και που αναμένεται να εγκριθεί από το Ευρωκοινοβούλιο την επόμενη εβδομάδα.
Oπως μετέδωσε η «Κ» το πρωί της Παρασκευής, με πρωτοβουλία της Δανίας και της Ιταλίας προστέθηκε, τελικά, ειδική παράγραφος στα συμπεράσματα της Συνόδου, όπου σημειώνεται ότι παρότι η σύγκρουση «δεν έχει μεταφραστεί σε άμεσες μεταναστευτικές ροές προς την Ευρωπαϊκή Eνωση», απαιτείται «υψηλό επίπεδο επαγρύπνησης». Οι «27» δηλώνουν αποφασισμένοι να αποφύγουν μια νέα κρίση, δεσμευόμενοι να αξιοποιήσουν «διπλωματικά, νομικά, επιχειρησιακά και χρηματοδοτικά εργαλεία» για την πρόληψη ανεξέλεγκτων μετακινήσεων και τη διατήρηση της ασφάλειας στην Ευρώπη.
