Ο θερμότερος υποστηρικτής του μέτρου για «φραγή» στα social media κάτω των 15 ετών είναι ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Αυτό λένε τις τελευταίες δύο ημέρες στελέχη της κυβέρνησης, καθώς το θέμα της απαγόρευσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στις μικρότερες ηλικίες, που είχε προαναγγελθεί πριν από αρκετό καιρό, απασχολεί το Μέγαρο Μαξίμου και έρχεται πλέον ψηλά στην κυβερνητική ατζέντα. «Πρωτίστως, όμως, απασχολεί την ελληνική κοινωνία», αναφέρει κυβερνητική πηγή.
Οι έρευνες που έχουν «τρέξει» για το θέμα είναι αποκαλυπτικές. Σε ποσοστό που αγγίζει το 80%, το μέτρο της απαγόρευσης των social media έχει θετική αποδοχή στην ελληνική κοινή γνώμη, δικαιώνοντας τον Κυριάκο Μητσοτάκη, που το θεωρεί ένα πολύ σημαντικό μέτρο για ένα θέμα που απασχολεί τους γονείς. Ταυτόχρονα, όμως, υπάρχουν και δύο αγκάθια: ένα πολιτικό και ένα νομικό.
Επιφυλάξεις
Σύμφωνα με πληροφορίες, στις ίδιες μετρήσεις που έχουν «τρέξει», το 57% της κοινής γνώμης δηλώνει επιφυλακτικό για το κατά πόσο το μέτρο μπορεί να εφαρμοστεί. Αυτό είναι ένα πολιτικό πρόβλημα, καθώς η κυβέρνηση δεν θέλει να νομοθετήσει κάτι που δεν θα εφαρμοστεί και να εμφανιστεί πως περνάει κάτω από τον πήχυ που έθεσε η ίδια. Ο προβληματισμός των πολιτών έγκειται στο κατά πόσον το μέτρο είναι πρακτικά εφαρμόσιμο, με επίκεντρο το πώς θα γίνεται η επαλήθευση της ηλικίας, καθώς χωρίς το λεγόμενο age verification (π.χ. ταυτότητα, gov.gr κ.τ.λ.) το μέτρο θα μείνει «στα χαρτιά».
Ερευνες κοινής γνώμης που έχουν πραγματοποιηθεί και στο εξωτερικό έχουν δείξει ότι οι γονείς υποστηρίζουν πως «αν θέλει να μπει το παιδί, θα βρει τρόπο», παρακάμπτοντας τη διαδικασία με ψεύτικες ημερομηνίες γενεθλίων, χρησιμοποιώντας λογαριασμούς των γονιών ή δεύτερες συσκευές. Ο φόβος της κυβέρνησης, δηλαδή, είναι μήπως καταλήξει να είναι ένα μέτρο «συμβολικό» και στην πράξη δεν εφαρμοστεί ποτέ, κάτι που θα έχει πολιτικό αντίκτυπο.
Το νομικό σκέλος
Την επιφυλακτικότητα της κοινής γνώμης έρχεται να επιβεβαιώσει το νομικό σκέλος. Τα social media είναι διεθνείς πλατφόρμες και «παγκόσμια προϊόντα» με μεγάλη δύναμη, που μπορεί να θέσουν αναχώματα ζητώντας εφαρμογή άλλων νόμων, όπως: α) Η προστασία προσωπικών δεδομένων (GDPR). Για να εφαρμοστεί το μέτρο, χρειάζεται επαλήθευση ηλικίας. Αυτό συνεπάγεται επεξεργασία ταυτότητας, ημερομηνίας γέννησης και διασύνδεση με κρατικά μητρώα.
Ο GDPR είναι εξαιρετικά αυστηρός ειδικά όταν αφορά ανηλίκους και γίνεται μαζική επεξεργασία δεδομένων από ιδιωτικές πλατφόρμες εκτός Ε.Ε. β) Το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης και πληροφόρησης (άρθρο 10 ΕΣΔΑ, Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων Ε.Ε.), καθώς τα social media δεν είναι μόνο ψυχαγωγία, αλλά και χώρος συμμετοχής και ενημέρωσης. Συνεπώς, για να γίνει δεκτό το μέτρο, η κυβέρνηση πρέπει να αποδείξει πως αυτό είναι αποτελεσματικό και δεν υπάρχει άλλη μέθοδος για να καταπολεμηθεί το πρόβλημα με τη χρήση των κοινωνικών δικτύων, καθώς ένας εθνικός νόμος πρέπει να ευθυγραμμίζεται πλήρως με το ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Αυτός είναι και ο λόγος που παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση, βάσει των ανακοινώσεων του πρωθυπουργού, θέλει να προχωρήσει άμεσα στη νομοθέτηση του μέτρου, δεν υπάρχει βιασύνη να γίνουν οι σχετικές ανακοινώσεις.
