Η κεντρική θέση που απέκτησε η Κύπρος τις τελευταίες εβδομάδες στη συζήτηση για τη δυνατότητα της Ευρώπης να προστατεύει το έδαφός της φέρνει στην επιφάνεια τις γενικότερες εξελίξεις σχετικά με την ασφάλεια της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία από το 1974 και μετά αντιμετωπίζει ένα εκ των πραγμάτων περιπεπλεγμένο περιβάλλον ασφαλείας, καθώς το βόρειο τμήμα της κατέχεται από τις ένοπλες δυνάμεις της Τουρκίας.
Η τριμερής συνάντηση των προέδρων της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη και του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και η ταυτόχρονη παρουσία όχι μόνο των ελληνικών και των γαλλικών ενόπλων δυνάμεων, αλλά και η συγκρότηση μιας ευρωπαϊκής δύναμης (πολεμικά πλοία από την Ισπανία, την Ιταλία και τη Γερμανία), ανέδειξαν ότι η Κύπρος μπορεί να στηρίζεται στην Ευρώπη και όχι αποκλειστικά στο Ισραήλ. Μέχρι πρότινος το Ισραήλ εμφανιζόταν περίπου ως η βασική δύναμη στην οποία η Κύπρος θα μπορούσε να στηριχθεί στρατιωτικά σε περίπτωση κρίσης. Το άναρχο πολεμικό πεδίο στη Μέση Ανατολή απέδειξε ότι η πραγματικότητα είναι πολύ πιο περίπλοκη.
Επιπροσθέτως άνοιξε ξανά συζήτηση για το καθεστώς των βρετανικών βάσεων στο νησί. Είναι πασιφανές ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν δύναται να τις κρατήσει στο επίπεδο που επιβάλλει το τρέχον περιβάλλον απειλών. Αναλυτές έχουν προτείνει την αξιοποίηση της απόφασης που οδήγησε αρχικά τους Βρετανούς να ανακοινώσουν την πρόθεσή τους να αποχωρήσουν από τις βάσεις στα νησιά Τσάγκος στον Ινδικό Ωκεανό (βάση Ντιέγκο Γκαρσία) και να τα παραχωρήσουν στο κράτος του Μαυρικίου. Ωστόσο, γρήγορα, η αντίδραση των ΗΠΑ οδήγησε σε υποχώρηση από αυτή τη θέση, καθώς η βάση Ντιέγκο Γκαρσία είναι τεράστιας σημασίας για το αμερικανικό ναυτικό. Η αποχώρηση των Βρετανών από τις κυπριακές βάσεις πρέπει να θεωρείται αδύνατη, καθώς κάτι τέτοιο θα αλλοίωνε το καθεστώς του νησιού. Ως εκ τούτου, ίσως θα μπορούσε να συζητηθεί μόνο σε ένα ευρύτερο πλαίσιο επίλυσης του Κυπριακού.
Η γαλλική παρουσία στην Κύπρο και οι συζητήσεις που γίνονται για την αναβάθμιση δύο βάσεων στο ελεύθερο τμήμα του νησιού –ιδιαίτερα μετά τη συμφωνία που υπέγραψαν τον περασμένο Δεκέμβριο οι κ. Μακρόν και Χριστοδουλίδης για συνεργασία σε διάφορους τομείς, μεταξύ άλλων για την ασφάλεια και την άμυνα– αναδεικνύουν την ευρωπαϊκή πτυχή.
Φυσικά, το Ισραήλ παραμένει ισχυρός παράγοντας στο νησί. Πέρα από τις συμφωνίες για οπλικά συστήματα, με σημαντικότερο το αντιαεροπορικό Barak MX, οι ισραηλινές αμυντικές δυνάμεις αξιοποιούν το κυπριακό έδαφος για ασκήσεις. Μάλιστα η τακτική παρουσία του ισραηλινού στρατού στο νησί δημιουργεί εντάσεις και με την Αγκυρα, η οποία θεωρεί ότι πρόκειται για κινήσεις που αποσκοπούν στην περικύκλωση της Τουρκίας.
Ολα αυτά συμβαίνουν ενώ μέσα στην Κύπρο ενισχύονται οι φωνές για υψηλότερες αμυντικές δαπάνες και περαιτέρω ενίσχυση της Εθνικής Φρουράς, ώστε να μπορεί να διαδραματίσει ρόλο αξιόπιστου εταίρου στο πλευρό όλων των συμμάχων της Λευκωσίας, που αντιμετωπίζουν το κυπριακό έδαφος ως πλατφόρμα προβολής ισχύος σε μια δύσκολη περιοχή.
