Του Βασίλη Νέδου
Σαφές μήνυμα προς την Αγκυρα ότι ο τρόπος που αναπτύσσει η Ελλάδα και αξιοποιεί τα οπλικά συστήματα των Ενόπλων Δυνάμεών της εντός της ελληνικής επικράτειας αφορά αποκλειστικά και μόνο την ίδια απέστειλε χθες η Αθήνα, μετά την προσπάθεια της Αγκυρας να περιγράψει τη μεταφορά κινητού αντιαεροπορικού συστήματος μεγάλου βεληνεκούς τύπου Patriot της Πολεμικής Αεροπορίας στην Κάρπαθο, ως δήθεν παραβίαση του «αποστρατιωτικοποιημένου καθεστώτος» των Δωδεκανήσων. Παρά το γεγονός ότι οι συγκεκριμένες θέσεις της Αγκυρας είναι γνωστές και πάγιες, στην Αθήνα τις αντιμετώπισαν ως μια ακόμη ένδειξη της σύγχυσης που επικρατεί στην Τουρκία, όχι μόνο για την ταχύτατη ανάπτυξη ελληνικών δυνάμεων με ουσιαστική ισχύ στην Ανατολική Μεσόγειο (συστοιχίες αντιαεροπορικής άμυνας μεγάλης εμβέλειας, αναβαθμισμένα μαχητικά F-16 Viper, την πιο σύγχρονη φρεγάτα του Πολεμικού Ναυτικού – τον «Κίμωνα»), αλλά και την πολύ απότομη αποκάλυψη της τρωτότητας της Τουρκίας από αεροπορικές απειλές. Υπενθυμίζεται ότι την αεράμυνα της Τουρκίας κρατούν στην πράξη νατοϊκές μονάδες τόσο στο έδαφός της όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο (πλοία έκτου στόλου).
Στην Αθήνα εκτιμάται ότι για λόγους γοήτρου η Αγκυρα θα αναπτύξει κάποιες ναυτικές μονάδες στην Κύπρο, ασχέτως αν αυτές μπορούν να υποστηρίξουν ή όχι την αεράμυνα του νησιού. Στα Κατεχόμενα σταθμεύουν, βεβαίως, 40.000 Τούρκοι στρατιώτες, κάτι που σημαίνει ότι μια τέτοια κίνηση είναι περισσότερο επικοινωνίας, παρά ουσίας. Στην Αθήνα εκτιμάται, επίσης, ότι κάποιες παραβιάσεις που καταγράφηκαν χθες στο Βορειοανατολικό αλλά και το Νοτιοανατολικό Αιγαίο (συνολικά 8) από σχηματισμό δύο μαχητικών F-16 και αεροσκάφος ναυτικής συνεργασίας ATR-72, αποτελούν έμπρακτη εκδήλωση της ενόχλησης της Αγκυρας. Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί ότι τα αεροσκάφη αυτά μετείχαν σε προγραμματισμένη αεροναυτική άσκηση των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων, για την οποία είχε προηγηθεί και ο γνωστός «χαρτοπόλεμος» NOTAM και antiNOTAM και NAVTEX και antiNAVTEX σχετικά με το εύρος του εθνικού εναέριου χώρου και τη δικαιοδοσία εκπομπής αυτών των ειδοποιήσεων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι αμέσως μετά τις δηλώσεις του εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών της Τουρκίας, Οντσού Κετσελί, ακολούθησε συνοπτική αλλά αιχμηρή απάντηση από την ομόλογό του Λάνα Ζωχιού. «Μονομερείς αιτιάσεις περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου είναι ανυπόστατες και έχουν απορριφθεί επανειλημμένως στο σύνολό τους. Το καθεστώς των ελληνικών νησιών του Ανατολικού Αιγαίου διέπεται από τη Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάννης του 1923, τη Σύμβαση του Μοντρέ του 1936 και τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947, στην οποία μάλιστα η Τουρκία δεν είναι καν συμβαλλόμενο μέρος», ανέφερε η κ. Ζωχιού, η οποία υπογράμμισε ότι «οι συνθήκες αυτές δεν καταλείπουν καμία αμφιβολία για το καθεστώς των νησιών». Η κ. Ζωχιού κατέληξε σημειώνοντας ότι «η αμυντική διάταξη της Ελλάδας είναι αδιαπραγμάτευτη. Η εμπόλεμη κατάσταση στην ευρύτερη γειτονιά μας επιτάσσει την αναγκαία αμυντική προπαρασκευή της χώρας. Η επικρατούσα αβεβαιότητα και ο κίνδυνος περαιτέρω κλιμάκωσης του πολέμου καλούν για σύνεση και νηφαλιότητα, όχι για ανίσχυρες τοποθετήσεις».
Υπενθυμίζεται ότι πριν από δύο ημέρες, όταν ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης συνομίλησε με τον ομόλογό του της Τουρκίας Χακάν Φιντάν, δεν έγινε κάποια νύξη για το ζήτημα της Καρπάθου. Η κάπως αργοπορημένη αντίδραση της Τουρκίας οφείλεται, βεβαίως, και στην ιδιαίτερα δύσκολη θέση της Αγκυρας στην παρούσα φάση, η οποία ισορροπεί ανάμεσα στην ανάγκη να μη διαταραχθεί η θέση της στο δυτικό στρατόπεδο, αλλά και στην όποια σχέση της απομένει με το καθεστώς της Τεχεράνης.
Επιμένει η Αγκυρα για τα νησιά
Του Μανώλη Κωστίδη
Κωνσταντινούπολη – Ανταπόκριση. Με προσεκτικό τρόπο η Τουρκία αντέδρασε στη μεταφορά της συστοιχίας των Patriot στην Κάρπαθο, αναφέροντας πως τα Δωδεκάνησα πρέπει να είναι αποστρατιωτικοποιημένα, ενώ δίχως να τον κατονομάσει, απάντησε στις δηλώσεις του υπουργού Εθνικής Αμυνας Νίκου Δένδια σχετικά με τις εξελίξεις στην Κύπρο και την αποστολή της συστοιχίας αντιαεροπορικών συστημάτων.
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Τουρκίας Οντζού Κετσελί, αναφερόμενος στις πρόσφατες εξελίξεις σχετικά με το καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου, υποστηρίζει πως «θεωρούμε τις πρόσφατες δηλώσεις, που αντιβαίνουν στο αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς των νησιών του Αιγαίου, ως επιπόλαιες, ατυχείς και άκαιρες. Δεν υπάρχει περιθώριο συζήτησης σχετικά με το αντικειμενικό νομικό καθεστώς των νήσων του Ανατολικού Αιγαίου και των Δωδεκανήσων, τα οποία τέθηκαν υπό καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης στο πλαίσιο της Συνθήκης Ειρήνης της Λωζάννης του 1923 και της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων του 1947».
Ο κ. Κετσελί αναφέρει πως «δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι ορισμένοι κύκλοι επιχειρούν (να δημιουργήσουν) ένα νέο τετελεσμένο γεγονός, επιδιώκοντας να εκμεταλλευθούν τις πρόσφατες εξελίξεις στην περιοχή μας και προσπαθώντας με κάθε ευκαιρία να δηλητηριάσουν τις διμερείς μας σχέσεις με τη σύμμαχό μας στο ΝΑΤΟ, Ελλάδα». Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών υποστηρίζει ότι οι Τουρκοκύπριοι δεν έχουν ανάγκη κανέναν και «με την υποστήριξη της μητέρας πατρίδας και εγγυήτριας Τουρκίας, είναι σε θέση να διασφαλίσουν τη δική τους ασφάλεια και δεν εξαρτώνται από κανέναν άλλο».
Εκτιμάται πως η Αγκυρα θα παρακολουθεί με προσοχή αν θα δημιουργηθούν «τετελεσμένα» και αν οι Patriot πήγαν στην Κάρπαθο προσωρινά ή μόνιμα. Η μόνιμη εγκατάστασή τους θα μπορούσε να προκαλέσει εκνευρισμό στην τουρκική ηγεσία. Επίσης, οι δηλώσεις του Νίκου Δένδια σχετικά με την παρουσία των τουρκικών δυνάμεων στη νήσο έχουν καταγραφεί με προσοχή. Πληροφορίες αναφέρουν πως η τουρκική πλευρά αρχικά περίμενε την επιβεβαίωση της είδησης της αποστολής των Patriot και επιχείρησε να έχει κάποιου είδους επικοινωνία για το συγκεκριμένο ζήτημα, δίχως εντυπωσιακά αποτελέσματα. Αφού, όμως, δημοσιοποιήθηκαν οι φωτογραφίες και τα βίντεο με τις συστοιχίες στην Κάρπαθο, ξεκίνησε η προετοιμασία της αντίδρασης, που εκφράζει τις πάγιες θέσεις της Αγκυρας σχετικά με την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών.
Αντίδραση για τη μεταφορά της συστοιχίας των Patriot, αλλά και για τις δηλώσεις του Νίκου Δένδια από την Κύπρο.
Οι δηλώσεις του υπουργού Αμυνας, πάντως, έχουν ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων, με το υπουργείο Αμυνας να αναφέρει ότι η Τουρκία «είναι στο πλευρό της και υποστηρίζει την “ΤΔΒΚ”. Ως Τουρκία, δεν θα διστάσουμε να χρησιμοποιήσουμε τις εξουσίες που έχουμε ως εγγυήτρια χώρα, ενάντια σε εχθρικές συμπεριφορές που απειλούν την ασφάλεια των Τουρκοκυπρίων».
Εν τω μεταξύ, ο αντιπρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος Γιανκί Μπαγτζίογλου ισχυρίστηκε πως η Ελλάδα παραβιάζει τις συνθήκες στο Αιγαίο και ζήτησε την αποστολή δυνάμεων του τουρκικού ναυτικού και της αεροπορίας στην Κύπρο. Αξιόπιστες τουρκικές πηγές αναφέρουν πως σχετικά με την Κάρπαθο δεν προβλέπεται αύξηση της έντασης μέχρι και τη λήξη του πολέμου στο Ιράν, όμως στην Κύπρο θεωρούν πως οι δηλώσεις και οι θέσεις που εξέφρασε ο κ. Δένδιας για το ζήτημα των τουρκικών στρατευμάτων μπορούν να προκαλέσουν διαδοχικές αντιδράσεις της Τουρκίας.
Συνομιλία με Μακρόν
Σημειώνεται, τέλος, ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε τηλεφωνική συνομιλία με τον Γάλλο ομόλογό του Εμανουέλ Μακρόν. Οι δύο ηγέτες συζήτησαν τις διμερείς σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Γαλλίας, αλλά και τις εξελίξεις στο Ιράν με στόχο την επιστροφή στις διαπραγματεύσεις. Ο Τούρκος πρόεδρος ζήτησε περισσότερη συνεργασία με το ΝΑΤΟ, καθώς, όπως υποστήριξε, οι διαδικασίες σύγκρουσης στην περιοχή και στον κόσμο απαιτούν αυξημένη αμυντική συνεργασία μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ. Ο κ. Ερντογάν ανέφερε ότι είναι σημαντικό να επιταχυνθούν τα κοινά βήματα, που έχουν καθυστερήσει εδώ και καιρό, στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.
