Ασφαλή τρόπο πλοήγησης σε ένα εξαιρετικά ρευστό και γεμάτο παγίδες περιβάλλον σχέσεων των ΗΠΑ με την Ε.Ε. αναζητεί η Αθήνα, καθώς τις τελευταίες ημέρες η Ουάσιγκτον αναλαμβάνει πρωτοβουλίες οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν σε εκ βάθρων ανακατάταξη του διεθνούς συστήματος. Η Αθήνα επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη διατήρηση των άριστων σχέσεων με τις ΗΠΑ, αφού είναι ο ισχυρότερος σύμμαχος της Ελλάδας και αντιμετωπίζεται ως η πιο αποτελεσματική εγγύηση σε περίπτωση που η κατάσταση στα ελληνοτουρκικά εκτραχυνθεί. Παράλληλα όμως η Ελλάδα δεν μπορεί να μετακινηθεί από το πλαίσιο αρχών και αξιών τις οποίες έχει συνυπογράψει και μετατρέψει σε πυρήνα της εξωτερικής πολιτικής της, και έχουν ως πολλαπλασιαστή τη συμμετοχή της στα πολυμερή και κατεξοχήν δυτικά σχήματα συνεργασίας, την Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ.
Το επίκεντρο της προσοχής είναι στραμμένο εκ των πραγμάτων στη Γροιλανδία, την οποία ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επιθυμεί να «ελέγξει πλήρως», ενώ τα τελευταία 24ωρα επαπειλείται εμπορικός πόλεμος ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και στην Ε.Ε.
Προβληματισμός για το «Συμβούλιο Ειρήνης» για τη Γάζα, με τη μορφή με την οποία το προωθεί η Ουάσιγκτον, καθώς δυνητικά μπορεί να υποκαταστήσει τα όργανα του ΟΗΕ.
Στην Αθήνα υπογραμμίζουν ότι για την Ελλάδα έχουν πάντα προτεραιότητα το διεθνές δίκαιο και η διαφύλαξη της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής κυριαρχίας. Την ίδια στιγμή, βεβαίως, τονίζεται η ανάγκη για διαφύλαξη του θεσμικού πλαισίου των σχέσεων ΗΠΑ και Ε.Ε., του πυρήνα, δηλαδή, του ευρωατλαντικού οικοδομήματος. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα βρεθεί –μάλλον την Πέμπτη– στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής της Ε.Ε. προκειμένου να συμμετάσχει στις συζητήσεις για τη στάση που πρέπει να κρατήσουν τα κράτη-μέλη σε αυτή την ολοένα και πιο απρόβλεπτη κατάσταση. «Χρειάζεται ψυχραιμία, η Ελλάδα έχει καταφέρει στην πιο δύσκολη γεωπολιτικά συγκυρία των τελευταίων δεκαετιών να είναι πιο ισχυρή από ποτέ σε όλα τα επίπεδα. Δεν μπορεί να θυμηθεί κανείς τη συνύπαρξη τόσων κρίσεων και τόσων απρόβλεπτων και πρωτοφανών γεγονότων», ανέφερε χθες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, απαντώντας σε ερώτηση για τη στάση της Ελλάδας.
Μια εξέλιξη η οποία δεν έχει ακόμη αναλυθεί επαρκώς, λόγω της διαρκούς εναλλαγής γεγονότων δίχως κάποιο ανάλογο προηγούμενο, είναι η ενεργοποίηση του «Συμβουλίου Ειρήνης» για τη Γάζα. Πρόσκληση από τον κ. Τραμπ έχουν λάβει τόσο ο κ. Μητσοτάκης όσο και ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, όπως και τουλάχιστον ακόμη 60 ηγέτες. Η Αθήνα παρέλαβε την πρόσκληση την Παρασκευή, ως εκ τούτου δεν έχει παρέλθει αρκετός χρόνος προκειμένου να μελετηθεί στο σύνολό της, καθώς πέρα από το τυπικό κείμενο της πρόσκλησης, έχει επισυναφθεί σειρά νομικών κειμένων, τα οποία υποδηλώνουν ότι ο ρόλος του «Συμβουλίου Ειρήνης» όπως τον οραματίζεται ο κ. Τραμπ ξεπερνά κατά πολύ τα όρια που είχαν τεθεί με το ψήφισμα 2803/2025, με βάση το οποίο επιτεύχθηκε η εκεχειρία στη Γάζα τον περασμένο Σεπτέμβριο. Η πρώτη ανάγνωση οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το «Συμβούλιο Ειρήνης» δεν είναι ένα απλό όργανο διαχείρισης της μετά την εκεχειρία κατάστασης στη Γάζα, αλλά αποτελεί ένα εργαλείο το οποίο φιλοδοξεί να έχει την αρμοδιότητα συζητήσεων για συρράξεις και πολεμικές συγκρούσεις ανά την υφήλιο, ουσιαστικά υποκαθιστώντας τα όργανα του ΟΗΕ, όπως το Συμβούλιο Ασφαλείας. Αλλωστε, ήδη χθες η Γαλλία απέρριψε την πρόσκληση για συμμετοχή στο συγκεκριμένο όργανο, με την αιτιολογία ότι αποτελεί μια σαφή «σφήνα» στο υφιστάμενο σύστημα διεθνούς ασφαλείας, το οποίο και επιχειρείται να παραγκωνιστεί ανοιχτά.
Αν η υπόθεση της Βενεζουέλας ήταν τελικά ευκολότερα διαχειρίσιμη για την ελληνική κυβέρνηση, αφού αφορούσε την απαγωγή ενός προσώπου με τα χαρακτηριστικά του Νικολάς Μαδούρο, μάλιστα σε ένα κράτος στο οποίο η Αθήνα έχει ελάχιστα συμφέροντα, η υπόθεση της Γροιλανδίας είναι πολύ διαφορετική, μια και αφορά έδαφος το οποίο υπάγεται στη δικαιοδοσία ενός μέλους της Ε.Ε. και, ως εκ τούτου, πιθανή επέμβαση των αμερικανικών δυνάμεων θα μπορούσε να συμπαρασύρει σε ακόμη πιο απρόβλεπτες εξελίξεις, που θα θέσουν εν αμφιβόλω την ίδια την ύπαρξη του ΝΑΤΟ και –ώς ένα βαθμό– και τη συνοχή της Ε.Ε.
