Οι θέσεις της Αθήνας για τις ευρισκόμενες σε εξέλιξη διαβουλεύσεις περί το αμερικανικό σχέδιο των 28 σημείων με στόχο την ειρήνευση στην Ουκρανία παραμένουν σταθερές και συνδέονται με τη διαχρονική ελληνική στάση περί σεβασμού του διεθνούς δικαίου. Είναι πασιφανές ότι επί της αρχής η Αθήνα τάσσεται υπέρ της βασικής αρχής του απαραβιάστου των συνόρων. Κάθε κίνηση προς την αντίθετη κατεύθυνση θα πρέπει να έχει την ιδιοκτησία από μέρους των Ουκρανών, εν ολίγοις θα πρέπει η ίδια η κυβέρνηση στο Κίεβο να υπογράψει τη συμφωνία που θα οδηγεί σε απώλεια εδαφών και ως εκ τούτου σε αλλαγή συνόρων. Είναι απολύτως σαφές ότι η αλλαγή συνόρων αποτελεί για την Ελλάδα «κόκκινη γραμμή» που είναι, βεβαίως, το ιερό δισκοπότηρο της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Χθες ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συμμετείχε με τηλεδιάσκεψη σε συζήτηση με τους υπόλοιπους ηγέτες της Ε.Ε. για το Ουκρανικό. Σύμφωνα με το Μέγαρο Μαξίμου, οι ηγέτες συμφώνησαν ότι οποιαδήποτε απόφαση εμπίπτει στις αρμοδιότητες της Ε.Ε. θα συζητηθεί άμεσα με τα κράτη-μέλη και θα χρειαστεί να συμφωνηθεί από αυτά. Δεδομένου ότι την Τετάρτη αναμένονται νέες εξελίξεις στις συνομιλίες της Γενεύης, χθες συνεκλήθη και ένα έκτακτο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων (ΣΕΥ) της Ε.Ε., όπου ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης θα συμμετάσχει –όπως και οι υπόλοιποι συνάδελφοί του– μέσω τηλεδιάσκεψης. Φυσικά, πίσω από αυτή την κινητικότητα, άπαντες αντιλαμβάνονται ότι η Ευρώπη έχει στην πραγματικότητα τεθεί στο περιθώριο. Ενώ αποτελεί γενική παρατήρηση ότι η πρόταση των ΗΠΑ έχει αρκετά στοιχεία 19ου αιώνα, όπου οι Μεγάλες Δυνάμεις αποφασίζουν και οι υπόλοιποι απλώς παρακολουθούν την εφαρμογή των συμφωνηθέντων. Σε αυτό το πλαίσιο είναι προφανές ότι και για την Αθήνα αποτελεί μεγάλο πρόβλημα η πλήρης απουσία οποιουδήποτε νομιμοποιητικού μηχανισμού που θα μπορούσε να παρέχει ένας πολυμερής οργανισμός όπως ο ΟΗΕ.
Ο ρόλος της Ελλάδας
Τι συμβαίνει όμως αν υπάρξει τελικά μια συμφωνία και τι ρόλο θα παίξει η Ελλάδα; Κατ’ αρχάς, από την Αθήνα έχει διακηρυχθεί προς κάθε κατεύθυνση ότι είναι εκτός συζήτησης οποιοδήποτε ενδεχόμενο στρατιωτικής παρουσίας με κάποιον τρόπο. Αλλωστε, και την προηγούμενη φορά που συζητήθηκε κάτι τέτοιο δεν προχώρησε λόγω της συνολικότερης και πλήρους άρνησης των Ρώσων. Η Αθήνα επιθυμεί να δραστηριοποιηθεί με κάποιον τρόπο στις διαδικασίες ανασυγκρότησης και ανοικοδόμησης της Ουκρανίας μετά τον πόλεμο, ιδιαίτερα εφόσον προχωρήσει το σενάριο που θα προβλέπει τη σταδιακή ένταξη της χώρας στην Ε.Ε. Εφόσον, βεβαίως, επιτευχθεί κάποια συμφωνία, αυτή θα σηματοδοτήσει και την αρχή μιας δύσκολης διαδικασίας, που δεν είναι άλλη από τη σταδιακή εξομάλυνση των σχέσεων της Ρωσίας με τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. και, ως εκ τούτου, και την Ελλάδα. Χώρες όπως η Ουγγαρία ή η Σλοβακία προφανώς ήδη διαθέτουν κάποιες σχέσεις με τη Μόσχα, ενώ άλλες, όπως η Πολωνία ή οι Βαλτικές, θα είναι πολύ πιο δύσκολο να τις εξομαλύνουν. Προφανής στόχος της Αθήνας είναι να κατορθώσει να βρεθεί κάπου στη μέση, όπου υπολογίζεται ότι θα καταλήξουν και οι μεγάλες χώρες της Ε.Ε.
