Η κατάρριψη δύο βαλλιστικών πυραύλων όχι μακριά από το λιμάνι του Γιανμπού της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα από το ελληνικό, κινητό, αντιαεροπορικό σύστημα μεγάλου βεληνεκούς τύπου Patriot, που βρίσκεται κοντά στην Ερυθρά Θάλασσα, αναδεικνύει τους αληθινούς κινδύνους οι οποίοι ελλοχεύουν στην ευρύτερη περιοχή από τη συνεχιζόμενη ανταλλαγή πυραύλων μεταξύ Αμερικανών, Ισραηλινών και Ιρανών. Η Ελληνική Δύναμη Σαουδικής Αραβίας (ΕΛΔΥΣΑ), η συντριπτική πλειονότητα της οποίας αποτελείται από τα σχεδόν 120 άτομα που χειρίζονται και υποστηρίζουν τους Patriot της Πολεμικής Αεροπορίας (Π.Α.), είναι ανεπτυγμένη στα δυτικά της χώρας από τον Νοέμβριο του 2021, με αποστολή, όπως αναφέρεται στη συμφωνία που έχει υπογραφεί ανάμεσα σε Αθήνα και Ριάντ, την «υποστήριξη της αμυντικής ικανότητας του Σαουδαραβικού Βασιλείου».
Είναι γνωστό ότι οι ελληνικοί Patriot έχουν αναπτυχθεί με σκοπό την προστασία των διυλιστηρίων Samref της Aramco, που βρίσκονται μέσα στη λιμενική ζώνη του Γιανμπού, το οποίο έχει μετατραπεί σε ιρανικό στόχο, καθώς εκεί καταλήγει ένας αγωγός που ενώνει την ακτή της Σαουδικής Αραβίας στον Περσικό Κόλπο με την Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας τη διακεκαυμένη ζώνη των Στενών του Ορμούζ. Η επίθεση που ξεκίνησε με τους τακτικούς βαλλιστικούς πυραύλους, οι οποίοι καταρρίφθηκαν από τους ελληνικούς Patriot, συνεχίστηκε σε κύματα, καθώς σύμφωνα με διεθνή ΜΜΕ στο Γιανμπού έφθασε ένα ιρανικό drone. Οι δύο στόχοι καταρρίφθηκαν από τους Patriot σχεδόν αμέσως μόλις εντοπίστηκαν από το ραντάρ του συστήματος (σε απόσταση περίπου 150 χιλιομέτρων). Εν ολίγοις, οι χειριστές δεν περίμεναν καθόλου και απλώς πυροδότησαν τους πυραύλους. Πρόκειται για ένα διπλό χτύπημα που αποτελεί την εξ ορισμού πρώτη επιβεβαιωμένη κατάρριψη από ελληνικό σύστημα Patriot και παρέχει στους επιτελείς χρήσιμα συμπεράσματα, καθώς έως τώρα αυτές οι πυροβολαρχίες είχαν κάνει μόνο δοκιμές – μάλιστα η τελευταία είχε γίνει προ δεκαετίας στο πεδίο βολής Κρήτης.
Η αναβάθμιση
Η στρατηγική σημασία του αγωγού αναβαθμίζει και την επιχειρησιακή αξία της ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot, η οποία βρίσκεται εκ των πραγμάτων στη διακεκαυμένη ζώνη. Για την Αθήνα η έμπρακτη προστασία σαουδαραβικών εγκαταστάσεων αποτελεί ακόμη ένα επιχείρημα στις εξελισσόμενες συζητήσεις με το Ριάντ από το τέλος του χρόνου (η «Κ» είχε κάνει τη σχετική αποκάλυψη στις 27 Ιανουαρίου) για την ανάγκη να αναβαθμιστούν και οι έξι πυροβολαρχίες που διαθέτει η Π.Α. εξόδοις των Σαουδαράβων (περίπου 300 εκατ. ευρώ κόστος), λόγω της πολυετούς δέσμευσης των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στην περιοχή. Επιπλέον, η προστασία υποδομών από τους ελληνικούς Patriot αναδεικνύει και προς άλλες κατευθύνσεις, όπως η Τουρκία, ότι τα συστήματα αυτά έχουν αμυντικό χαρακτήρα και –εντέλει– καλύπτουν και τα συμμαχικά κράτη. Η πυροβολαρχία που έχει αναπτυχθεί κοντά στον Εβρο έχει εμβέλεια κάλυψης όχι μόνο τη βουλγαρική ακτή της Μαύρης Θάλασσας, αλλά αν χρειαστεί οριακά και μεγάλα τμήματα της ευρωπαϊκής Τουρκίας.
Η συμφωνία για την ανάπτυξη της ΕΛΔΥΣΑ έχει ψηφιστεί όχι μόνο από τη Ν.Δ., αλλά και από το ΠΑΣΟΚ και τον ΣΥΡΙΖΑ. Ειδικά για τον ΣΥΡΙΖΑ είναι απολύτως φυσιολογικό, καθώς οι επαφές ανάμεσα σε Αθήνα και Ριάντ για την ανάπτυξη της πυροβολαρχίας στο σαουδαραβικό έδαφος είχαν ξεκινήσει το 2019, όταν υπουργός Εθνικής Αμυνας ήταν ο Ευάγγελος Αποστολάκης και αρχηγός ΓΕΕΘΑ ο Χρήστος Χριστοδούλου. Η συμφωνία οριστικοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2021 από τον τότε υπουργό Εθνικής Αμυνας Νίκο Παναγιωτόπουλο και επικαιροποιήθηκε και το 2024 από τον σημερινό υπουργό Νίκο Δένδια, ο οποίος χθες ήταν ο πρώτος αξιωματούχος της κυβέρνησης που δημόσια γνωστοποίησε την κατάρριψη βαλλιστικών πυραύλων.
«Μαζί με τους δύο ιρανικούς πυραύλους καταρρίφθηκε και το αφήγημα της κυβέρνησης περί μη εμπλοκής (άμεσης ή έμμεσης) της Ελλάδας στον πόλεμο», ανέφερε χθες ο αρμόδιος τομεάρχης του ΠΑΣΟΚ, Μιχάλης Κατρίνης. Σε παρόμοιο μήκος κύματος κινήθηκε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτης Φάμελλος.
