Σε στενωπό με άδηλο, επί του παρόντος, πολιτικό αποτύπωμα έχει εισέλθει η κυβέρνηση με αφορμή τον ΟΠΕΚΕΠΕ «Νο 2», ενώ στο προσκήνιο έχει επανακάμψει και η υπόθεση των υποκλοπών. Στο κυβερνητικό επιτελείο εκφράζονται φόβοι ότι η Ν.Δ. θα απολέσει τα δημοσκοπικά κέρδη της τάξης του 1,5%-2% που αποκόμισε λόγω των χειρισμών της κατά την έναρξη του πολέμου. Oπως αναφέρεται, η Ν.Δ. έχει έναν πυρήνα ψηφοφόρων που φθάνει στο 26%-27% και, αναλόγως της συγκυρίας, εμφανίζει μια διακύμανση περίπου δύο ποσοστιαίων μονάδων προς τα πάνω ή προς τα κάτω: σε περιόδους κατά τις οποίες κυριαρχούν θετικά οικονομικά μέτρα, η εξωτερική πολιτική και η άμυνα κινούνται ανοδικά, ενώ σε άλλες, όπως η τρέχουσα, στις οποίες στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας βρίσκονται υποθέσεις διαφθοράς, υποχωρεί.
Μάλιστα, στην τρέχουσα συγκυρία το πρόβλημα για τη Ν.Δ. είναι πιο «σύνθετο» και η δημοσκοπική υποχώρηση πιθανώς θα είναι μεγαλύτερη για μια σειρά από λόγους. Πρώτον, η κυβέρνηση θα διαθέτει μια κοινοβουλευτική πλειοψηφία στηριζόμενη σε υπό διερεύνηση βουλευτές, με αποτέλεσμα να τελεί υπό πίεση από την αντιπολίτευση σε όλο τον δημόσιο χώρο, από τα τηλεπαράθυρα μέχρι τη Βουλή. Δεύτερον, στην κοινή γνώμη εκπέμπεται μια εικόνα πολυεπίπεδης διαφθοράς, καθώς στις δικογραφίες για τον ΟΠΕΚΕΠΕ περιλαμβάνονται νυν και πρώην υπουργοί, βουλευτές και ο γραμματέας του κόμματος.
Τρίτον, εκ των πραγμάτων η τοξικότητα επανέρχεται με ένταση στην πολιτική σκηνή, εξέλιξη που είναι πάντα αρνητική για την εκάστοτε κυβέρνηση. Τέταρτον, στο νέο «επεισόδιο» της υπόθεσης με τις αγροτικές επιδοτήσεις πρωταγωνιστούν αποκλειστικά στελέχη της Ν.Δ., στερώντας από την κυβέρνηση τη ρητορική περί διακομματικού σκανδάλου, πίσω από την οποία είχε οχυρωθεί το περασμένο φθινόπωρο. Πάντως, οι πλέον αισιόδοξοι στο κυβερνητικό στρατόπεδο αντιτάσσουν πως η Ν.Δ. είχε φθορά και με την πρώτη δικογραφία του ΟΠΕΚΕΠΕ, την οποία κατάφερε όμως να απορροφήσει. Οπως επίσης ότι η νέα φάση διερεύνησης του σκανδάλου θα έχει μικρή «ορατότητα», αφού δεν θα υπάρξει προανακριτική ή εξεταστική επιτροπή σε δημόσια θέα: οι πρώην υπουργοί Σπ. Λιβανός και Φωτεινή Αραμπατζή που εμπλέκονται είναι δυνατόν να παραπεμφθούν στο Δικαστικό Συμβούλιο με φαστ τρακ διαδικασίες, όπως οι Κ. Καραμανλής και Χρ. Τριαντόπουλος για τα Τέμπη.
Ενώ οι βουλευτές θα απασχολήσουν την τακτική Δικαιοσύνη μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Σε κάθε περίπτωση, η πίεση που υφίσταται η Ν.Δ. αναμένεται να επαναφέρει με ένταση τα σενάρια –αλλά και τις εισηγήσεις προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη– για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες. Πάντως, την περασμένη εβδομάδα στην ατζέντα του πρωθυπουργού κυριαρχούσαν οι αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα, ενώ η στρατηγική του προς τις εκλογές θα διαμορφωθεί μετά το Πάσχα. Εξάλλου, είναι προφανές πως το σενάριο των πρόωρων εκλογών μπορεί να ενεργοποιηθεί μόνο εάν διαφανεί ο τερματισμός του πολέμου στη Μέση Ανατολή, καθώς σε αντίθετη περίπτωση είναι πλήρως ασύμβατο με το αφήγημα της σταθερότητας που προτάσσει ο Κυρ. Μητσοτάκης. H δεύτερη προϋπόθεση είναι η ολοκλήρωση των κοινοβουλευτικών διαδικασιών για τους Σπ. Λιβανό και Φωτεινή Αραμπατζή, αφού σε διαφορετική περίπτωση η κυβέρνηση θα κατηγορηθεί για συγκάλυψη.
Τα σύννεφα του πολέμου
Οι έντονες πολιτικές αναταράξεις καταγράφονται σε μια περίοδο κατά την οποία τα σύννεφα από τις πιθανές παρενέργειες του πολέμου στη Μέση Ανατολή πληθαίνουν. Οπως λέγεται, εάν ο πόλεμος τερματιστεί εντός του Απριλίου –η Ουάσιγκτον έχει εκπέμψει σχετικά μηνύματα προς τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, αλλά η αξιοπιστία τους προφανώς ελέγχεται– οι συνέπειες θα είναι διαχειρίσιμες. Σε διαφορετική περίπτωση, όμως, το κόστος για την Ελλάδα στο πεδίο των τιμών και ενδεχομένως του τουρισμού θα είναι μεγάλο. Επίσης, είναι βέβαιο ότι την Ευρώπη περιμένει μια «διαφορετική και δύσκολη ημέρα» στις σχέσεις της με τις ΗΠΑ. Τέλος, ωρολογιακή βόμβα μπορεί να αποτελέσει το μεταναστευτικό, όχι τόσο με αφετηρία το Ιράν, αλλά εξαιτίας των συνεχιζόμενων στρατιωτικών επιχειρήσεων του Ισραήλ στον Λίβανο. Στο παραπάνω δυστοπικό σκηνικό πρέπει να προστεθεί η παράμετρος της Αγκυρας, που προεξοφλείται ότι θα επιχειρήσει να «επανατοποθετηθεί» γεωστρατηγικά με δεδομένες την αποδυνάμωση του Ιράν και την ισχυροποίηση του Ισραήλ.
Μετά το «όχι» του ΠΑΣΟΚ
Βραχυπρόθεσμα πλεονεκτήματα για τη Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ, αλλά και πιθανές σοβαρές περιπλοκές συνολικά για το πολιτικό σκηνικό εγκυμονεί το κατηγορηματικό και δεσμευτικό μέσω συνεδρίου «όχι» της Χαριλάου Τρικούπη στην προοπτική της μεταξύ τους συγκυβέρνησης. Μάλιστα, η άρνηση του ΠΑΣΟΚ είναι πολυεπίπεδη, υπό την έννοια ότι δεν απορρίπτεται μόνο η κυβερνητική συνεργασία με τον Κυρ. Μητσοτάκη πρωθυπουργό, αλλά και εναλλακτικά σενάρια που έχουν συζητηθεί δημοσίως ή παρασκηνιακά, όπως η συγκυβέρνηση με πρωθυπουργό άλλο προερχόμενο από τη Ν.Δ. στέλεχος ή κάποιο «τρίτο πρόσωπο».
Τα κέρδη για τη Ν.Δ. είναι στην παρούσα φάση προφανή: το αφήγημα του Μεγάρου Μαξίμου για την αναγκαιότητα της αυτοδυναμίας ενισχύεται, ενώ όσοι προτάσσουν τη σταθερότητα θα έχουν ως βασική επιλογή στις κάλπες τον Κυρ. Μητσοτάκη. Επίσης, το ΠΑΣΟΚ διαμορφώνει τους όρους για να είναι φορέας υποδοχής της ψήφου όσων επιθυμούν «να φύγουν από τη διακυβέρνηση της χώρας η Ν.Δ. και ο Κυρ. Μητσοτάκης», δημιουργώντας παράλληλα ισχυρό ανάχωμα στην προσπάθεια του Αλ. Τσίπρα να αναδειχθεί ως προνομιακός αντίπαλος του πρωθυπουργού.
Ομως, μεσοπρόθεσμα το σκηνικό μπορεί να μεταβληθεί. Εάν η Ν.Δ. παραμένει μακριά από τον πήχυ της αυτοδυναμίας, θα πρέπει να αναζητήσει εναλλακτικό κυβερνητικό αφήγημα –επί του παρόντος κρατάει ερμητικά κλειστό το παράθυρο συνεργασίας με σχηματισμούς στα δεξιά της– αφού θα είναι δύσκολο να πορευθεί προς τις κάλπες με μόνη την απειλή των αλλεπάλληλων εκλογικών αναμετρήσεων.
Αντίστοιχα το ΠΑΣΟΚ θα καλείται να απαντήσει στο ερώτημα «με ποιον θα κυβερνήσει εάν επικρατήσει της Ν.Δ. με έστω μία ψήφο διαφορά», αφού ουσιαστικά αποκλείει τη σύμπλευση με τον Αλ. Τσίπρα, ο ΣΥΡΙΖΑ φυλλορροεί, ενώ η Νέα Αριστερά κινείται σε τροχιά απομάκρυνσης από το πολιτικό Κέντρο. Παράλληλα θα είναι ευάλωτο σε κατηγορίες ότι μεταβάλλεται σε παράγοντα αστάθειας. Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση του ΠΑΣΟΚ που κόβει κάθε γέφυρα συνεργασίας με τη Ν.Δ. έχει και μια πρόσθετη κρίσιμη διάσταση: είναι δύσκολο να αλλάξει «εν πλω», όχι μόνο γιατί έχει τη σφραγίδα του συνεδρίου, αλλά και για ένα πρόσθετο λόγο. Τη στηρίζει, πέραν του Χάρη Δούκα, ο Παύλος Γερουλάνος, ενώ και ο Μανώλης Χριστοδουλάκης εκτιμάται πως θα κινηθεί στην ίδια γραμμή, καθώς πλέον πίσω του έχει στοιχηθεί το «παπανδρεϊκό» μπλοκ.
