Με διαδικασίες – εξπρές ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αποφάσισε, μόλις λίγη ώρα αφότου διαβιβάστηκε και επισήμως η δικογραφία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ στη Βουλή, να προχωρήσει αμέσως σε αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα, αντικαθιστώντας τα πρόσωπα που περιλαμβάνονταν στη δικογραφία που διαβίβασε η Ευρωπαία εισαγγελέας. Η άμεση αντίδραση του πρωθυπουργού, χωρίς καμία χρονοτριβή, αποκαλύπτει τη στρατηγική ενόψει και της συνέχειας. Το Μαξίμου θέλει να περάσει το μήνυμα πως «όταν υπάρχει ένα πρόβλημα δρα αμέσως», ώστε το θέμα το επόμενο διάστημα να καταλαγιάσει και να μπορέσει να το διαχειριστεί εντός ενός πλαισίου και να μην καταστεί ανεξέλεγκτο πρόβλημα.
Τι δείχνουν οι αλλαγές
Οι αλλαγές που ανακοινώθηκαν χθες από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη αποτυπώνουν την ίδια πυροσβεστική λογική: στο κυβερνητικό σχήμα μπαίνουν οι Μαργαρίτης Σχοινάς στη θέση του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστα Τσιάρα, ο Μακάριος Λαζαρίδης στη θέση του υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Χρήστου Κέλλα και ο Ευάγγελος Τουρνάς στη θέση του υπουργού Πολιτικής Προστασίας Γιάννη Κεφαλογιάννη, ενώ η θέση του τέως πλέον υφυπουργού Υγείας Δημήτρη Βαρτζόπουλου δεν θα καλυφθεί από κάποιο νέο πρόσωπο και οι αρμοδιότητές του θα κατανεμηθούν εσωτερικά στο υπουργείο. Η ορκωμοσία των νέων μελών της κυβέρνησης θα πραγματοποιηθεί σήμερα Σάββατο 4 Απριλίου, στις 11.00, στο Προεδρικό Μέγαρο.
Με την επιλογή να ανακοινωθούν αμέσως οι αλλαγές στην κυβέρνηση, ο κ. Μητσοτάκης εκπέμπει μήνυμα ότι οι νέες έρευνες για τον ΟΠΕΚΕΠΕ θα προχωρήσουν ταχύτατα.
Το ενδιαφέρον του ανασχηματισμού είναι πως υπήρξαν ευρύτερες αλλαγές στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης που πήγαν και σε επίπεδο υφυπουργού, καθώς αντικαταστάθηκε και ο Χρήστος Κέλλας. Η απόφαση του κ. Μητσοτάκη επισφραγίζει, όπως τονίζουν κυβερνητικές πηγές, τη στρατηγική επιλογή του να μετατρέψει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης από «υπουργείο επιδοτήσεων και αποζημιώσεων», όπως ήταν εδώ και δεκαετίες, σε μια σύγχρονη δομή «συμβατή με την εξυγίανση που έχει ξεκινήσει ήδη η κυβέρνηση» με τη μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, αλλά και τη σωστή αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων. Η επιλογή του Μαργαρίτη Σχοινά, δηλαδή όχι κάποιου βουλευτή της περιφέρειας, αλλά του πρώην αντιπρόεδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στέλνει επιπλέον μήνυμα στις Βρυξέλλες πως τοποθετείται ένας τεχνοκράτης που έχει μεγαλώσει πολιτικά στην Ευρώπη και όχι εντός του συστήματος που εξέθρεψε φαινόμενα διαφθοράς όπως ο ΟΠΕΚΕΠΕ. Συνεπώς, από την κυβέρνηση εκπέμπουν το μήνυμα πως και ο ανασχηματισμός δείχνει ότι ο πρωθυπουργός όποτε βλέπει ότι υπάρχει ένα πρόβλημα «παρεμβαίνει αμέσως» και αυτό συνεχίζει να κάνει με την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς έχει δηλώσει επανειλημμένως ότι η ανασυγκρότηση του πρωτογενούς τομέα βρίσκεται στις τρεις βασικές προτεραιότητες για την τρίτη τετραετία της Νέας Δημοκρατίας. Στο υπουργείο Πολιτικής Προστασίας, αναλαμβάνει επικεφαλής ο έμπειρος Ευάγγελος Τουρνάς, ο οποίος διαθέτει επιχειρησιακή γνώση και ήταν πρόσωπο-κλειδί στην αναβάθμιση των δυνατοτήτων της Πολιτικής Προστασίας, τα προηγούμενα χρόνια, καθώς διετέλεσε υφυπουργός του ίδιου υφυπουργείου.
Η άμεση αντίδραση του πρωθυπουργού έχει και έναν ακόμη στόχο: να διαχειριστεί την επόμενη μέρα της υπόθεσης του ΟΠΕΚΕΠΕ. Τα σενάρια των εκλογών, παρά τις συνεχείς διαψεύσεις των κυβερνητικών παραγόντων, εξακολουθούν να υπάρχουν. Με δεδομένο ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα κληθεί το επόμενο διάστημα να διαχειριστεί την πίεση της αντιπολίτευσης για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες και ταυτόχρονα το εσωτερικό θέμα των βουλευτών που εμπλέκονται στη δικογραφία, η άμεση αντίδρασή του με τον ανασχηματισμό αποτελεί την πρώτη πρωτοβουλία διαχείρισης της κρίσης, καθώς το θέμα του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν θα κλείσει γρήγορα, με δεδομένο μάλιστα ότι υπάρχουν και άλλες δικογραφίες.
Αλλαγές και στο κόμμα
Την ίδια ώρα, είχαμε την αναμενόμενη παραίτηση του Κώστα Σκρέκα από τη θέση του γραμματέα της Νέας Δημοκρατίας, αφού και αυτός αναφέρεται στη δικογραφία, με τους διαλόγους που έχουν δημοσιοποιηθεί να μην αφήνουν περιθώρια για άλλη αντίδραση. Προσωρινά τη θέση του κ. Σκρέκα θα πάρει ο υπεύθυνος οργανωτικού της Νέας Δημοκρατίας Στέλιος Κονταδάκης, μέχρι το συνέδριο του κόμματος τον ερχόμενο Μάιο, οπότε θα εκλεγεί και ο νέος γραμματέας του κόμματος. Ο κ. Σκρέκας ήταν ο πρώτος που υπέβαλε την παραίτησή του, γεγονός που εκτιμήθηκε από τον πρωθυπουργό, όπως «και τα αποτελέσματα του έργου που είχε αναλάβει» όπως σημειώνουν αρμόδιες πηγές.
Η δικογραφία του ΟΠΕΚΕΠΕ έχει και διάφορα απόνερα. Για παράδειγμα, την παραίτησή του από τη θέση του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου έχει υποβάλει ο Νότης Μηταράκης, καθώς περιλαμβάνεται στη δικογραφία, παρότι δεν φαίνεται στην περίπτωσή του να υπάρχει κάτι επιλήψιμο. Και η άλλη θέση του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου μένει κενή, μιας και ο Μακάριος Λαζαρίδης μετακινήθηκε σε θέση υφυπουργού. Τα πρόσωπα που θα πληρώσουν τις θέσεις θα ανακοινωθούν τη Δευτέρα.
Το κυβερνητικό σχέδιο «διαχείρισης» των εμπλεκόμενων βουλευτών
Μετά τον ανασχηματισμό που επέλεξε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, που στέλνει το μήνυμα των άμεσων αποφάσεων, το Μαξίμου καλείται να πάει στην επόμενη μέρα και στη διαχείριση των βουλευτών που αναφέρονται στη δικογραφία. Η κυβέρνηση, όπως είχε προαναγγελθεί από την πρώτη μέρα, θα εξετάσει την κάθε περίπτωση ξεχωριστά και ήδη το πρώτο σχέδιο αντίδρασης φαίνεται πως έχει εκπονηθεί, με κάποιες περιπτώσεις να βγαίνουν εκτός ψηφοδελτίων, άλλους να παραπέμπονται στο δικαστικό συμβούλιο και άλλους να εξετάζονται.
Η πρώτη κατηγορία που εξετάζεται ξεχωριστά είναι οι δύο πρώην υπουργοί που παραπέμπονται με το άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», θεωρείται βέβαιο ότι η πλειοψηφία θα τους παραπέμψει στο Δικαστικό Συμβούλιο. Πρόκειται για τον πρώην υπουργό Σπήλιο Λιβανό και την πρώην υφυπουργό Φωτεινή Αραμπατζή, που αναμένεται να παραπεμφθούν.
Μια άλλη ξεχωριστή κατηγορία είναι οι δύο βουλευτές που φαίνεται να κατηγορούνται για κακούργημα: ο βουλευτής Σερρών Κώστας Αχ. Καραμανλής και η βουλευτής Τρικάλων Κατερίνα Παπακώστα. Σύμφωνα με πληροφορίες, χθες υπήρξε επικοινωνία του βουλευτή Σερρών με το Μαξίμου και είναι πιθανό ακόμη και σήμερα να υπάρξει ανακοίνωση του πρώην υπουργού ότι δεν θα είναι ξανά υποψήφιος στις επόμενες εκλογές. Οσον αφορά την κ. Παπακώστα, η επιθυμία του Μαξίμου είναι να μην είναι στις λίστες και από τη στιγμή που ο κ. Καραμανλής θα βγάλει ανακοίνωση παραίτησης από το ψηφοδέλτιο, θεωρείται απίθανο να μην κάνει το ίδιο και η κ. Παπακώστα. Για την περίπτωση των δύο βουλευτών εξετάζεται εισήγηση να ζητηθεί η παραίτησή τους από το βουλευτικό αξίωμα, αλλά όχι η διαγραφή, καθώς ισοδυναμεί με καταδίκη πριν αποφανθεί το δικαστήριο.
Πολύ πιθανό θεωρείται η πλειοψηφία να συναινέσει στην παραπομπή των πρώην υπουργών Σπ. Λιβανού και Φωτεινής Αραμπατζή στο Δικαστικό Συμβούλιο.
Από εκεί και πέρα, ως «πολύ σοβαρές» εξετάζονται οι περιπτώσεις του Κώστα Σκρέκα και του Θεόφιλου Λεονταρίδη, με αρμόδιες πηγές να λένε ότι «όλα είναι ανοικτά». Αυτό μπορεί να μεταφραστεί μέχρι και ως μη συμπερίληψη στα ψηφοδέλτια του κόμματος ή και σε αυτή την περίπτωση αναστολή κομματικής ιδιότητας μέχρι να αποφανθεί η Δικαιοσύνη. Οι περιπτώσεις αυτές, πάντως, είναι στο μικροσκόπιο και δεν θεωρούνται «αμελητέες».
Τέλος, οι περιπτώσεις των Γιάννη Κεφαλογιάννη, Μάξιμου Σενετάκη, Λάκη Βασιλειάδη και Χρήστου Μπουκώρου φαίνεται να αξιολογούνται ως «προβληματικές αλλά λιγότερο σοβαρές», ενώ υπάρχουν και οι περιπτώσεις που αξιολογούνται από την κυβέρνηση ως τελείως ασήμαντες, χωρίς κάτι μεμπτό, με πρώτη του πρώην πλέον υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστα Τσιάρα, του βουλευτή Χίου Νότη Μηταράκη, αλλά και του Δημήτρη Βαρτζόπουλου, οπότε για τους τελευταίους ειδικά δεν αναμένονται πρόσθετες κυρώσεις πλην της άρσης της ασυλίας τους.
Για το Μέγαρο Μαξίμου έχει διπλή σημασία ο τρόπος με τον οποίο θα αντιμετωπίσει το επόμενο διάστημα τους εμπλεκόμενους βουλευτές: Ο πρώτος έχει να κάνει με το πολιτικό μήνυμα που θα εκπέμψει ενόψει των επόμενων εκλογών. Μετά τον ανασχηματισμό – εξπρές που έστειλε ένα μήνυμα άμεσης αντίδρασης, θέλει να κάνει το ίδιο και με τους εμπλεκόμενους βουλευτές. Οπως σημειώνει κυβερνητική πηγή, τα «καθαρά ψηφοδέλτια» αποτελούν ένα σοβαρό στοίχημα. Δεύτερον, με δεδομένο ότι υπάρχουν και άλλες δικογραφίες που φτάνουν έως το 2025, η κυβέρνηση τηρώντας αυστηρή στάση θέλει να προστατεύσει τον εαυτό της από το… μέλλον, δημιουργώντας μια γραμμή άμυνας, καθώς σε αυτή τη φάση κανείς δεν ξέρει τι άλλο μπορεί να βγάλει αυτή η υπόθεση σε επόμενο χρόνο. Αυτό πάντως που επισημαίνουν από την κυβέρνηση είναι ότι η Ν.Δ. έχει ως αρχή να κάνει αποδεκτά τα αιτήματα άρσης ασυλίας βουλευτών. «Η κυβέρνησή μας το 2019, στο πλαίσιο της συνταγματικής αναθεώρησης, τροποποίησε το άρθρο 62 και κατέστησε υποχρεωτική την άρση της ασυλίας των βουλευτών, πλην εκείνων των περιπτώσεων που αφορούν την άσκηση του κοινοβουλευτικού έργου», υπογράμμισε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, παραθέτοντας μάλιστα και στατιστικά στοιχεία.
