Οι πρωτοβουλίες της κυβέρνησης τις τελευταίες ημέρες σχετικά με την Κύπρο, την Κάρπαθο και τη Βουλγαρία, «είναι αυτονόητες και θετικές κινήσεις», αλλά «δεν πρέπει να εξελιχθούν σε πρωτοβουλίες εντυπωσιασμού», τόνισε από το βήμα της Ολομέλειας της Βουλής, ο Αντώνης Σαμαράς, κατά τη συζήτηση για την ψήφιση της σύμβασης με τη Chevron.
Ο πρώην πρωθυπουργός έκανε, σε άλλο σημείο της ομιλίας του, λόγο για «μεταλλαγμένη Ν.Δ.» απαντώντας και προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη για τη φράση «επαγγελματίες ανησυχούντες» που ο πρωθυπουργός έχει χρησιμοποιήσει απευθυνόμενος έμμεσα προς τον Αντώνη Σαμαρά.
Ο πρώην πρωθυπουργός τόνισε ότι η γεωπολιτική συγκυρία δεν πρέπει να πάει χαμένη για την Κύπρο. Ξεκαθάρισε ότι «σωστά η κυβέρνηση αντέδρασε και αντέδρασε γρήγορα», όσον αφορά την αποστολή των δύο φρεγατών και των τεσσάρων F-16. «Δεν αντέδρασε όμως στην Κάσο, ενώ η τουρκική NAVTEX εξακολουθεί να ισχυεί», συμπλήρωσε.
Οι κινήσεις μας δεν πρέπει να εξελιχθούν σε κινήσεις εντυπωσιασμού, επεσήμανε ο κ. Σαμαράς, υποστηρίζοντας ότι «προς την Τουρκία εκπέπουμε θολά μηνύματα». «Χρειαζόμαστε αποτροπή έναντι της Τουρκίας κι όχι του Ιράν», είπε, χαρακτηρίζοντας την προσέγγισή του ίδιου στα γεωπολιτικά «όχι ανησυχία αλλά διορατικότητα».
«Η Τουρκία που στέλνει στρατό στα Κατεχόμενα εξακολουθεί να είναι φίλη μας;» διερωτήθηκε και προσέθεσε: «Φανταστείτε να ίσχυε σήμερα το σχέδιο Ανάν στην Κύπρο. Φανταστείτε να υπήρχε σήμερα Τουρκοκύπριος πρόεδρος. Καταλαβαίνετε το λάθος του κατευνασμού»;
Οσον αφορά τις εξορύξεις, ο κ. Σαμαράς είπε ότι «από το 2012 μιλούσα για εξορύξεις και ενεργειακή αυτάρκεια σε αντίθεση με τον Μητσοτάκη που δήλωνε το 2021 φανατικά υπέρ της πράσινης ενέργειας».«Εσείς η μεταλλαγμένη Ν.Δ. μου κάνετε μάθημα για τις εξορύξεις;« είπε απευθυνόμενος προς τα κυβερνητικά έδρανα.
Ειδικά για τη υπό συζήτηση σύμβαση, ο κ. Σαμαράς υποστήριξε ότι «η παρ. 3 του α.30 είναι απαράδεκτη» και ότι έτσι «ανοίγει η κερκόπορτα για το τουρκολιβυκό μνημόνιο». Κλείνοντας την ομιλία του, σημείωσε ότι «η ανησυχία δεν είναι επιλογή, είναι πράξη συνείδησης» και απαντώντας στον πρωθυπουργό έκανε λόγο για «ερασιτέχνες εφησυχασμένους και όχι επαγγελματίες ανησυχούντες».
Απάντηση Παπασταύρου
Απαντώντας στα παραπάνω, ο υπουργός Ενέργειας έλαβε τον λόγο και ανέφερε:
«Κύριε Πρόεδρε, τον Αύγουστο του 2012 μου ζητήσετε να αναλάβω μία από τις πιο κρίσιμες νομικές διαπραγματεύσεις για την χώρα, η οποία οδήγησε τον Νοέμβριο στην εκταμίευση των 44 δις και σταθεροποίηση της χώρας μας στο ευρώ. Σε κρίσιμες στιγμές για την πατρίδα μας αγωνιστήκαμε μαζί και κάναμε τα αδύνατα δυνατά. Δυστυχώς, εν προκειμένω, δεν έχετε τη σωστή πληροφόρηση και οδηγείστε σε λάθος συμπεράσματα και εκτιμήσεις.
Μην αδικείτε τον εαυτό σας. Δεν μπορούν να εκχωρηθούν έτσι τα κυριαρχικά δικαιώματα. Έχετε εργαστεί για την ανάπτυξη του τομέα των υδρογονανθράκων.
Όπως γνωρίζετε, οι συμβάσεις του Ελληνικού Δημοσίου με τη Chevron και τη Hellenic Energy είναι συμβάσεις με ιδιωτικές εταιρείες. Δεν δημιουργούν υποχρεώσεις μεταξύ κρατών και συνεπώς δεν μπορούν να εκχωρήσουν κυριαρχικά δικαιώματα. Άλλωστε, τα κυριαρχικά δικαιώματα, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, δεν εκχωρούνται μέσω τέτοιων συμβάσεων.
Έχουν όμως σημασία για το διεθνές δίκαιο και την πατρίδα μας. Δεν εκχωρούν κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά έχουν σημασία για την πατρίδα μας. Πώς γίνεται αυτό. Γίνεται έτσι, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, η πραγματική κατάσταση, το factum, λαμβάνεται υπόψη από το διεθνές δίκαιο. Το γεγονός δηλαδή, ότι ενώ δεν έχουμε οριοθετήσει, ότι ενώ υπάρχει το Τουρκο-Λιβυκό, ότι ενώ υπάρχει η ρηματική διακοίνωση της Λιβύης στον ΟΗΕ, η δεύτερη μεγαλύτερη εταιρεία παγκοσμίως ενέργειας, έρχεται και επενδύει και συμφωνεί. Αυτό για το διεθνές δίκαιο έχει σημασία. Λαμβάνεται υπόψη.
Αυτό δυναμώνει την ελληνική θέση και αποδυναμώνει την τουρκική. Και γι’ αυτό υπήρξαν οι έντονες αντιδράσεις της Τουρκίας. Και δεν είναι εδώ και ο Σαμαράς, δεν είναι ακριβές αυτό που είπε.
Για αυτό είπα όταν έχεις την πληροφόρηση. Υπάρχει ένα σημείο, το τριεθνές, που είναι Λιβύη και Αίγυπτος. Υπάρχει ένα σημείο που δεν έχει οριοθετεθεί.
Η διάταξη του άρθρου 30 είναι μια νομική πρόβλεψη. Ρυθμίζει αποκλειστικά το ζήτημα κατανομής ευθύνης και προστασίας των συμβαλλομένων. Προστατεύει το δημόσιο συμφέρον. Και σε κάθε περίπτωση ο τελικός λόγος ανήκει στην πατρίδα μας, στο ελληνικό δημόσιο. Έχει πλήρη διακριτική ευκαιρία για κάθε ζήτημα. Δεν έχει χαθεί κανένας έλεγχος.
Οι εξελίξεις στα θέματα της ενέργειας και της τεχνητής νοημοσύνης προχωρούν με υπερηχητικές ταχύτητες. Δεν υπάρχει περιθώριο για καθυστέρηση. Δεν μπορούμε να βλέπουμε σκιές εκεί που υπάρχει φως.
Δεν μπορούμε να μιλάμε για κατευνασμό. Όταν για πρώτη φορά έχουμε τον Κίμωνα και τα ψαρά της Φρεγάτες στην Κύπρο. Όταν έχουμε τα F-16 στην Κύπρο.
Τα οποία δεν έχουν πάει για να διανυκτερεύσουν ένα βράδυ και να γυρίσουν μια παρέλαση. Έχουν πάει και μένουν εκεί. Όταν έχουμε Patriot στην Κάρπαθο, με το ραντάρ να διασυνδέεται με το νατοϊκό ραντάρ στη Νάπολη. Με Patriot στη Βόρεια Ελλάδα. Αυτό δεν είναι κατευνασμός. Οι συγκεκριμένες συμφωνίες διπλασιάζουν τις περιοχές έρευνας και εκμετάλλευσης για την πατρίδα μας. Πολλαπλασιάζουν την πιθανότητα να μπορέσουμε να βρούμε εμπορικά εκμεταλλεύσιμους πόρους. Ο ιδρυτής της παράταξής μας, ο Κωνσταντίνος Καραμαλής, στην ιστορική του ομιλία στην Καβάλα, το 1976 είχε πει χαρακτηριστικά. Προκειμένου να γνωρίζουμε ποιο είναι το μέλλον αυτού του τόπου, πρέπει να γνωρίσουμε ποιος είναι ο πλούτος του. Και αυτό πράττει η κυβέρνησή μας. Σας ευχαριστώ πολύ. Σας ευχαριστώ πολύ.
