Σκηνικό ακραίας ρευστότητας, που παραπέμπει στην περίοδο προ των εκλογών του Μαΐου του 2012 –αλλά με τη Ν.Δ. να έχει σαφώς ισχυρότερη δυναμική–, διαμορφώνεται στην αρχή του νέου έτους, που είναι επί της ουσίας προεκλογικό, ακόμη κι αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποφασίσει η προσφυγή στις κάλπες να γίνει τους πρώτους μήνες του 2027.
Η Ν.Δ. προηγείται με διαφορά ασφαλείας στις δημοσκοπήσεις, αλλά κινείται μακριά από τον πήχυ της αυτοδυναμίας. Παράλληλα, στον χώρο της αντιπολίτευσης κανένα από τα υφιστάμενα κόμματα, δηλαδή το ΠΑΣΟΚ, η Ελληνική Λύση και η Πλεύση Ελευθερίας, ή τα κυοφορούμενα –από Αλέξη Τσίπρα και Μαρία Καρυστιανού–, δεν διαφαίνεται ότι μπορεί να αποτελέσει εναλλακτικό πόλο διακυβέρνησης. Μάλιστα, έμπειροι δημοσκόποι δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο ενός «κουτιού της Πανδώρας», δηλαδή του πλήρους κατακερματισμού του πολιτικού σκηνικού στις προσεχείς εκλογές, με τα πέντε, ή έξι μαζί με το ΚΚΕ, αυτά κόμματα να κινούνται σε ποσοστά από το 8% μέχρι το 14%.
Είναι ενδεικτικό ότι σε έρευνες της κοινής γνώμης που έχουν περιέλθει εις γνώσιν των κομματικών επιτελείων, το ΠΑΣΟΚ κινείται στην πρόθεση ψήφου μεταξύ 12%-13%, ενώ –με την επισφάλεια που έχουν μετρήσεις για σχηματισμούς που δεν έχουν ανακοινωθεί επισήμως– το κόμμα Καρυστιανού συγκεντρώνει από 10% έως 15% και το κόμμα Τσίπρα 9%-10%. Σε κάθε περίπτωση, οι βασικοί παίκτες της πολιτικής σκηνής βρίσκονται στην αφετηρία του 2026 με συγκεκριμένα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα.
Ο Κυρ. Μητσοτάκης, πέραν του «χαρτιού» της οικονομίας, μπορεί να επενδύσει στο γεγονός ότι είναι ο μόνος πολιτικός αρχηγός με ισχυρή πρωθυπουργική εικόνα, αλλά και στην αποδεδειγμένη ικανότητα να προσελκύει ευρύτερα κοινά στην τελική ευθεία προς τις κάλπες, όπως κατέδειξε στις αναμετρήσεις του 2019 και του 2023, όταν η Ν.Δ. συγκέντρωσε ποσοστά υψηλότερα απ’ ό,τι της έδιναν οι δημοσκοπήσεις. Επίσης, ο πρωθυπουργός εκτιμάται πως θα ευνοηθεί ιδιαίτερα εάν οι προσεχείς εκλογές διεξαχθούν σε περίοδο γενικευμένης διεθνούς αναταραχής, όπως η τρέχουσα. Ομως, η Ν.Δ. είναι ευάλωτη σε θυλάκους κοινωνικής αναταραχής, όπως συνέβη τις προηγούμενες εβδομάδες με τους αγρότες, σε τυχαία γεγονότα που θα αναδεικνύουν την κρατική ανεπάρκεια –τελευταίο παράδειγμα το μπλακ άουτ στο FIR– και σε υποθέσεις τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ, που φέρνουν στο προσκήνιο τη σκανδαλολογία.
Aπό την πλευρά του, ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει το πλεονέκτημα πως το ΠΑΣΟΚ είναι το μόνο απολύτως «συστημικό» κόμμα στο οποίο μπορούν να στραφούν οι ψηφοφόροι με το συγκεκριμένο προφίλ που δεν επιθυμούν μια τρίτη θητεία του Κυρ. Μητσοτάκη. Ομως, με δεδομένες τις χαμηλές δημοσκοπικές πτήσεις του ΠΑΣΟΚ, καλείται να βρει απαντήσεις στο δίλημμα μεταξύ σταθερότητας και ακυβερνησίας που θα θέσει ο πρωθυπουργός, αλλά και στην πίεση που θα δεχθεί από τα κόμματα Τσίπρα και Καρυστιανού.
Η μάχη των μικρών
Ανάλογη είναι, όμως, η εικόνα και για τα υπό ίδρυση κόμματα. Ο Αλέξης Τσίπρας έχει το πλεονέκτημα ότι διαθέτει –έστω «θολή»– πρωθυπουργική εικόνα και ότι έκοψε τις γέφυρες με τα «βαρίδια» του ΣΥΡΙΖΑ. Ομως, η αναγκαία επιλογή να μην αντλήσει από τώρα στελέχη από τα κόμματα της Κεντροαριστεράς τού στερεί «πολλαπλασιαστές» του πολιτικού του μηνύματος. Από την πλευρά της, η πρωτοβουλία της Μαρίας Καρυστιανού φαίνεται να διαπερνά οριζόντια το πολιτικό σύστημα και να είναι σε θέση να εκφράσει τον αντισυστημικό χώρο, με συνακόλουθο κόστος για τον Κυρ. Βελόπουλο και τη Ζωή Κωνσταντοπούλου.
Στον αντίποδα, αναφέρεται πως «βιάστηκε» να γνωστοποιήσει τις προθέσεις της, με αποτέλεσμα να βρεθεί από νωρίς στο στόχαστρο της κριτικής. Πάντως, στο σκηνικό ρευστότητας που διαμορφώνεται υπάρχουν δύο ακόμη παράμετροι οι οποίες πρέπει να συνυπολογιστούν: Θα είναι κρίσιμο ποιο θα είναι στις επόμενες εκλογές το δεύτερο κόμμα, έστω και με μικρή διαφορά από το τρίτο. Οπως λέγεται, ο δεύτερος μπορεί να αποσπάσει ψήφους από τα άλλα κόμματα στην πορεία προς τις νέες κάλπες εάν, όπως αναμένεται, δεν υπάρξει αυτοδυναμία. Επίσης, η εμφάνιση νέων κομμάτων μπορεί να «πιέσει» σχηματισμούς όπως η Νίκη, το ΜέΡΑ24, το Κίνημα Δημοκρατίας και η Φωνή Λογικής, που κινούνται πέριξ του ορίου του 3% για την είσοδο στη Βουλή. Ομως, όσο μεγαλύτερο είναι το άθροισμα του ποσοστού των κομμάτων που θα περάσουν κάτω από τον πήχυ, τόσο θα μειώνεται το όριο της αυτοδυναμίας.
Το ραντεβού με Ερντογάν
Η 17η Φεβρουαρίου, οπότε και αρχίζει το Ραμαζάνι, αποτελεί την απώτατη ημερομηνία για τη διεξαγωγή του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας υπό τους Κυριάκο Μητσοτάκη και Ταγίπ Ερντογάν, η διεξαγωγή του οποίου έχει πλέον δρομολογηθεί μετά την επικοινωνία Γεραπετρίτη – Φιντάν στις αρχές της εβδομάδας. Παρά το «παράθυρο» που άνοιξε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, οι προσδοκίες για άρση του αδιεξόδου στο αγκάθι των θαλασσίων ζωνών είναι χαμηλές. Ομως, σε Αθήνα και Αγκυρα υπάρχει συναντίληψη για την ανάγκη οι ελληνοτουρκικές σχέσεις να παραμείνουν λειτουργικές για τέσσερις λόγους:
• Πρώτον, οι δύο χώρες καλούνται να κινηθούν σε έναν ιδιαίτερα ταραγμένο «άξονα» που εκκινεί από την Ουκρανία, διέρχεται τη Μέση Ανατολή και φθάνει στην Αφρική. Θα ήταν ως εκ τούτου εξαιρετικά παρακινδυνευμένο να πυροδοτήσουν οι ίδιες μια νέα εστία έντασης με επίκεντρο το Αιγαίο και τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο.
• Δεύτερον, έχουν αμφότερες άλλες προτεραιότητες στην εξωτερική τους πολιτική: Η Αγκυρα εμπλέκεται στη Συρία, «παρακολουθεί» τις εξελίξεις με το Ιράν, διεκδικεί παρουσία στην επόμενη ημέρα στην Ουκρανία, καλείται να διαχειριστεί μια περίοδο αυξημένης έντασης με το Ισραήλ και επιδιώκει την αγορά των F-35 από τις ΗΠΑ. Από την πλευρά της, η Αθήνα επιθυμεί ένα περιβάλλον σταθερότητας καθώς ο χρόνος μετράει πλέον αντίστροφα προς τις προσεχείς εκλογές, ενώ θέλει να «κεφαλαιοποιήσει» την πρόσθετη ισχύ που της δίδουν τα νέα εξοπλιστικά προγράμματα, αλλά και η εμβάθυνση των σχέσεων με ΗΠΑ, Ισραήλ και Αίγυπτο.
• Τρίτον, υπάρχουν κεκτημένα από την προγενέστερη «άνοιξη» των ελληνοτουρκικών σχέσεων που είναι κρίσιμο να διατηρηθούν, με βασικότερο τον περιορισμό των μεταναστευτικών ροών από την Τουρκία προς τα ελληνικά νησιά.
• Τέταρτον, Αθήνα και Αγκυρα δεν επιθυμούν τη δημιουργία έντασης που θα άνοιγε τον δρόμο για πιθανή επιδιαιτησία των ΗΠΑ στα ελληνοτουρκικά.
