Κρίσιμη ημέρα για το μέλλον των αγροτικών κινητοποιήσεων και για τη στρατηγική της κυβέρνησης απέναντι στα τρακτέρ είναι η σημερινή. Οι αποφάσεις της πανελλαδικής σύσκεψης, που έχει προγραμματιστεί να γίνει το μεσημέρι στα Μάλγαρα, θα δείξουν ποια «γραμμή» κυριαρχεί στα μπλόκα και θα προσδιορίσουν την κυβερνητική στάση από εδώ και πέρα.
Η κυβέρνηση κινήθηκε σε δύο κατευθύνσεις όλη την προηγούμενη εβδομάδα, καθώς η παρέλευση της εορταστικής περιόδου φαίνεται ότι σηματοδοτεί ένα άτυπο χρονοδιάγραμμα για διαφορετική αντιμετώπιση της κατάστασης. Ετσι, ήδη από τις αρχές της εβδομάδας που ολοκληρώνεται σήμερα, κυβερνητικές πηγές έσπευσαν να διαμηνύσουν ότι εφόσον οι αγρότες αποφασίσουν να παρατείνουν τους αποκλεισμούς, η κυβέρνηση θα πάει σε πιο σκληρή γραμμή. Είναι το λεγόμενο plan B, το οποίο έχουν επεξεργαστεί κυβερνητικά στελέχη και κατά κύριο λόγο αφορά την επιβολή διοικητικών κυρώσεων και προστίμων για παράνομες πράξεις, όπως η κατάληψη οδοστρώματος, η παρεμπόδιση μετακινήσεων, η ελεύθερη διέλευση από τα διόδια κ.λπ.
Εσχατη λύση
Αυτή, βεβαίως, είναι η έσχατη πρακτική στην οποία επιθυμούν στην κυβέρνηση να καταφύγουν. Ετσι, όλες τις προηγούμενες ημέρες καταβλήθηκε προσπάθεια να πειστούν οι αγρότες να προσέλθουν σε διάλογο, με στόχο την εξεύρεση λύσεων όπου είναι εφικτό. Ολοι οι διαθέσιμοι δίαυλοι επικοινωνίας αξιοποιήθηκαν στην κατεύθυνση αυτή και τον πρώτο λόγο στην προσπάθεια να βρεθεί ένας ελάχιστος κοινός τόπος είχε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας, που σταθερά συνομιλεί με τους πρωταγωνιστές των κινητοποιήσεων.
Πάντως, μέχρι την τελευταία στιγμή δεν φάνηκε ότι διαμορφώνεται αισιόδοξη προοπτική. Ενώ το προηγούμενο Σαββατοκύριακο φάνηκε να ανοίγει ένα μικρό παράθυρο για αποκλιμάκωση των μπλόκων, μια αίσθηση που καλλιεργήθηκε από την υιοθέτηση από εκπροσώπους 18 μπλόκων μιας περισσότερο διαλλακτικής στάσης, δεν υπήρξε συνέχεια.
Μένει να φανεί σήμερα πόσο απέδωσαν οι προσπάθειες που καταβάλλονται για να βρεθεί κοινός τόπος ανάμεσα στην κυβέρνηση και στους αγρότες. Το σίγουρο είναι ότι περισσότερο από ένα μήνα μετά την έξοδο των τρακτέρ στις εθνικές οδούς διαμορφώνεται εικόνα αδιεξόδου. Η οποία θα επιταθεί εφόσον αποφασιστεί παράταση των κινητοποιήσεων ή και πιο σκληρή γραμμή, με κάποιες άλλες δράσεις από την πλευρά των αγροτών.
Το plan Β στο τραπέζι. H κυβέρνηση αναμένεται να ακολουθήσει πιο σκληρή γραμμή εάν οι αγρότες παρατείνουν τους αποκλεισμούς. Το plan B κατά κύριο λόγο αφορά την επιβολή κυρώσεων και προστίμων για ενέργειες, όπως η κατάληψη οδοστρώματος, η παρεμπόδιση μετακινήσεων κ.λπ.
Στην κυβέρνηση δηλώνουν ότι καλό θα ήταν να αποφευχθεί η εφαρμογή του plan B. Ωστόσο, δεν μπορεί να αφεθεί επ’ αόριστον η παράταση της κατάστασης. Οι ισορροπίες είναι εξαιρετικά λεπτές. Η κρίση που έχει εκδηλωθεί με τις κινητοποιήσεις των αγροτών δείχνει ότι έχει επέλθει ρήγμα στις σχέσεις με τη συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα. Στον αγροτικό πληθυσμό αποτυπώθηκε εικόνα πολιτικής κυριαρχίας της Ν.Δ. στις προηγούμενες εκλογές, με το κόμμα να λαμβάνει ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά, κοντά στο 50%. Είναι σαφές από την παρούσα κρίση ότι η εικόνα αυτή δεν υπάρχει πια και είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν μπορεί να αποκατασταθεί η σχέση που υπήρχε. Το πόσο δύσκολη είναι η κατάσταση αποτυπώθηκε και στο γεγονός ότι στην πλειονότητά τους οι «γαλάζιοι» αγροτοσυνδικαλιστές συντάχθηκαν με τις κινητοποιήσεις και βρέθηκαν απέναντι στις κυβερνητικές προσκλήσεις για συντεταγμένο διάλογο.
Στο εσωτερικό της κυβέρνησης υπάρχουν δύο γραμμές: η μία, που υποστήριζε ότι ακριβώς διότι πρόκειται για ένα ακροατήριο με το οποίο το κυβερνών κόμμα κατάφερε στις προηγούμενες εκλογές να αποκτήσει ισχυρή σύνδεση, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με συγκρουσιακή λογική και θα πρέπει να εξαντληθούν όλα τα περιθώρια ήπιας διαχείρισης της κατάστασης. Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν και οι υποστηρικτές της σκληρής γραμμής. Εκείνοι που λένε ότι ο κόσμος που πρωταγωνιστεί στα μπλόκα έχει ήδη απομακρυνθεί από την κυβερνητική παράταξη και ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να υιοθετήσει σκληρή γραμμή και να εμφανιστεί ότι δεν επιδιώκει να συνομιλήσει αποκλειστικά με όσους έχουν βγει στους δρόμους, αλλά με το σύνολο του αγροτικού πληθυσμού και να στείλει ένα μήνυμα ότι φροντίζει όσο περισσότερο μπορεί για τη μεγάλη πλειονότητα των αγροτών, που δεν βρίσκονται στα μπλόκα. Οι υποστηρικτές αυτής της γραμμής επισημαίνουν, παράλληλα, ότι όσο παρατείνονται οι κινητοποιήσεις, ένα παραδοσιακό συντηρητικό ακροατήριο, που τάσσεται υπέρ της εύρυθμης λειτουργίας στην καθημερινότητά του, δυσαρεστείται από την ήπια αντιμετώπιση των μπλόκων και από την εικόνα αδράνειας για την επίλυση των προβλημάτων που προκαλούνται.
Δημοσκοπήσεις
Στην εξίσωση μπαίνει ένας ακόμη παράγοντας: η αυξημένη υποστήριξη προς τα αιτήματα των αγροτών, που αποτυπώθηκε στις δημοσκοπήσεις που έγιναν πριν από τις γιορτές και καθιστά ακόμη πιο περίπλοκη την αντιμετώπιση της κατάστασης.
Κυβερνητικό στέλεχος αναγνωρίζει ότι είναι εξαιρετικά περίπλοκο το σκηνικό που έχει διαμορφωθεί και ότι η κυβέρνηση κινήθηκε την περίοδο των γιορτών περισσότερο σε μια λογική damage control για να περιορίσει κατά το δυνατόν τις αρνητικές επιπτώσεις των κινητοποιήσεων. Πλησιάζει όμως η στιγμή που θα πρέπει να ληφθούν αποφάσεις.
Το καλό σενάριο, που όμως δεν δείχνει να συγκεντρώνει πολλές πιθανότητες, θα ήταν στη σημερινή σύσκεψη στα Μάλγαρα να αποφασιστεί αποκλιμάκωση των κινητοποιήσεων. Σε διαφορετική περίπτωση, μετά τα Θεοφάνια αναμένεται διαφορετική γραμμή απέναντι στα μπλόκα.
