Το «πρόεδρος δεκαπενταμελούς», που από πολλούς χρησιμοποιήθηκε κατ’ επανάληψιν υποτιμητικά για τον Αλέξη Τσίπρα, ήταν κατά κάποιον τρόπο ο προθάλαμος για την είσοδό του στην κεντρική πολιτική σκηνή. Οι μαθητικές κινητοποιήσεις την περίοδο 1990-1991 ήταν το εφαλτήριο για τη μετέπειτα πορεία του. Που, με ενδιάμεσο σταθμό τη Νεολαία του Συνασπισμού, τον έφερε στην ηγεσία του κόμματος τον Φεβρουάριο του 2008, ως προσωπική επιλογή του προκατόχου του, Αλέκου Αλαβάνου. Η πορεία του Αλέξη Τσίπρα την πρώτη περίοδο της ηγεσίας του στον Συνασπισμό, μετέπειτα ΣΥΡΙΖΑ, συνοδεύθηκε από έντονο παρασκήνιο όσον αφορά την επιβολή του στο κόμμα από τον Αλέκο Αλαβάνο, αλλά και τη μετέπειτα πορεία του, που χαρακτηρίστηκε από πολλούς «πατροκτονία», με βάση την εξέλιξη που είχε η συμπόρευση στο κόμμα με τον προκάτοχό του.
Ενας κομβικός σταθμός σε αυτή την πορεία ήταν οι ευρωεκλογές του 2009, όταν ο ΣΥΡΙΖΑ πήρε ποσοστό 4,7%, μικρότερο από το 5,04% που είχε πάρει στις προηγούμενες εθνικές εκλογές, κάτι που συνέβαινε για πρώτη φορά. Αυτό οδήγησε σε έντονες εσωκομματικές αντιδράσεις και κινητικότητα για την αντικατάστασή του, την οποία ο ίδιος κατάφερε να αποτρέψει εξασφαλίζοντας τις κατάλληλες συμμαχίες με επιμέρους συνιστώσες.
Ο Αλέξης Τσίπρας εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής τον Οκτώβριο του 2009. Η αντιμνημονιακή ρητορική του ΣΥΡΙΖΑ, σε συνδυασμό με την πρωτόγνωρη κατάρρευση του ΠΑΣΟΚ, έφεραν το κόμμα σε ρόλο αξιωματικής αντιπολίτευσης το 2012. Τότε, καθώς η προοπτική έλευσης του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία δεν φάνταζε πλέον εξωπραγματική, ο Αλέξης Τσίπρας εμφανιζόταν να συζητάει το ενδεχόμενο να αναλάβει πρωθυπουργός κάποιο άλλο στέλεχος του κόμματος, μεγαλύτερης ηλικίας, κάτι που τελικά δεν έγινε λόγω αποτελέσματος.
Η σκληρή αντιμνημονιακή ρητορική συνεχίστηκε μέχρι τις εκλογές του 2015. Το «go back madame Merkel» και το «Ολαντρέου» προδιέγραψαν ένα έντονα συγκρουσιακό περιβάλλον με την ευρωπαϊκή ηγεσία. Μαζί με το –για πολλούς εκτός τόπου και χρόνου– «πρόγραμμα Θεσσαλονίκης», ήταν τα οχήματα που έφεραν την εκλογική νίκη για τον ΣΥΡΙΖΑ τον Ιανουάριο του 2015. Η κυβερνητική συνεργασία με τον Πάνο Καμμένο και τους ΑΝΕΛ θάμπωσαν κάπως την εικόνα της «πρώτης φοράς κυβέρνησης της Αριστεράς» και έφεραν στο προσκήνιο το ερώτημα αν ο Αλέξης Τσίπρας ήταν οραματιστής ή σκληρός οπορτουνιστής. Η σκληρή διαπραγμάτευση που είχε υποσχεθεί εξελίχθηκε σε ένα εξάμηνο αβεβαιότητας και οριακής ισορροπίας ανάμεσα στη σωτηρία ή στην καταστροφή της χώρας, έφεραν το δημοψήφισμα του Ιουλίου του 2015, το οποίο κέρδισε ο Αλέξης Τσίπρας, για να ακολουθήσει ο οδυνηρός συμβιβασμός του τρίτου μνημονίου.
Η διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ που ακολούθησε, με αποχώρηση σημαντικού αριθμού στελεχών, δεν εμπόδισε το κόμμα να κερδίσει τις πρόωρες εκλογές τον Σεπτέμβριο του 2015. Η δεύτερη κυβερνητική θητεία ήταν και πάλι σε συνεργασία με τους ΑΝΕΛ, με τους οποίους το διαζύγιο ήρθε μετά τη συμφωνία των Πρεσπών. Ωστόσο, ο Αλέξης Τσίπρας κατάφερε, προσεταιριζόμενος βουλευτές των ΑΝΕΛ, σχεδόν να εξαντλήσει την τετραετία. Εχασε, όμως, από τη Ν.Δ. και τον Κυριάκο Μητσοτάκη αρχικά τις ευρωεκλογές, τον Μάιο του 2019, και ακολούθως τις εθνικές εκλογές, τον Ιούλιο του 2019. Ενώ η πρόσφατη, νέα, διπλή εκλογική ήττα τον οδήγησε στην απόφαση της παραίτησης.
