Την πρώτη ψηφοφορία του συνεδρίου την έκανε ο Αλέξης Τσίπρας στην εισηγητική του ομιλία το βράδυ της Πέμπτης. Oταν ζήτησε στήριξη της πρότασής του για εκλογή του προέδρου και της Κεντρικής Επιτροπής από τα μέλη του κόμματος, το χειροκρότημα ήταν τόσο δυνατό που σχεδόν προδίκασε το αποτέλεσμα. Eδειξε πως οδηγεί άνετα το «τιμόνι του καραβιού», παρά τις ουκ ολίγες εντάσεις που καταγράφηκαν στον έβδομο όροφο της Κουμουνδούρου από τον Ιούλιο του 2019 έως σήμερα. Επειτα από τρία χρόνια στην αξιωματική αντιπολίτευση και σχεδόν άλλα έξι βλέποντας εκλογικά και δημοσκοπικά την πλάτη της Ν.Δ., ο ΣΥΡΙΖΑ έκανε την πρώτη του γιορτή. Η κριτική από τα στελέχη της «Ομπρέλας» ήταν κάτι που δεν ξάφνιασε.
Η αυτοκριτική για την περίοδο της διακυβέρνησης και της υπερφορολόγησης της μεσαίας τάξης συνοδεύτηκε με κινήσεις που σηματοδότησαν την αποκήρυξη της «εποχής Καμμένου». Ο Νίκος Κοτζιάς ήταν ο μεγάλος χαμένος στη μάχη με τον πρόεδρο των ΑΝΕΛ τον Οκτώβριο του 2018, που τον οδήγησε στην παραίτηση από το υπουργικό σχήμα. Το συνέδριο τον «αποθέωσε», με τον Αλέξη Τσίπρα να αναφέρεται ονομαστικά στον πρώην υπουργό Εξωτερικών, που καθόταν δίπλα δίπλα με τον Ζόραν Ζάεφ. Iσως να ήταν και το πρώτο βήμα επαναπροσέγγισης των δύο πλευρών. Το προοδευτικό πρόσημο που θέλει να δώσει στον ΣΥΡΙΖΑ ο Αλέξης Τσίπρας φάνηκε μέσα από την ομιλία του. Με την «ισχυρή Αριστερά» και το παλαιό «πράσινο» σύνθημα για τον «ήλιο που πρέπει να ανέβει ψηλά», άπλωσε μια «πολιτική ομπρέλα» που καλύπτει όλο τον χώρο της Κεντροαριστεράς.
Ο «ριζοσπαστικός ρεαλισμός» στον οποίο αναφέρθηκε είχε έναν βασικό στόχο. Να καθησυχάσει τη μεσαία τάξη πως οι προγραμματικές εξαγγελίες δεν είναι ουτοπία. Η αύξηση του κατώτατου μισθού, η στήριξη της επιχειρηματικότητας, η μείωση των ενεργειακών λογαριασμών κατά 50%, η οικονομικά προσιτή στέγη για νέα ζευγάρια και η διαγραφή του χρέους της πανδημίας δεν είναι η αναπόληση του προγράμματος της Θεσσαλονίκης του 2014, που βαραίνει ακόμη την αξιωματική αντιπολίτευση. Ο μετασυνεδριακός στόχος –και σίγουρα ο πιο δύσκολος– είναι ο ΣΥΡΙΖΑ να πείσει πως οι συγκεκριμένες δεσμεύσεις μπορούν να γίνουν πράξη.
Για τη συμφωνία των Πρεσπών, στην Κουμουνδούρου πιστεύουν ότι ήρθε η ώρα «να γίνει ταμείο» και εκτιμούν πως το αποτύπωμα που έχει αφήσει στην κοινωνία είναι απολύτως θετικό, με την πλάστιγγα να γέρνει εις βάρος της κυβέρνησης της Ν.Δ., που αναγκάζεται πλέον να τη διαχειριστεί. Πιστεύουν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί πλέον να επαναδιαπραγματευτεί τα «δικαιώματά» του στη Βόρεια Ελλάδα κάνοντας μια νέα εκστρατεία ενημέρωσης.
«Υπάρχει θέση και ρόλος για όλους, ανεξάρτητα από ιδεολογικές διαφορές», τόνισε, δηλώνοντας αποφασισμένος να ανοίξει το κόμμα στην κοινωνία.
Οσο για την αύξηση της πίεσης στο ΚΙΝΑΛ, πιστεύει ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ πως ο Νίκος Ανδρουλάκης θα «αυτοκτονήσει πολιτικά», θα αποκηρύξει την πολιτική του αυτονομία και θα συνταχθεί προεκλογικά με τον ΣΥΡΙΖΑ; Σε καμία περίπτωση. Η στρατηγική του Αλέξη Τσίπρα, που εκφράστηκε με τον πιο ηχηρό τρόπο μέσα από το συνέδριο, είναι διττή:
– Να βγάλει το Κίνημα Αλλαγής από την αγκαλιά της Ν.Δ. Και από εκεί και πέρα με ένα θετικό ή απλώς «βολικό» αποτέλεσμα στις κάλπες της απλής αναλογικής τα πράγματα θα πάρουν τον δρόμο τους.
– Να ξεκαθαρίσει πως ο βασικός πόλος της Κεντροαριστεράς είναι ο ΣΥΡΙΖΑ και ότι η «πολιτική αλλαγή» περνάει μόνο μέσα από την αύξηση των ποσοστών του. Βασικό είναι να αλλάξει τον κρίσιμο δείκτη της παράστασης νίκης και να περάσει στο εκλογικό σώμα το μήνυμα πως η πρωτιά στις επόμενες εκλογές είναι εφικτή. Και η συσπείρωση που θα προκαλέσει το συνέδριο θεωρούν πως είναι μια καλή αρχή.
Προς την πλευρά της «Ομπρέλας» ο Αλέξης Τσίπρας απέφυγε να σηκώσει τους τόνους. Θέλησε ωστόσο να στείλει ένα μήνυμα σε σχέση με τους αποκλεισμούς εγγραφών, που σύμφωνα με προεδρικά στελέχη εξακολουθούν να πραγματοποιούνται σε οργανώσεις μελών. «Υπάρχει θέση και ρόλος για όλους, ανεξάρτητα από ιδεολογικές διαφορές», τόνισε ο πρόεδρος δηλώνοντας αποφασισμένος να ανοίξει το κόμμα στην κοινωνία.
Την ίδια ώρα, η «Ομπρέλα» επέμεινε στη δική της θέση να εκλέγεται ο πρόεδρος και η Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ από το συνέδριο. Σε τροπολογία που κατέθεσαν εξηγούσαν πως στο κορυφαίο όργανο πρέπει και οι δυο να λογοδοτούν, εξηγώντας πως «η συμμετοχική δημοκρατία έχει νόημα όταν ασκείται πάνω σε έναν σκελετό που υποστηρίζει την κομματική λειτουργία και έχει θεσμικά αντίβαρα». Ο αντίλογος από την πλευρά των προεδρικών ήταν πως πρέπει να γίνει αντιστοίχιση της εκλογικής επιρροής του ΣΥΡΙΖΑ με την αύξηση της οργανωτικής του δομής.
«Περνάμε στην επίθεση»
Οι τοποθετήσεις μέχρι το Σάββατο βράδυ ήταν πολλές και σε ορισμένες περιπτώσεις σκληρές. «Οι τάσεις έχουν καταντήσει να λειτουργούν ως κόμματα μέσα στο κόμμα», ανέφερε ένας εκ των 5.700 συνέδρων, μιλώντας για ανθρωποφαγία στον δρόμο προς το συνέδριο. «Αριστερό ριζοσπαστικό και κινηματικό κόμμα» ζήτησαν οι ομιλητές της «Ομπρέλας», τονίζοντας πως αυτό είναι το DNA της Κουμουνδούρου. Για «κόμμα των μελών» μιλούσε η συντριπτική πλειονότητα των «προεδρικών» στελεχών υποστηρίζοντας πως η εκλογή του προέδρου και της Κεντρικής Επιτροπής από τη βάση είναι το πρώτο βήμα του ΣΥΡΙΖΑ για να αρχίσει να αφουγκράζεται την κοινωνία. «Οι ημέρες της άμυνας τελειώνουν, περνάμε στην επίθεση», ανέφερε ο Νάσος Ηλιόπουλος σε απόλυτη σύμπλευση με τον Αλέξη Τσίπρα, που επιχειρεί να περάσει μέσα από το συνέδριο το μήνυμα πως ο εχθρός είναι μόνο η Ν.Δ. Με τον Νίκο Φίλη, πάντως να προειδοποιεί πως ο ΣΥΡΙΖΑ δεν πρέπει να αφήσει τον ριζοσπαστισμό της Αριστεράς «για να κυνηγήσει τη χίμαιρα ενός απροσδιόριστου Κέντρου» και τον Πάνο Σκουρλέτη να χειροκροτεί, είναι σίγουρο πως η συζήτηση για την ταυτότητα και την πολιτική γεωγραφική τοποθέτηση του κόμματος θα συνεχιστεί και την επόμενη ημέρα του συνεδρίου.
