Μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα ότι η Μόσχα επέλεξε τον δρόμο για τη μεταφορά των πετρελαίων της Κασπίας, έστειλε χθες από την Αθήνα, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν. O δρόμος αυτός είναι ο αγωγός Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολης, τον οποίο η Ελλάδα στηρίζει και προωθεί επί 13 συνεχή έτη. H επιλογή του κ. Πούτιν να εκφράσει από την Αθήνα την απόφαση του Κρεμλίνου για διέλευση των πετρελαίων από το συγκεκριμένο αγωγό είναι η θετικότερη αποτίμηση της χθεσινής τριμερούς συνάντησης κορυφής, αφού η πολιτική βούληση της Ρωσίας για την κατασκευή του είχε εκφραστεί και τον περασμένο Απρίλιο στη Σόφια μέσω του Μνημονίου που υπέγραψε ο υπουργός Ενέργειας, Κριστένκο. O κ. Πούτιν έστειλε με τον τρόπο αυτό και ένα μήνυμα προς το εσωτερικό της χώρας του και συγκεκριμένα το πετρελαϊκό λόμπι, να σταματήσει να «ερωτοτροπεί» με άλλα σχέδια αγωγών για μεταφορά των πετρελαίων, παρουσία μάλιστα κορυφαίων εκπροσώπων του, που τον συνόδευσαν στην Αθήνα.
Ο πρόεδρος Πούτιν πήρε την πρωτοβουλία της υπογραφής διακήρυξης μεταξύ Ρωσίας-Ελλάδας-Βουλγαρίας για συνεργασία στον τομέα της ενέργειας. H εκφρασμένη και από τις τρεις χώρες πολιτική βούληση και δέσμευση καθιστά εφικτή την υπογραφή της συμφωνίας εντός του 2006. Στην κατεύθυνση αυτή η χώρα μας εξετάζει με τη συνδρομή στελεχών του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας αλλά και της E.E., το σχέδιο που έχει παραλάβει, αφού όπως τονίζουν αρμόδιοι παράγοντες «ακουμπάει» σε μια σειρά θέματα, που συνδέονται με τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας και τις υποχρεώσεις της απέναντι στην E.E. Μετά και τις χθεσινές δεσμεύσεις κορυφής κανείς πλέον δεν αμφισβητεί τη δυνατότητα υπογραφής.
Ωστόσο, το έργο παραμένει ιδιωτικό και τον τελικό λόγο θα τον έχουν οι εταιρείες και συγκεκριμένα οι TNK BP, Rosneft και Gazprom-Sibneft από πλευράς της Ρωσίας, τα ΕΛΠΕ και ο Ομιλος Κοπελούζου από ελληνικής πλευράς και η Neftochem από πλευράς Βουλγαρίας, που θα συμμετάσχουν στην κοινοπραξία Transbalkan Pipeline που θα αναλάβει την κατασκευή και λειτουργία του αγωγού. H υπόθεση αυτή δείχνει επίσης να παίρνει τον δρόμο της, καθώς θεωρείται δεδομένη η δέσμευση των ρωσικών εταιρειών για μεταφορά ικανών ποσοτήτων πετρελαίου που να καλύπτουν τη βιωσιμότητα του αγωγού. Από το σημείο αυτό όμως μέχρι και τη σύσταση της εταιρείας ο δρόμος θα είναι μακρύς και οι διαπραγματεύσεις σκληρές.
«Τα ποσοστά συμμετοχής στην κοινοπραξία είναι ένα πολύ μικρό μέρος του προβλήματος», σημειώνει επιχειρηματικός παράγοντας. Τα πιο δύσκολα θέματα σχετίζονται με το ποιος και για πόσο διάστημα θα έχει το μάνατζμεντ, τους στόχους που θα βάλει για την απόσβεση και τις αποδόσεις του έργου, συμπληρώνει. Το σενάριο που φαίνεται να έχει γίνει καταρχήν αποδεκτό απ’ όλες τις πλευρές αναφέρεται σε ποσοστό 51% στις εταιρείες που διαθέτουν πετρέλαιο και 49% στις ελληνικών και βουλγαρικών συμφερόντων εταιρειών που δεν ελέγχουν κοιτάσματα. H διαφορά αυτή, όχι των ποσοστών αλλά των κατόχων και μη κατόχων κοιτασμάτων, σημαίνει και διαφορετικά συμφέροντα που δύσκολα θα εξομαλυνθούν. Οι εταιρείες που ελέχγουν κοιτάσματα δεν περιμένουν οφέλη μόνο από τις αποδόσεις του αγωγού, αλλά και από το χαμηλό κόστος διέλευσης του πετρελαίου, ενώ αντιθέτως τα οφέλη για τις ελληνικές και βουλγαρικές εταιρείες περιορίζονται μόνον στις αποδόσεις. Οι ελληνικές εταιρείες φέρονται να έχουν θέσει θέμα ελέγχου του μάνατζμεντ, αλλά και θέμα αποτίμησης του μέχρι τώρα κόστους που έχουν αναλάβει για την προώθηση του έργου (μελέτες κ.λπ.).
Η συζήτηση αυτή δεν αναιρεί σε καμία περίπτωση τη δυνατότητα υλοποίησης του έργου. H υλοποίησή του θα αναβαθμίσει σημαντικά τη γεωπολιτική θέση της χώρας, ενώ θα υπάρξουν και άμεσα οικονομικά οφέλη ύψους 35 εκατ. ευρώ ετησίως από τα τέλη διεύλευσης. Ο αγωγός θα έχει μήκος 280 χλμ. και αρχική δυναμικότητα 35 εκατ. τόνους ετησίως (με πιθανότητα επέκτασης σε 50 εκατ. τόνους). Ο προϋπολογισμός του έργου είναι 800 εκατ. ευρώ σε τιμές 2004.
