«Εάν τα ενεργειακά προγράμματα που συζητήσαμε αναπτυχθούν σοβαρά και αξιοποιηθούν οι δυνατότητες συνεργασίας της Μόσχας και της Αθήνας, η Ελλάδα θα μπορέσει τότε όχι μόνον να ενδυναμώσει περαιτέρω τη θέση της στη Βαλκανική, αλλά και να καταστεί ελκυστικός εταίρος για ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ενωση». Στη φράση αυτή του κ. Βλαντιμίρ Πούτιν συνοψίζεται μάλλον η ουσία της πρώτης επίσημης επίσκεψης Ρώσου προέδρου στη χώρα μας, ο οποίος παράλληλα προσπάθησε στις εδώ συνομιλίες του να εξασφαλίσει κάποια συμβόλαια για αγορά από την Ελλάδα ρωσικού αμυντικού εξοπλισμού, υποστηρίζοντας ότι η πολεμική βιομηχανία της χώρας του θα πρέπει να έχει ισότιμη αντιμετώπιση με τις αντίστοιχες των δυτικών κρατών. Μία θέση που έσπευσε αμέσως με δικές του δηλώσεις να αποκρούσει ο Αμερικανός πρέσβης κ. Μίλερ, ο οποίος μίλησε για την «υπεροχή» των αμερικανικών όπλων, υποστηρίζοντας ότι τα «συμφέροντα» της Ελλάδος συνδέονται με τις υπερατλαντικές εξοπλιστικές βιομηχανίες.
Η τριήμερη επίσκεψη Πούτιν στη χώρα μας, όπως προκύπτει εκ του αποτελέσματος, είχε ως διπλωματικό στόχο περισσότερο να αναπτύξει τις οικονομικές σχέσεις επ’ ωφελεία των δύο χωρών, παρά να επιβεβαιώσει τις κοινές πολιτικές απόψεις Αθήνας και Μόσχας για τα μείζονα τρέχοντα ζητήματα. Το γεγονός αυτό, άλλωστε, επιβεβαιώνεται και από κατ’ ιδίαν δηλώσεις κυβερνητικών παραγόντων. Αμέσως μετά τις επιτυχείς συνομιλίες των κ. Σημίτη και Πούτιν, ακόμη και στελέχη του στενού περιβάλλοντος του πρωθυπουργού δεν έκρυβαν ότι βασικός στόχος της Αθήνας ήταν να επιβεβαιώσει ότι η χώρα μας μπορεί να αναδειχθεί σε ενεργειακό κόμβο όχι μόνον για τα Βαλκάνια, αλλά ενδεχομένως και για ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Ο στόχος αυτός ίσως φαντάζει μεγαλόσχημος και μακρινός. Τα ίδια στελέχη, ωστόσο, εξηγούσαν ότι πέραν των οικονομικών συμφερόντων και οι πολιτικές βλέψεις της Ρωσίας στην ευρύτερη Βαλκανική συμπίπτουν σε πολύ μεγάλο βαθμό με τις αντίστοιχες ελληνικές. Στο πλαίσιο αυτό μάλιστα επικαλούνταν την κοινή θέση Αθήνας και Μόσχας για τη διατήρηση των υπαρχόντων συνόρων στην περιοχή μας, αλλά και τις ταυτόσημες απόψεις των δύο χωρών στην κρίση του Κοσόβου και στην αντίστοιχη της ΠΓΔΜ.
Εκτός των ευλόγων αυτών διαπιστώσεων, ωστόσο, εντυπωσιακό είναι ότι στην επίσημη κοινή τους συνέντευξή, οι κ. Πούτιν και Σημίτης υπήρξαν ασυνήθιστα λεπτομερείς για την προσβλεπόμενη οικονομική συνεργασία των δύο χωρών. Γεγονός που πιστοποιεί χωρίς άλλο ότι οι σχετικές συζητήσεις έχουν προχωρήσει ακόμη και σε τεχνικό επίπεδο. O Ελληνας πρωθυπουργός, μάλιστα, έκρινε σκόπιμο ακόμη και να κατονομάσει την παρουσία των ρωσικών εταιρειών Lukoil και Gazprom στην Ελλάδα, υπογραμμίζοντας ως «εξαιρετικά θετική την πιθανή συνεργασία των συγκεκριμένων επιχειρήσεων με τα Ελληνικά Πετρέλαια και τη ΔΕΠΑ». Αναφορά η οποία, βέβαια, δεν θεωρείται άσχετη με το γεγονός ότι από τις 28 Αυγούστου η Lukoil από κοινού με τον Ομιλο Λάτση έχουν υποβάλει προσφορά εξαγοράς συνολικού ποσοστού 30% του Ομίλου Ελληνικά Πετρέλαια, στο πλαίσιο διεθνούς διαγωνισμού, ο οποίος βρίσκεται εν εξελίξει.
Επισήμως πάντως, από το ταξίδι του Ρώσου προέδρου στη χώρα μας ανακοινώθηκαν έξι συμφωνίες των δύο πλευρών. Πρόκειται για τη συμφωνία ιδρύσεως Πολιτιστικών Κέντρων, ένα εκτενές πρόγραμμα πολιτιστικής συνεργασίας, την από κοινού χάραξη πολιτικής για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, δύο συμφωνίες στους τομείς Αεροπορικών Μεταφορών και Εμπορικής Ναυτιλίας, και τέλος ένα κείμενο που επιβεβαιώνει τη βούληση Αθήνας και Μόσχας να συνεργασθούν στους τομείς καυσίμων και ενέργειας.
Οι συμφωνίες αυτές, όπως και οι αντίστοιχες που βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση, αποκτούν μεγαλύτερη σημασία και για έναν επιπλέον λόγο: Οπως τόνισε χαρακτηριστικά και ο κ. Σημίτης, η επίσκεψη του Ρώσου προέδρου συμπίπτει με μια σειρά σημαντικών γεγονότων, όπως η επαναπροσέγγιση της Μόσχας με το NATO, η πιστοποιούμενη ενεργότερη συνεργασία της με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και η επαναβεβαίωση του διεθνούς ρόλου της Ρωσίας, όπως αυτός κατεδείχθη μετά τα πρόσφατα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου.
Και με τα δεδομένα αυτά, μπορεί να μην το είπε επισήμως ο πρωθυπουργός, αλλά η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να διατηρεί άριστες σχέσεις με την άλλοτε υπερδύναμη. Πόσο μάλλον, όπως είπε και ο κ. Σημίτης, όταν «οι διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση έχουν πέσει προ πολλού»…
Ενδεικτικό της επιφυλακτικότητας του Ρ. Ντενκτάς είναι ότι κατά τη διάρκεια της συνάντησης ζήτησε από τον παριστάμενο σύμβουλο του Γ.Γ. των Ηνωμένων Εθνών για το Κυπριακό να μη στείλει την έκθεσή του προς το Συμβούλιο Ασφαλείας προτού την εγκρίνουν οι δύο πλευρές.
