Η επαρκής χρηματοδότηση αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας, καθορίζοντας τα όρια και την αποτελεσματικότητα των πολιτικών που εφαρμόζονται. Το υπουργείο Υγείας βρίσκεται σε μια σημαντική προσπάθεια βελτίωσης των υπηρεσιών, με επιτυχίες αλλά και σοβαρές προκλήσεις.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα προόδου είναι το πρόγραμμα «Προλαμβάνω», η πρώτη ολοκληρωμένη και δωρεάν παρέμβαση πρόληψης στη χώρα. Η επιτυχία του προγράμματος –και της αναπληρώτριας υπουργού Ειρήνης Αγαπηδάκη, αρμόδιας για την υλοποίησή του– πιστοποιείται από τα δεδομένα: ήδη έχουν εντοπιστεί πάνω από 40.000 γυναίκες με ύποπτα ευρήματα για καρκίνο μαστού, 2.000 γυναίκες έχουν παραπεμφθεί για κολονοσκόπηση και βιοψία μετά από δωρεάν τεστ PAP/HPV, ενώ περισσότεροι από 16.000 πολίτες παραπέμφθηκαν για κολονοσκόπηση έπειτα από 625.000 αυτοδιαγνωστικά τεστ. Παράλληλα εξελίσσεται ο προληπτικός έλεγχος για τα καρδιαγγειακά και ξεκινά πρόγραμμα αντιμετώπισης της παχυσαρκίας.
«Ωρολογιακή βόμβα» για τη φαρμακευτική περίθαλψη το υπέρογκο clawback
Αντίθετα, η φαρμακευτική πολιτική εξακολουθεί να επιβαρύνεται από το υπέρογκο clawback, που λειτουργεί ως «ωρολογιακή βόμβα» για τη φαρμακευτική περίθαλψη. Το 2024 το clawback στα νοσοκομειακά φάρμακα άνω των 30 ευρώ έφτασε το 76,15%, επιβαρύνοντας δραστικά τις εταιρείες, ενώ οι καθυστερήσεις στις πληρωμές των νοσοκομείων επιτείνουν το πρόβλημα, παρά τον ορθολογισμό των προμηθειών από το ΕΚΑΠΥ. Η πρόσφατη ενίσχυση των 30 εκατ. ευρώ μειώνει το clawback μόλις κατά 2-2,5%, αποδεικνύοντας ότι απαιτείται ουσιαστικός επαναπροσδιορισμός της χρηματοδότησης.
Η διαφορά ανάμεσα στα δύο προηγούμενα παραδείγματα είναι η χρηματοδότηση. Μετά το 2026, εάν το «Προλαμβάνω» συνεχιστεί, θα απαιτηθεί εθνική χρηματοδότηση. Αντιθέτως, η φαρμακευτική δαπάνη παραμένει υποχρηματοδοτημένη και η βιομηχανία εξακολουθεί να επωμίζεται βάρη μνημονιακού χαρακτήρα, παρά τις θετικές πρωτοβουλίες όπως το Ταμείο Καινοτομίας ή το επενδυτικό clawback.
Απαιτείται στοχευμένη χρηματοδότηση και προβλεψιμότητα
Οι συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα αποτελούν κομβικό εργαλείο, όπως αποδεικνύουν οι δωρεές και οι παρεμβάσεις της φαρμακοβιομηχανίας, με παράδειγμα τον Όμιλο ΒΙΑΝΕΞ. Για να διασφαλιστεί σταθερό περιβάλλον, απαιτείται στοχευμένη χρηματοδότηση και προβλεψιμότητα. Με μεθοδικό σχεδιασμό, η ΒΙΑΝΕΞ υλοποιεί αναβαθμίσεις παραγωγής ηπαρινών, αναπτύσσει Ερευνητικό Εργαστήριο στην Πάτρα και προωθεί νέο υπό ανάπτυξη μόριο σε κλινική φάση Ι, ενώ προετοιμάζει επέκταση στα Βαλκάνια με στόχο τη θέση της κορυφαίας εταιρείας υγείας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
