Σε κινηματογραφικό πόλο έλξης εξελίσσεται η Ελλάδα που επιχειρεί να ενισχύσει περαιτέρω την οπτικοακουστική βιομηχανία μέσα από ένα νέο πενταετές πλάνο και τη δημιουργία δημόσιας σχολής τεχνικών κινηματογράφου.
Στο πλαίσιο αυτό, παρουσιάστηκε την Τετάρτη στο υπουργικό συμβούλιο το πρόγραμμα «Greece on Screen 2026-2030», που στοχεύει στην ενίσχυση του κλάδου και την αύξηση της απασχόλησης κατά περίπου 15%.
Οπως ανέφερε η «Κ» σε πρόσφατο ρεπορτάζ της, το σχέδιο του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας (ΕΚΚΟΜΕΔ) και του υπουργείου Πολιτισμού προβλέπει την ενίσχυση των πόρων του φορέα με περίπου 700 εκατ. ευρώ σε διάστημα πέντε ετών, για το cash rebate (επιστροφή μέρους των δαπανών σε παραγωγές που γυρίζονται στην Ελλάδα), τα επιλεκτικά και τα εκπαιδευτικά προγράμματα.
Εν τω μεταξύ, η τάση αυτή αποτυπώνεται όλο και πιο έντονα το τελευταίο διάστημα, με διεθνείς παραγωγές να καταφθάνουν στη χώρα για γυρίσματα. Χαρακτηριστική ήταν η πρόσφατη παρουσία του Κίλιαν Μέρφι στο Καπνεργοστάσιο της οδού Λένορμαν, για τα γυρίσματα της νέας ταινίας του Ντάμιεν Σαζέλ, στην οποία συμμετέχουν επίσης ο Ντάνιελ Κρεγκ και η Μισέλ Γουίλιαμς. Για τις ανάγκες της παραγωγής είχε στηθεί στο υπόγειο του κτιρίου σκηνικό φυλακών, ενώ Μέρφι και Κρεγκ εθεάθησαν μαζί και σε επόμενο γύρισμα σε παραλία της Αττικής.
Δεν πρόκειται, ωστόσο, για μεμονωμένη περίπτωση. Λίγο νωρίτερα, η Ελλάδα είχε φιλοξενήσει τη διεθνή παραγωγή «The Riders» με τον Μπραντ Πιτ, με γυρίσματα στην Υδρα και σε περιοχές όπως η Χαλκίδα, η Νέα Μάκρη αλλά και το κέντρο της Αθήνας. Στο μεταξύ, στον χάρτη των επόμενων παραγωγών βρίσκεται και η έκτη σεζόν του «Emily in Paris», η οποία –σύμφωνα με δήλωση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο υπουργικό συμβούλιο της Τετάρτης– θα μεταφέρει μέρος της δράσης της τον Μάιο στη Μύκονο.
Το ελληνικό όφελος
Πίσω από αυτή την εικόνα, με τις ολοένα και περισσότερες διεθνείς παραγωγές που καταφθάνουν στη χώρα, υπάρχουν συγκεκριμένοι παράγοντες που τη διαμορφώνουν.
Βασικός λόγος για την Ελλάδα είναι, σύμφωνα με τον διευθυντή του Athens Film Office, Στάθη Καλογερόπουλο, τα οικονομικά κίνητρα που έχει θεσπίσει το κράτος, αλλά και η ανάπτυξη των Film Offices ως one-stop-shop υπηρεσιών. «Σημαντικό ρόλο, φυσικά, παίζουν και οι εταιρείες παραγωγής, οι οποίες προσφέρουν υπηρεσίες υψηλού επιπέδου που ικανοποιούν τα ξένα στούντιο», σημειώνει.
Την ίδια εικόνα αποτυπώνει και πρόσφατη μελέτη της Olsberg SPI, σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα έχει ωφεληθεί τα προηγούμενα χρόνια και κυρίως την τελευταία επταετία από την παρουσία ξένων κινηματογραφικών και τηλεοπτικών παραγωγών. Οι συνεργασίες με ελληνικές εταιρείες παραγωγής δημιούργησαν περίπου 2.900 θέσεις εργασίας για Ελληνες καλλιτέχνες και τεχνικούς.
Η συνεχώς αυξανόμενη παρουσία μεγάλων παραγωγών δημιουργεί ενθουσιασμό αλλά και προσδοκίες για το αποτύπωμα που αφήνουν στην Ελλάδα.
Από την πλευρά της αγοράς, ο επικεφαλής της ελληνικής εταιρείας παραγωγής Heretic, Γιώργος Καρναβάς, λέει στην «Κ»: «Μας ενδιαφέρει πρωτίστως να μας αρέσει το πρότζεκτ, να μπορούμε να το καταλάβουμε και να μάθουμε από αυτό».
Η Heretic συνεργάζεται αυτή την περίοδο με την εταιρεία του οσκαρικού σκηνοθέτη Ντάμιεν Σαζέλ, Wild Chickens Productions. Τα γυρίσματα της ταινίας, στην οποία συμμετέχουν οι Μέρφι και Κρεγκ, θα συνεχιστούν στην Ελλάδα μέχρι τον Ιούνιο. «Σε φιλμ όπως αυτό του Ντάμιεν Σαζέλ, που διαθέτει τόσο θελκτικά στοιχεία –ένα πολύ δυνατό σενάριο, σημαντικούς συντελεστές και υψηλό βαθμό δυσκολίας– έχεις πολλά να κερδίσεις. Βλέπεις πώς φτιάχνονται ταινίες τέτοιου μεγέθους και συμμετέχεις κι εσύ σε αυτή τη διαδικασία», σημειώνει.
Πάνω από 600 άτομα
Ο διευθυντής του Athens Film Office περιγράφει μια αγορά που έχει αλλάξει αισθητά τα τελευταία χρόνια. «Οταν ξεκίνησε επίσημα τον Απρίλιο του 2019, η Ελλάδα μπορούσε να εξυπηρετήσει ταυτόχρονα μόλις μία παραγωγή, ενώ αυτή τη στιγμή γυρίζονται περισσότερες από μία ξένες παραγωγές», εξηγεί.
Σύμφωνα με τον κ. Καλογερόπουλο, στις παραγωγές αυτές «απασχολούνται πλέον περισσότερα από 600 άτομα, ενώ τα συνεργεία έχουν μεγαλώσει και η δυνατότητα ταυτόχρονης εξυπηρέτησης έργων έχει αυξηθεί σημαντικά μέσα σε λίγα χρόνια».
Τέτοιας κλίμακας παραγωγές –και ακόμα μεγαλύτερες– έχει ζήσει τα τελευταία χρόνια και η Ελλάδα, με την «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν, μέρος της οποίας γυρίστηκε την άνοιξη του 2025 στη Μεσσηνία.
Ο Εδουάρδος Καλημέρης, σήμερα παραγωγός στην εταιρεία Αργοναύτες, εργάστηκε ως production supervisor στην «Οδύσσεια». «Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι τα μεγάλα πρότζεκτ δεν είναι παρά μια μεγέθυνση των μικρότερων παραγωγών. Αυτό σημαίνει ότι οι διαδικασίες πρέπει να λειτουργούν διαφορετικά, ώστε να επιτυγχάνεται μια οργανική και αποδοτική συνεργασία», εξηγεί.
Ανοδική πορεία
Οι παραγωγές αυτές λειτουργούν και ως έμμεση προβολή της χώρας, φέρνοντας ελληνικές τοποθεσίες σε διεθνές κοινό, ενισχύοντας συνολικά την εικόνα της Ελλάδας ως κινηματογραφικού προορισμού.
Την ίδια στιγμή, όμως, η χώρα δεν έχει φτάσει ακόμη στο επίπεδο ενός πλήρους κινηματογραφικού κόμβου. «Βρισκόμαστε σε φάση δυναμικής ανόδου και πρέπει να γίνουν βήματα τόσο σε επίπεδο υποδομών όσο και πιστοποίησης του εργατικού δυναμικού, με συνεργασία κράτους και ιδιωτών», σημειώνει ο κ. Καλογερόπουλος. «Επιπλέον, λείπει η δημιουργία ελληνικού περιεχομένου που να είναι εμπορεύσιμο διεθνώς. Αλλες μικρές χώρες, όπως η Ισλανδία, έχουν καταφέρει να προωθήσουν τις δικές τους σειρές στο εξωτερικό μέσω κινήτρων και συμπαραγωγών με διεθνείς πλατφόρμες».
Οπως επισημαίνει ο διευθυντής του Athens Film Office, το στάδιο των νέων παραγωγών στη χώρα είναι ακόμα μεταβατικό. «Αν όλα κυλήσουν ομαλά, η φετινή χρονιά αναμένεται να είναι από τις καλύτερες που έχει γνωρίσει η χώρα, παρά την αβεβαιότητα διεθνώς».
