Κύριε διευθυντά
Ολα δείχνουν ότι οι εκλογές πλησιάζουν. Οι μηχανισμοί –δεν χρειάζεται να τους αναφέρουμε– έχουν ήδη τεθεί σε κίνηση, ανεξάρτητα από το πότε θα στηθούν τελικά οι κάλπες. Οι εκλογικές συζητήσεις έχουν ανάψει, με τα νήματα να τα κινούν κυρίως οι άνθρωποι του «κομματικού σωλήνα».
Ο λεγόμενος «κομματικός σωλήνας» είναι ένα από τα πιο διαχρονικά και λιγότερο συζητημένα φαινόμενα στην ελληνική πολιτική σκηνή. Είναι η παραγωγή πολιτικών στελεχών μέσα από τους μηχανισμούς των κομμάτων. Από τις νεολαίες, τα γραφεία, τις εσωκομματικές διαδικασίες και τις θέσεις ευθύνης, διαμορφώνεται μια ολόκληρη τάξη επαγγελματικών στελεχών, που γνωρίζει άριστα το σύστημα· και το υπηρετεί. Μια τάξη επαγγελματιών πολιτικών, που κυριαρχεί, λειτουργώντας ως τροχοπέδη για την ανανέωση.
Η καριέρα τους ξεκινάει από τις κομματικές νεολαίες, συνεχίζεται στα κομματικά όργανα, ως μετακλητοί υπάλληλοι ή σύμβουλοι, και καταλήγει σε υποψηφιότητες για αυτοδιοικητικές ή βουλευτικές εκλογές ή σε στελέχωση κυβερνητικών θέσεων ευθύνης, εφόσον το κόμμα είναι στην κυβέρνηση. Φέρτε στο μυαλό σας όποια περίπτωση, χαρακτηριστική ή όχι.
∆ημιουργείται έτσι μια κλειστή πολιτική ελίτ, αποκομμένη σε μεγάλο βαθμό από την κοινωνική εμπειρία. Πολιτικοί που δεν έχουν εργαστεί εκτός πολιτικής, που δεν έχουν δοκιμαστεί στην πραγματική οικονομία ή στην κοινωνική ζωή, καλούνται να λάβουν αποφάσεις για όλους. Η πολιτική μετατρέπεται έτσι σε επάγγελμα. Η κύρια μέριμνά τους είναι η διατήρηση της θέσης, η επανεκλογή και η αναρρίχηση στην ιεραρχία εις βάρος της ουσίας της πολιτικής.
Χαρακτηρίζονται από έντονη πολιτική φιλοδοξία και προσαρμοστικότητα, ώστε να ευθυγραμμίζονται με την εκάστοτε ηγεσία. Συνήθως χρησιμοποιούν τυποποιημένο, ξύλινο κομματικό λόγο, που στερείται ουσίας. Εμφανίζουν έλλειψη δημιουργικής σκέψης, γιατί έχουν εκπαιδευτεί να ακολουθούν την «κομματική γραμμή».
Το αποτέλεσμα είναι πολλαπλό. Από τη μία, τα κόμματα αποκτούν συνοχή και εσωτερική πειθαρχία – αφοσιωμένα στελέχη. Από την άλλη, χάνουν σε ανανέωση, φαντασία και κοινωνική νομιμοποίηση. Ομως η πολιτική δεν είναι τεχνικό πρόβλημα για να το λύσουμε· είναι πεδίο σύγκρουσης αξιών και συμφερόντων. Κάπου εδώ χάνονται οι αξίες και επικρατούν τα συμφέροντα, τα πάσης φύσεως συμφέροντα.
Αν λοιπόν ήταν να αφαιρέσουμε όλα τα άλλα στρεβλά της ελληνικής πολιτικής σκηνής, θα υποστηρίζαμε ότι τα κόμματα για να συνδεθούν με την κοινωνία θα πρέπει να περιορίσουν τον «κομματικό σωλήνα». Να επιδιώκουν την ανανέωση των στελεχών με ανθρώπους που φέρνουν πραγματικές εμπειρίες, διότι η πολιτική χρειάζεται και γνώση και ζωή.
