Το αλφαβητάρι της Καταιγίδας

Κύριε διευθυντά

Αν και ο χειμώνας έχει παρέλθει ημερολογιακά, το σκηνικό του καιρού εξακολουθεί να είναι χειμωνιάτικο. (Γνωστό άλλωστε και από τις παροιμίες του Μάρτη). Επομένως το σχόλιό μου παραμένει επίκαιρο. Ο λόγος για τη λέξη καταιγίδα. ∆εν υπάρχει άνθρωπος μικρός ή μεγάλος, γραμματισμένος ή μη, που να μην προφέρει την εν λόγω λέξη «αναμεταδίδοντάς» την μετά το ∆ελτίο Καιρού και φυσικά τους χειμερινούς μήνες. «Βροχές και καταιγίδες», «θύελλες και καταιγίδες κ.ά. παρόμοια. Λέξη πανάρχαια, που την ομιλούμε αγνοώντας την προέλευσή της. Οπως γνωρίζουμε όλοι, σημαίνει θύελλα ορμητική καταβαίνουσα άνωθεν. Σύνθετη από την πρόθεση κατά, που σημαίνει κίνηση εκ των άνω προς τα κάτω, και το αιγίς-ίδος που σημαίνει: Η ασπίς του ∆ιός, η οποία εκπέμπει τρόμον και έκπληξιν, όπως περιγράφεται διά μακρών στην Ιλιάδα του Ομήρου και έτσι πιθανόν να προέρχεται από την ίδια ρίζα από την οποίαν και το ρήμα αΐσσω = κινούμαι ορμητικά.

Σε έργα τέχνης η αιγίς φαίνεται επί των αγαλμάτων της Αθηνάς, όχι ως ασπίς, αλλά ως βραχύς επενδύτης κεκαλυμμένος διά λεπίδων και έχων κεφαλήν Γοργόνος και θυσάνους εξ όφεων, εξ ου και το επίθετο θυσανόεσσα που της αποδίδεται. Προφανώς οι καλλιτέχνες θεωρούσαν την λέξιν ως παραγομένην εκ της λέξεως αίξ και ως σημαίνουσαν επενδύτην εξ αιγείου δέρματος (κοινώς από κατσικίσιο δέρμα). Οπως ετρόμαζε λοιπόν τους τότε ανθρώπους η σειόμενη ασπίδα του υετίου Διός (υετός=βροχή) ή ο ανεμιζόμενος επενδύτης της Αθηνάς, έτσι τρομάζουμε και σήμερα τη δυνατή θύελλα, τη φοβερή καταιγίδα. Βέβαια η σημασία των λέξεων αλλάζει στο διάβα των αιώνων, όπως συμβαίνει σε όλους τους εξελίξιμους οργανισμούς. Θεϊκή λοιπόν η προέλευση της λέξης που επιβιώνει μέχρι σήμερα (καιρική καταιγίδα, καταιγισμός ειδήσεων, υπό την αιγίδα (=επίσημη οργάνωση) του… της… των… Και δεν είναι η μόνη. Ολόκληρο το λεξιλόγιο της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας παραμένει ζωντανό και εν χρήσει, είτε ως απλό, είτε εν συνθέσει (π.χ. νερό αλλά υδρορροή, υδροφόρος. Καράβι αλλά ναυπηγός, ναύτης. Ψάρι αλλά ιχθυοπωλείο, ιχθυόσκαλα, για να αναφέρω τρία μόνο απλά παραδείγματα). Απλώς δεν το συνειδητοποιούμε, γιατί το αγνοούμε. Η διδασκαλία της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και ειδικότερα η προέλευση και η σημασιολογική εξέλιξη των λέξεων είναι κάτι που ενθουσιάζει μεν τους φοιτητές μας, αλλά δεν διδάσκεται δυστυχώς στο υπερ-απλουστευμένο (από αλλεπάλληλες «μεταρρυθμίσεις»…) εκπαιδευτικό μας σύστημα. Τονίζω για άλλη μια φορά: Αν η γνώση της Γλώσσας μας είναι τιμή για τους ξένους ανθρώπους του πνεύματος, για μας τους Ελληνες είναι επί πλέον παμμέγιστο χρέος. Μόνον όποιος γνωρίζει και αγαπά τη Γλώσσα και την Ιστορία μας είναι συνειδητός Ελληνας. Διαφορετικά δηλώνει απλώς Ελληνας.

comment-below Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή

Editor’s Pick

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ

MHT