Κύριε διευθυντά
Το ευρηματικό ερώτημα: «Τι έλεγε ο άνδρας εκείνος με την υψωμένη γροθιά, όρθιος μπροστά στις κάννες;», που έθεσε ο εκλεκτός συνεργάτης σας κ. Μιχάλης Τσιντσίνης (φ. 17/2/2026), με αφορμή την εκτέλεση από τους Γερμανούς των 200 πατριωτών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944, μου έφερε στον νου την υψωμένη γροθιά του συντοπίτη μου, δασκάλου Γιάννη Καρυοφύλλη στο Μικρό Χωριό Ευρυτανίας:
Είναι παραμονή Χριστουγέννων του 1942, οργισμένοι οι Ιταλοί μελανοχίτωνες από την ήττα τους στην ιστορική μάχη του Μικρού Χωριού (18 ∆εκεμβρίου 1942) από τους αντάρτες του Αρη Βελουχιώτη, ως αντίποινα λεηλατούν και πυρπολούν τα δύο γειτονικά χωριά, το Μικρό και το Μεγάλο Χωριό και συλλαμβάνουν δεκάδες ομήρους. Απ’ αυτούς, μετά φρικτά βασανιστήρια, καίνε ζωντανούς τον εφημέριο Παπαβαστάκη και τον ενωμοτάρχη Χαρίλαο Κατσίμπα στο σπίτι του γιατρού Ευ. Πιστιόλη. Από τους άλλους ομήρους επιλέγουν έντεκα (11), τους οποίους στήνουν προς εκτέλεση μπροστά από τους τάφους τους, που τους υποχρέωσαν να σκάψουν οι ίδιοι. Ανάμεσά τους είναι ο στρατιωτικός αρχίατρος Μέρμηγκας, που είχε ζήσει την αιχμαλωσία στο Γκέρλιτς, στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τη στιγμή της εκτέλεσης, ο ηρωικός δάσκαλος του Μεγάλου Χωριού, Γιάννης Καρυοφύλλης, υψώνει τη γροθιά του φωνάζοντας με όλη τη δύναμη της ψυχής του: «Ζήτω η Αιωνία Ελλάς» (βλ. Πάνου Βασιλείου, Το χρονικό της θυσίας των εθνομαρτύρων στο Μικρό Χωριό Ευρυτανίας). Ας σημειωθεί ότι ο γιος του, Παναγιώτης Καρυοφύλλης, συνεπής στα οράματα του πατέρα του, διακρίθηκε στο μετεμφυλιακό κράτος για τους αγώνες του προς κοινωνική δικαιοσύνη και ευημερία του λαού.
*Ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου
