Κύριε διευθυντά
Χωρίς να είναι κανείς ευρωσκεπτικιστής, δεν είναι δύσκολο να παραδεχθεί τα δειλά αν όχι ασταθή βήματα της Ε.Ε. στην ενιαία εξωτερική πολιτική, στην υποτυπώδη, αν όχι ανύπαρκτη αμυντική οργάνωση και στην υστέρηση σύγχρονης τεχνολογικής αυτονομίας.
Η ουκρανική κρίση ήταν αιτία μιας πρώτης αφύπνισης. Η ανάδειξη όμως ενός απρόβλεπτου και ευμετάβλητου στην ηγεσία των ΗΠΑ θα έπρεπε να λειτουργήσει ως κίνητρο έντονης εγρήγορσης. Ηταν ήδη γνωστό ότι ο Τραμπ ουδέποτε εκτίμησε ιδιαιτέρως την Ευρώπη ως σύμμαχο, αλλά περισσότερο ως βάρος ή και αντίπαλο, μια και πιστεύει ότι η χώρα του αποτελεί αντικείμενο εκμετάλλευσης από τους Ευρωπαίους στους τομείς άμυνας και εμπορίου. Εξάλλου, ο ανελεύθερος λαϊκισμός που τον διακρίνει, δεν είναι συμβατός με τις ευρωπαϊκές φιλελεύθερες πολιτειακές αντιλήψεις. Οι πρώτες αντιδράσεις της Ε.Ε. ήταν δηλωτικές διάθεσης εξευμενισμού, αν όχι κολακείας του ναρκισσισμού του, για να ακολουθήσει συμπεριφορά υποχώρησης, όπως η αποδοχή ετεροβαρούς επιβολής δασμών στα προϊόντα της.
Η Ευρώπη θα πρέπει να αφυπνισθεί και η αμηχανία της να υποκατασταθεί από συντονισμένη και ομόθυμη λήψη αποφάσεων με ταχύτητα και χωρίς διαδικαστικές αγκυλώσεις. Επιπροσθέτως, οι αναδιπλώσεις του Τραμπ, όταν συναντά αντιδράσεις στις απειλές του, όπως στην περίπτωση της Γροιλανδίας ή στην ισοδύναμη ή υπέρτερη ανταπόδοση δασμών, παρέχουν έδαφος για την αναγκαιότητα δράσης με ικανή πιθανολόγηση ευδοκίμησης. Ας μην αγνοηθεί ότι δεν λείπουν οι μοχλοί πίεσης, αφού η Ευρώπη κατέχει μεγάλο μέρος του αμερικανικού χρέους (12,675 τρισ. δολάρια σε ομόλογα). Η ομόθυμη δράση της Ε.Ε. θα πρέπει, προφανώς, να επικεντρωθεί στους τομείς που έχουν ανάγκη ανάπτυξης ή βελτίωσης, ώστε να υπάρξει η ευρύτερη, κατά το δυνατόν, απεξάρτηση από την κηδεμονία των ΗΠΑ.
Με αυτές τις προϋποθέσεις μπορεί να συντρέξει βάσιμη ελπίδα για την επιβίωση, χωρίς οικονομικούς κλυδωνισμούς, των φιλελεύθερων πολιτειακών ιδεών που υπηρετεί από την ίδρυσή της, με συνέπεια, η Ε.Ε.
*Αντιπρόεδρος Νομικού Συμβουλίου του Κράτους ε.τ.
