Κύριε διευθυντά
Επιτρέψτε μου να επαινέσω κι εγώ την πρωτοβουλία του συντάκτη Νικόλα Ζώη για το περί μαύρης Ελένης δημοσίευμά του (φ. 7.2.26). Ως αναγνώστης δε, νομίζω ότι κανείς-μας δεν συγχέει την καλλιτεχνική μαύρη Ελένη με την προ ετών ανιστορική «μαύρη Αθηνά». Και, πράγματι, λέξη-κλειδί εν προκειμένω είναι η έννοια «Τέχνη»: Εάν τα ομηρικά έπη νοούνται ως κείμενα Ιστορίας, τότε προφανώς η Ελένη οφείλει να είναι ολόλευκη. Ο Ομηρος όμως είναι Ποιητής, όπως τον «κατηγορεί» ο Πλάτων – και είναι όντως μεγάλος ποιητής. Την ίδια γνώμη άλλωστε έχουν κι αμφότεροι οι συνομιλητές του κ. Ζώη: Ο μεν πρώτος, διότι «ο Ομηρος τραγουδούσε», ενώ ο δεύτερος διότι «τα ομηρικά κείμενα δεν είναι ιστορικά ντοκουμέντα». Επομένως, θα έλεγα ότι κανείς δεν δικαιούται εν προκειμένω να επικαλείται την ιστορική αλήθεια. Αφού πρόκειται για Τέχνη, το κύριο αίτημα που θα επικρατεί θα είναι αισθητικής κατηγορίας, όπως η εκφραστικότητα της ομορφιάς, της ματαιοδοξίας και του έρωτα. Οπότε, κατά συνέπειαν, κριτήριο θα γίνεται μόνον η υποκριτική ικανότητα του ηθοποιού, κι όχι η απόχρωση της επιδερμίδας του. Δεν μπορεί δηλαδή να μας ενοχλεί τώρα η επιδερμίδα, ενώ επί 2.000 χρόνια (όπου στο θέατρο οι γυναικείοι ρόλοι παίζονταν πάντοτε από άντρακλες), δεν ενοχλούσαν ουσιαστικότερα αρσενικά ανατομικά χαρακτηριστικά του ηθοποιού…
Ωστόσο, καθόλου δεν διστάζω να διαφωνώ με όσες γνωσιακής (κι όχι αισθητικής) κατηγορίας προθέσεις κάμποσων καλλιτεχνών, να αλλοιώνουν το νόημα κλασικών έργων τέχνης, μέσω επεμβάσεων υπαγορευομένων από κίνητρα ιδεολογικά μόνον.
*Πεντέλη
