Κύριε διευθυντά
Με αφορμή επαναλαμβανόμενο επί έτη τηλεοπτικό παιχνίδι, νομίζω ότι δημιουργεί ερωτηματικά ο επιμέρους σχηματισμός της ονομασίας «∆ομινικανή ∆ημοκρατία», σχηματισμός ο οποίος θα έλεγα, ευρύτερα, ότι άπτεται και του γενικότερου ζητήματος του πώς θα έπρεπε να αποφασίζεται παγίως η απόδοση στα ελληνικά μιας ονομασίας (π.χ. από την Ακαδημία, από τον ΕΛΟΤ, από ένα υπουργείο, με ή χωρίς συμμετοχή γλωσσολόγων / φιλολόγων). Στη συγκεκριμένη περίπτωση έχω τη γνώμη ότι, σήμερα, τα ξενικά τοπωνύμια που λήγουν σε – can (αγγλ.) ή -cain (γαλλ.) δίνουν στην ελληνική γλώσσα επίθετα με την κατάληξη – κανός ( θηλ. -κανίς κ.λπ.) όταν αφορούν πρόσωπα, αλλά – κανικός (-ή, ον) όταν αφορούν μη πρόσωπα (π.χ. Αφρικανός αλλά αφρικανική ήπειρος κ.ά.).
Κατ’ αναλογίαν, πιστεύω, δομινικανός μοναχός αλλά δομινικανικά μοναστήρια κ.λπ. Είναι βέβαια γεγονός ότι η ονομασία «∆ομινικανή ∆ημοκρατία» θα έχει αποτυπωθεί με αυτή τη μορφή και σε (διεθνείς) συμβάσεις κ.λπ. και έχει αντίστοιχα καθιερωθεί, οπότε θα ήταν ιδιαίτερα δύσκολο να αναθεωρηθεί (αν και, ίσως, όχι αδύνατον).
Υπήρξε άραγε κάποια αρχική αβλεψία / αστοχία ή μήπως αυτό κρίθηκε αρμοδίως ή αναρμοδίως επιτρεπτό χάριν ευκολίας ή ευφωνίας (θεωρήθηκαν πολλά τα «ιώτα»); Με αυτόν τον τρόπο το σχετικό λήμμα βρίσκει τη «νομιμοποίησή» του ως «∆ομινικανή ∆ημοκρατία» σε όλα τα λεξικά και εγκυκλοπαίδειες που το περιλαμβάνουν. Ολα εκτός από το παλαιότερο λεξικό της «Πρωίας», όπου το κράτος καταχωρίζεται, με γλωσσική συνέπεια κατά τη γνώμη μου, ως «∆ομινικανική ∆ημοκρατία» και μόνον.
∆εν θα άξιζε όμως, ίσως, ένα σχετικό γλωσσικό σχόλιο από τους σύγχρονους λεξικογράφους μας σε ενδεχόμενη επανέκδοση των λεξικών τους;
Για του λόγου το αληθές δεν θα παρέλειπα να αναφέρω ότι μας έχει παραδοθεί από παλαιότερα ανάλογη ονομασία ως «Αφρικανόν Πέλαγος».
Αλλά αυτό ανάγεται στην εποχή του Πτολεμαίου (βλ. σχετικό λήμμα στην Εγκυκλοπαίδεια πρώην «Πυρσού»), πράγμα που όμως αποτελεί κάπως μακρινή «προϊστορία» για την πολύ νεότερη (από το 1821 περίπου) «∆ομινικανή ∆ημοκρατία», για την οποία και δεν θα ήταν δικαιολογημένος, νομίζω, αυτός ο αντίθετος προς τα ειωθότα σχηματισμός. Ποιος από τότε έως σήμερα θα τολμούσε να αναφερθεί, π.χ., σε «Αμερικανή ∆ημοκρατία» αντί της «Αμερικανικής»;
*Νέο Ψυχικό
