
Κύριε διευθυντά
Εμείς είχαμε τη λέξη από τον Ομηρο, αλλά είχαμε ξεχάσει την έννοια. Οι Αγγλοσάξονες δεν είχαν τη λέξη, αλλά καλλιέργησαν την έννοια. Αναφέρομαι στη λειτουργία τoυ Mentoring που, διαδεδομένη από ετών στο μάνατζμεντ, έρχεται κατά καιρούς στην επιφάνεια, όπως πρόσφατα σε ρεπορτάζ της «Κ», με τίτλο «Σκυταλοδρομία γνώσης και εμπειρίας».
«Σχέσεις στοργής», θα μπορούσε να είναι ένας τίτλος της επιστολής μου, καθώς σ’ αυτήν μιλώ κατ’ εξοχήν για την ευθύνη των παλαιοτέρων έναντι των νεοτέρων, εισερχομένων στην επαγγελματική ζωή.
O νέος που τελειώνει τις σπουδές του και βρίσκεται στο κατώφλι της πιο ενδιαφέρουσας περιόδου της ζωής του, προσέρχεται σ’ αυτήν γεμάτος προσδοκίες, ανησυχίες και ερωτηματικά. Η ευθύνη των εργοδοτών – μάνατζερ εν προκειμένω, δεν εξαντλείται, όπως συμβαίνει συχνά, στο να του προσφέρουν μια απασχόληση, μια δουλειά, που έτυχε να υπάρχει διαθέσιμη, όταν το βιογραφικό του έφτασε στο γραφείο τους. Ο Χένρι Φορντ συνήθιζε να λέει: «Το να προσλάβετε κάποιον επειδή χρειάζεται δουλειά, αντί για κάποιον που χρειάζεται η δουλειά, είναι σαν να τον βεβαιώνετε ότι είναι άχρηστος».
Ολα ξεκινούν από τη γνωστή συνέντευξη. Μια πρώτης τάξεως ευκαιρία, αυτή, για τους/τις νεαρούς/ές συνεντευξιαζόμενους/ες, να εμβαθύνουν μέσα τους και να επισημάνουν τι θα τους άρεσε ή όχι να κάνουν, επαγγελματικά, στη ζωή τους.
Με αυτή την έννοια, ο μάνατζερ είναι υπεύθυνος, όχι μόνο γι’ αυτόν που θα προσλάβει, αλλά και γι’ αυτούς που δεν θα προσλάβει. Κυρίως για τους τελευταίους, τους οποίους πρέπει να βοηθήσει, σε ρόλο ψυχαναλυτή, ανοίγοντάς τους παράθυρα για τις περαιτέρω επαγγελματικές αναζητήσεις τους. Ισως, η πιο αποτελεσματική συνέντευξη είναι αυτή που αποθαρρύνει έναν υποψήφιο να δεχθεί μια θέση εργασίας και να είναι ευχαριστημένος γι’ αυτό.
Το πραγματικό Mentoring, βεβαίως, αρχίζει όταν ο νέος ενταχθεί στην οργανωτική δομή της εταιρείας, στην οποία θα προσφέρει μερικά από τα πιο κρίσιμα επαγγελματικά του χρόνια. Αυτά, τα γεμάτα μυήσεις, αποκωδικοποιήσεις και απομυθοποιήσεις. Τα τελευταία δεν μπορεί να τα «διέλθει» μόνος του. Κάποιοι πρέπει να τον καθοδηγήσουν και να του συμπαρασταθούν σε αυτό. Κι αυτοί δεν μπορεί να είναι άλλοι από τους, κατά καιρούς, προϊσταμένους του, οι οποίοι, έτσι, θα έχουν και οι ίδιοι την ευκαιρία να ανταποδώσουν ό,τι άλλοι είχαν κάνει γι’ αυτούς, στο δικό τους ξεκίνημα.
Ενα καθήκον, λοιπόν, το Mentoring; Προσωπικά, επωμίσθηκα τον ρόλο του μέντορα, «ανεπαισθήτως» ή ενσυνειδήτως, αναγνωρίζοντάς τον περισσότερο ως προνόμιο, παρά ως καθήκον. Είχα προς τούτο συναπαντηθεί με την απάντηση, σε σχετική ερώτηση, σπουδαίου διανοητή μάνατζερ. Η απάντησή του: «Οταν θα έχετε αποσυρθεί από την ενεργό δράση, δεν θα θυμάστε τα προβλήματα και τις αγωνίες που σας βασάνισαν κατά καιρούς. Εκείνο που θα μείνει ως απολογισμός θα είναι πόσους συνεργάτες νεότερους βοηθήσατε για να διαγράψουν μια επιτυχημένη και χρήσιμη επαγγελματική πορεία». Kαι τούτο ακόμα, από τον ίδιο: «Οταν τα διάφορα κριτήρια αξιολόγησής σας ως ηγέτη σάς μπερδεύουν, ψάξτε και βρείτε πώς οι άνθρωποι που υπήρξαν κάποτε συνεργάτες σας, και που διδάχθηκαν από σας, ασκούν ή άσκησαν τα ηγετικά τους καθήκοντα».
Ναι, το Mentoring είναι ένα γενναιόφρονο προνόμιο. Αρκεί κανείς να το ασκήσει με γενναιοδωρία.
*Βούλα
