Κύριε διευθυντά
Οι «Γνώμες» της κυριακάτικης «Κ» συχνά εκφράζουν μελετημένες εκτιμήσεις για το μέλλον της χώρας, απαλλαγμένες κατά κανόνα από πολιτικές προκαταλήψεις. Οι τέσσερις σχετικές σελίδες της 4ης Ιανουαρίου δεν παραβαίνουν τα ειωθότα αλλά άθελά τους «υπονομεύονται» από τα γεγονότα της Βενεζουέλας. Οι πρόσφατες αυθαίρετες επεμβάσεις της υπερδύναμης ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, στο Ιράν, στη Νιγηρία, στη Βενεζουέλα (μάλλον επίκειται και η Κούβα, μετά τη δήλωση Ρούμπιο) υπερθεματίζουν de facto τους θεσμούς του διεθνούς δικαίου και δικαιολογούν απεριόριστες δικαιοδοσίες των ισχυρών επί των ανισχύρων: «might is right».
Η χθεσινή Βενεζουέλα ίσως συνεπάγεται αύριο και μεθαύριο τη Γροιλανδία, τον Καναδά, το Μεξικό. Ανάλογη συνεπαγωγή ισχύει βέβαια για την κραταιά Κίνα απέναντι στην Ταϊβάν και χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας, όπως ήδη ισχύει και για την επιθετική Ρωσία στη Βαλτική και στην Ανατολική Ευρώπη. Μικρογραφίες των υπερδυνάμεων θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν η γειτονική Τουρκία και το Ισραήλ.
Ενόψει των συνταρακτικών γεγονότων που μας περιβάλλουν, πώς θα μπορούσε να διαμορφώσει (και να εξασκήσει με συνέπεια και διορατικότητα) η δημοκρατική Ελλάδα μια αποτελεσματική εθνική πολιτική; Η προφανής απάντηση είναι ότι αυτό δεν είναι δυνατόν –ούτε ότι θα καταστεί δυνατόν στο άμεσο μέλλον– για τουλάχιστον τρεις λόγους. Πρώτα επειδή δεν υπάρχει εθνική ομοψυχία, δεύτερον επειδή τα προβλήματα Τουρκίας – Κύπρου, Αιγαίου και ισλαμικής παρεμβατικότητας (μετανάστευση, Θράκη, πολυεθνικοί αστικοί ιστοί) αποτελούν ανυπέρβλητα εμπόδια, και τρίτον επειδή η διηρημένη Ε.Ε. των 27 κρατών στην οποία ανήκουμε δεν είναι ποτέ δυνατόν να υποστηρίξει εθνικές στρατηγικές επιβίωσης ακόμη και αν αυτές συμμορφώνονταν με το διεθνές δίκαιο. Η Ελλάδα δεν μπορεί παρά να παραμείνει θύμα της γεωγραφικής της θέσης και των αναπότρεπτων ιστορικών επιλογών της: ένα έθνος-κράτος 200 ετών που κληρονόμησε ένδοξους πολιτισμούς, εξαίρετη γλώσσα και λογοτεχνία, θρησκεία και παραδόσεις χιλιετηρίδων, αλλά που δεν κατόρθωσε στον σχετικά βραχύ βίο του να αντεπεξέλθει σε αναγκαίες γεωπολιτικές απαιτήσεις.
Η γεωγραφική κορμοστασιά του ώριμου πλατανόφυλλου που συνδέει τον κορμό της Mittel Europa και των Βαλκανίων με τη Μεσόγειο και την Αφρική σίγουρα θα μπορούσε να διακοσμήσει τον πολιτισμικό χάρτη μιας υποτιθέμενης ενωμένης ευρωπαϊκής ηπείρου, τα μελλοντικά σύνορα και τις συμμαχίες της οποίας κανείς δεν μπορεί να εικάσει σήμερα.
