Kύριε διευθυντά
Στην «Καθημερινή» της 14ης Νοεμβρίου, ο συνάδελφος ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κλεομένης Σ. Κουτσούκης παρατηρεί με κάποιο «ίσως παράπονο» την παράλειψη αναγραφής ιστορικών τοποθεσιών όπου πολέμησαν οι ένδοξοι πρόγονοί μας, στο Μνημείο του Αγνωστου Στρατιώτη. Σαν απάντηση (και όχι σαν δικαιολογία) θα ήθελα να θυμίσω ότι η ιδέα κατασκευής του Μνημείου του Αγνωστου Στρατιώτη γεννήθηκε μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, όταν η Μεγάλη Ιδέα είχε σβήσει πια για πάντα, με στόχο να τονώσει την εθνική ταυτότητα των Ελλήνων τη συγκεκριμένη ιστορική στιγμή. Το μνημείο αποτελεί φόρο τιμής στους τότε πεσόντες και σε όσους έπονται.
Σύμφωνα με συνέντευξη του αρχιτέκτονα Εμμανουήλ Λαζαρίδη («Εθνος» 15-3-1930), εκατέρωθεν της ανάγλυφης παράστασης προτείνεται η τοποθέτηση 16 ασπίδων από μπρούντζο που θα συμβόλιζαν τη θυσία και την ανδρεία των Ελλήνων, και δίπλα από τις ασπίδες να χαραχθούν τα ονόματα των κυριότερων μαχών που έδωσε ο «Εθνικός» Στρατός. Ταυτόχρονα θα ερχόταν να υπογραμμίσει τη συνέχεια της ιστορίας του έθνους.
Στην αρχική πρόταση του Λαζαρίδη που βραβεύθηκε στον διαγωνισμό, ο οποίος είχε προκηρυχθεί το 1926, εκατέρωθεν της κεντρικής ανάγλυφης παράστασης προτείνονται δύο ακόμη ανάγλυφες παραστάσεις μαχών που τελικά όμως δεν τοποθετήθηκαν, προκειμένου να προβάλλεται η κεντρική παράσταση του Φωκίωνα Ρωκ.
Και είναι αυτός ο γυμνός νεκρός οπλίτης με την περικεφαλαία και την ασπίδα, που συμβολίζει όλες τις μάχες των προγόνων μας, στον Μαραθώνα, στη Σαλαμίνα, στις Θερμοπύλες κ.λπ., και θυμίζει τόσο στους ξένους επισκέπτες όσο και σε μας τους νεότερους τη στενή μας σύνδεση με εκείνους τους προγόνους, που το αίμα τους κυλά και στις δικές μας φλέβες.
*Ομότιμη καθηγήτρια ΕΜΠ
