Κύριε διευθυντά
Στο φύλλο της «Κ», της 25/10/2025, δημοσιεύθηκε επιστολή της οποίας το περιεχόμενο χρήζει διευκρίνισης, ως προς την κατηγορηματικότητα του επιστολογράφου ότι «ο Στάλιν έδωσε τα ∆ωδεκάνησα στην Ελλάδα». Επ’ αυτού απευθύνθηκε «σ’ έναν φιλελεύθερο κομμουνιστή φίλο του, ο οποίος γρηγορότερα και από την τεχνητή νοημοσύνη, του δήλωσε ότι, κατ’ ευτυχή συγκυρία, την τελευταία στιγμή παρενέβη ο Στάλιν, και έδωσε τα ∆ωδεκάνησα στην Ελλάδα». Βέβαια, ο «φιλελεύθερος κομμουνιστής» (sic) δεν αναφέρει πότε και κατά ποιο τρόπο έλαβε χώρα το υπ’ αυτού μνημονευόμενο συμβάν, το οποίο, ως διαφαίνεται από το περιεχόμενο της επιστολής, υιοθετείται πλήρως από τον συντάκτη της.
Ας δούμε, τώρα, τι ακριβώς συνέβη και πώς και πότε παραχωρήθηκαν τα ∆ωδεκάνησα στην Ελλάδα. Λοιπόν: Οι νικήτριες δυνάμεις του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου αποφάσισαν τη σύγκληση «Συνεδρίου Ειρήνης», στο Παρίσι, που όντως συνήλθε στο ανάκτορο του Λουξεμβούργου, στις 29 Ιουλίου 1946, προκειμένου να επιληφθούν των συνεπειών που ανέκυψαν μετά την ήττα του Γ΄ Ράιχ και των Συμμάχων του.
Ομως, είχε προϋπάρξει, επίσης στο Παρίσι, στις 25 Απριλίου 1946, σύσκεψη των υπουργών Εξωτερικών ΗΠΑ (Τζέιμς Φράνσις Μπερνς), του Ηνωμένου Βασιλείου (Ερνεστ Μπέβιν) και ΕΣΣ∆ (Βιατσεσλάφ Μολότοφ).
Εκεί, αποφασίστηκε ότι η Γαλλία θα μετείχε όλων των συζητήσεων για το μέλλον των ηττημένων στον Β΄ Π.Π. χωρών. Μάλιστα, ο Σοβιετικός υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι αυτό ήταν η μόνη παραχώρηση που ήταν διατεθειμένη να κάνει η χώρα του. Ετσι, ο πρώην πρωθυπουργός της Γαλλίας, και τότε υπουργός Εξωτερικών, Ζωρζ Μπιντώ* παρεκάθησε πλέον, ως ισότιμος συνομιλητής στις διασκέψεις που θα ακολουθήσουν. Τα θέματα που οι τέσσερις υπουργοί Εξωτερικών κλήθηκαν να αποφασίσουν ήταν κατ’ αρχήν οι τύχες της Γερμανίας, της Αυστρίας και των ιταλικών αποικιών. Ειδικά, ως προς την τύχη της Τριπολίτιδας, ο Μολότοφ προσέγγισε τον Γάλλο υπουργό Εξωτερικών και του ζήτησε να αποκρούσουν από κοινού τη βρετανική πρωτοβουλία, η οποία προέβλεπε την άμεση ανεξαρτησία της ιταλικής βόρειας Αφρικής. Η ΕΣΣ∆ πρότεινε για την Τριπολίτιδα μεταβατικό καθεστώς (trusteeship) στο οποίο η ΕΣΣΔ και η Ιταλία θα αναλάβουν την τύχη της, μέχρι την πλήρη αποαποικιοποίησή της. Ενώ, αντίθετα, ο Μπέβιν επέμεινε επί της προτάσεώς του.
Αργότερα, σε δείπνο με τον Τζέιμς Μπερνς ο Μολότοφ δήλωσε ότι αποσύρει τις αποικιακές διεκδικήσεις της χώρας του, υπό τον όρο ότι η Τεργέστη και η Βενετία JULIA θα παραχωρηθούν στη Γιουγκοσλαβία.
Η επόμενη σύνοδος, που και αυτή συνήλθε στο Παρίσι, μεταξύ Ιουνίου – Ιουλίου 1946, υπήρξε καρποφόρα, με τον Σοβιετικό υπουργό των Εξωτερικών να αποδέχεται, χωρίς συζήτηση, την παραχώρηση των ∆ωδεκανήσων στην Ελλάδα (πρβλ. Αντρέ Φοντέν, «Histoire de la guerre froide», τόμος A΄, σελίδα 355, εκδόσεις Fayard).
* Ο Ζωρζ Μπιντώ έπαιξε καθοριστικό ρόλο στις αποφάσεις του Συνεδρίου Ειρήνης των Παρισίων. Υπήρξε μέγας αντιστασιακός, την περίοδο της γερμανικής κατοχής της πατρίδας του και διαδέχθηκε στην προεδρία του Εθνικού Συμβουλίου Αντιστάσεως (C.N.R.), γκωλικής επιρροής, τον θρυλικό Ζαν Μουλέν, μετά τον θάνατο του τελευταίου από βασανιστήρια στα χέρια της Γκεστάπο.
Η μεταφορά της λάρνακας με τη στάχτη του Ζαν Μουλέν στο Πάνθεον, στις 19 Δεκεμβρίου 1964, έδωσε την ευκαιρία, επί παρουσία του στρατηγού Σαρλ ντε Γκωλ, προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας, στον μεγάλο διανοητή και πολιτικό Αντρέ Μαρλώ –τότε υπουργό Πολιτισμού της Γαλλίας– να εκφωνήσει τον λαμπρότερο λόγο στην ιστορία της γαλλικής γλώσσας.
*Δικηγόρος
