Kύριε διευθυντά
Η επικαιρότητα των ημερών συχνά αναφέρεται στις συμπεριφορές των σύγχρονων εμπολέμων αντιπάλων και στη σχέση τους με το δίκαιο του ισχυρότερου.
Πάντοτε, βεβαίως, ίσχυε τούτο, και όσο ο πόλεμος είναι το έσχατο μέσο της πολιτικής επικράτησης, κατά τη γνωστή ρήση του Καρλ φον Κλάουζεβιτς (+1831), παρά τους υπάρχοντες κανόνες (σύμβαση της Γενεύης κ.λπ.) είναι δυσδιάκριτοι οι όροι για να τύχουν διαυγούς εκτίμησης.
Ο πρώτος που έθεσε έστω κάποια ρευστά όρια ήταν ο μέγιστος ιστορικός των αιώνων Θουκυδίδης, ο οποίος γράφει για τον Πελοποννησιακό Πόλεμο μεταξύ Αθηναίων και Σπαρτιατών: «…Και είναι άξιοι επαίνου εκείνοι, οι οποίοι, παρασυρόμενοι από την φυσικήν εις τον άνθρωπον φιλοδοξίαν του ν’ άρχη επί άλλων, ήθελαν δειχθή δικαιότεροι παρ’ όσον επέτρεπεν εις αυτούς η δύναμις που διαθέτουν». Ισως αυτές οι διαπιστώσεις να ισχύουν ακόμα και στην εποχή μας, περισσότερο και από τη σύμβαση της Χάγης.
Εξάλλου, πολλές φορές παρατηρείται από τις εκάστοτε κυβερνήσεις η θέσπιση νόμων, ακόμα και ορθών, αλλά σε ακατάλληλη χρονική συγκυρία για να τους αποδεχθεί η κοινωνία. Ετσι, ένας από τους επτά σοφούς της αρχαιότητας, ο Πιττακός ο Μυτιληναίος, απεφάνθη επιγραμματικά «καιρόν γνώθι». Είναι το αγγλοσαξονικό «Know the right moment». Επίλεξε για να δράσεις τον κατάλληλο χρόνο. Οπως ελέχθη από τη Γαλλίδα Μαργκερίτ Γιουρσενάρ (+1987) «ό,τι καλύτερο έχουν πει οι άνθρωποι έχει ειπωθεί στα Ελληνικά».
