Κύριε διευθυντά
Η πτώση του Βυζαντίου συνδυάζεται με την πνευματική αναγέννηση του Ελληνισμού, μια ρωμαλέα αναγέννηση της σκέψης και της τέχνης του λόγου.
Η Κωνσταντινούπολη αντέστη, επί δύο και πλέον μήνες, κατά της μεγαλύτερης στρατιωτικής δύναμης του ΙΕ΄ αιώνα. Την 29η Μαΐου 1453 η αντίσταση κατέπαυσε και, στην αποφράδα ημέρα, η Πόλις εάλω. Η χρονολογία θεωρήθηκε ως γενικότερος σταθμός της παγκόσμιας ιστορίας, διαχωρίζοντας τους μέσους χρόνους από τους νεότερους. Ο Κωνσταντίνος ΙΑ΄ έπεσε στη μάχη και ο θρύλος κάλυψε την ύστατη φάση του βυζαντινού δράματος. Ακολούθησαν η κατάληψη του Δεσποτάτου της Πελοποννήσου (1460) και της αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας (1461). Ο Ελληνισμός και οι λαοί του Αίμου εισέρχονται στη ζοφερή περίοδο της μακράς δουλείας. Η είσοδος των Οθωμανών στην Κωνσταντινούπολη περιγράφεται αναλυτικά από τέσσερις ιστοριογράφους: τον Μιχαήλ Δούκα, αυτόπτη μάρτυρα, τον Γεώργιο Φραντζή, τον Ιμβριο Μιχαήλ Κριτόβουλο και τον Αθηναίο Λαόνικο Χαλκοκονδύλη.
Η πτώση, όμως, του Βυζαντίου συνδυάζεται με λαμπρή πνευματική άνθηση και ακμή της βυζαντινής τέχνης. Η πνευματική αυτή ακμή προσδίδει ιδιάζουσα ηθική αίγλη στον θάνατο του Βυζαντίου, φαινόμενο καθολικής σημασίας, του οποίου πνευματική υπήρξε η ύστατη προσφορά προς την Ευρώπη, μόνη του λοιπού θεματοφύλακα της κοινής ελληνορωμαϊκής χριστιανικής παράδοσης.
Στην «Πύρινη Ρομφαία» του Γεωργίου Δροσίνη καταχωρίζονται πέντε εθνικοθρησκευτικά ποιήματα, τα οποία ο ποιητής συνέθεσε με βάση τα κείμενα των ιστοριογράφων και τις παραδόσεις του ελληνικού λαού.
*Δ.φ. Αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ενωσης Φιλολόγων και του Συλλόγου.
