Κύριε διευθυντά
Ανατρέχοντας στα ψηφιακά και έγχαρτα κιτάπια μας, βρίσκουμε ότι «βιοπειρατεία» είναι μια δραστηριότητα που εντοπίζεται στις αναπτυσσόμενες χώρες και αφορά στην κατοχύρωση, μέσω διπλώματος ευρεσιτεχνίας (πατεντάρισμα), των φαρμακευτικών ιδιοτήτων κάποιων φυτών, όπως η μυρτιά Μαδαγασκάρης (Catharanthus roseus).
Ετσι, κάποιες εταιρείες-κολοσσοί εκμεταλλεύονται κατ’ αποκλειστικότητα τις ιδιότητες αυτές, χωρίς να αποδίδουν ποσοστά από τα υπερκέρδη τους στις χώρες προέλευσης των θαυματουργών φυτών και στους εκεί, συνήθως χειμαζόμενους, γηγενείς πληθυσμούς. Πρόκειται κυρίως για φαρμακοβιομηχανίες που, στο πλαίσιο έρευνας για νέες δραστικές ουσίες, αντλούν γνώσεις, εμπειρία και «πρώτες ύλες» από τοπικές παραδοσιακές κοινωνίες του κάποτε λεγόμενου «Τρίτου Κόσμου». Απαξ και εντοπιστούν οι κατάλληλες ουσίες, τότε αυτές αναπαράγονται εργαστηριακά και στη συνέχεια φθάνουν επίσημα ως σκευάσματα στα ράφια των φαρμακείων μας, υπό την κάλυψη της νομοθεσίας περί πνευματικής ιδιοκτησίας και εμπορικού σήματος…
Η βιοπειρατεία ήρθε εμφατικά στην επικαιρότητα πρόσφατα με την υπόθεση δύο νεαρών Βέλγων στην Κένυα οι οποίοι, μαζί με άλλους δύο συγκατηγορούμενούς τους, καταδικάστηκαν για απόπειρα εξαγωγής χιλιάδων ζωντανών μυρμηγκιών του είδους Messor cephalotes. Η Κενυατική Υπηρεσία Αγριας Ζωής είχε μηνύσει και τα τέσσερα άτομα, τονίζοντας ότι η ενέργειά τους δεν αποτελεί μόνο αδίκημα κατά της άγριας πανίδας, αλλά συνιστά και πράξη «βιοπειρατείας»! Αναλυτικότερα, οι αρμόδιοι κρατικοί λειτουργοί της αφρικανικής χώρας υπογράμμισαν ότι οι κατηγορούμενοι είχαν την πρόθεση να διοχετεύσουν τα μυρμήγκια στις ανθούσες αγορές εξωτικών ζώων σε Ευρώπη και Ασία, όπου η ζήτηση για σπάνια είδη εντόμων αυξάνεται αλματωδώς. Το δικαστήριο αποφάνθηκε άμεσα ότι οι τέσσερις «βιοπειρατές» θα πρέπει είτε να εκτίσουν ποινή φυλάκισης ενός έτους, είτε να πληρώσουν πρόστιμο ίσο με την εκτιμώμενη εμπορική αξία των κατασχεθέντων μυρμηγκιών (περίπου 7.000 ευρώ).
∆ίκην επιλόγου, ας κάνουμε μια ιστορική νύξη για την πρώτη πασίγνωστη περίπτωση «βιοπειρατείας», όπως τη διδαχθήκαμε στα αξέχαστα εκείνα σχολικά χρόνια.
Φυλλομετρώντας το μάθημα της Ρωμαϊκής και Βυζαντινής Ιστορίας, θυμόμαστε ότι το πολύτιμο μετάξι εισήχθη στην Ευρώπη για πρώτη φορά επί Αυτοκράτορα Ιουστινιανού. ∆ύο καλόγεροι, επιστρέφοντας από μια ιεραποστολική περιοδεία στην Κίνα το 554 μ.Χ., έφεραν μαζί τους κουκούλια μεταξοσκώληκα κρυμμένα στα ειδικά διαμορφωμένα κούφια ραβδιά τους, παραβιάζοντας τη ρητή απαγόρευση της εξαγωγής τους.
Ευχή όλων μας είναι να έχει παραγραφεί το αδίκημα των βυζαντινών μοναχών και να μην αντιμετωπίσουμε την όψιμη οργή του Πεκίνου…
