O Κρίστοφερ Κάλντγουελ είναι ένας από τους πιο γνωστούς Αμερικανούς πολιτικούς σχολιαστές της συντηρητικής σκέψης, με έντονη παρουσία στη δημόσια συζήτηση και αρθρογραφία στα μεγαλύτερα μέσα ενημέρωσης της Δύσης. Πριν από λίγες ημέρες, σε άρθρο του στον Spectator με τίτλο «Το τέλος του τραμπισμού» υποστήριξε ότι η επίθεση στο Ιράν που είναι τόσο κατάφωρα ασύμβατη με τις επιθυμίες της ίδιας του της βάσης, είναι πιθανό να σηματοδοτήσει το τέλος του πολιτικού εγχειρήματος. Στη συζήτησή του με την «Κ» εξήγησε το γιατί.
– Πώς ορίζετε τον τραμπισμό και γιατί θεωρείτε ότι η επίθεση στο Ιράν αποτελεί το τελικό του σημείο;
– Προσπάθησα να δώσω έναν ορισμό του τραμπισμού σε εκείνο το άρθρο, έναν ορισμό ίσως πιο συμπαθή προς το εγχείρημα απ’ ό,τι συνήθως ακούγεται στον Τύπο της Δύσης. Και αυτός είναι ότι ο τραμπισμός είναι ένα είδος «δημοκρατικού κινήματος». Είναι ένα κίνημα ενάντια στη γραφειοκρατικοποίηση του κράτους. Νομίζω ότι πολλοί Αμερικανοί άρχισαν να αισθάνονται ότι ναι μεν ψήφιζαν σε εκλογές, αλλά αφού ψήφιζαν, οι εξουσίες του κράτους παρέμεναν στα χέρια μιας μόνιμης γραφειοκρατίας. Και έτσι δεν έπαιρναν ποτέ την αλλαγή που ρητά και δημοκρατικά ζητούσαν. Το κλασικό παράδειγμα είναι η μεταναστευτική πολιτική. Ενας συντριπτικός αριθμός Αμερικανών θα ήθελε κλειστά σύνορα ή χαμηλότερα επίπεδα μετανάστευσης και αυτό δεν συνέβη ποτέ. Αυτό ήταν το είδος της υπόσχεσης που έδωσε ο Τραμπ. Ηταν λοιπόν μια υπόσχεση μιας συνολικής, βαθιάς δημοκρατικοποίησης του κράτους. Αλλά μία από τις βασικές υποσχέσεις, ένα από τα βασικά αιτήματα των ψηφοφόρων του Τραμπ, ήταν το τέλος των φαινομενικά ανούσιων και ατελείωτων πολέμων στη Μέση Ανατολή. Εντέλει όμως είναι αυτό ακριβώς που τους έχει δώσει.
– Τι έχουμε καταλάβει μέχρι στιγμής για τον τρόπο λήψης αποφάσεων; Ποιοι είναι οι άνθρωποι που επηρεάζουν τον πρόεδρο αυτή τη στιγμή;
– Ενα πράγμα που γνωρίζουμε για τον Τραμπ είναι ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται μέσα σε έναν εξαιρετικά στενό κύκλο ανθρώπων. Είναι πολύ πιο περιορισμένoς απ’ ό,τι στο παρελθόν. Αυτό είναι εν μέρει κατανοητό. Ο Τραμπ είχε προβληματιστεί έντονα από διαρροές και από αυτό που θα ονομάζαμε έλλειψη πίστης κατά την πρώτη του θητεία κι έτσι έδωσε μεγάλη προτεραιότητα στην αφοσίωση. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να παρακάμψει σε κάποιο βαθμό τις συνταγματικές εγγυήσεις μιας πιο ανοιχτής διακυβέρνησης. Μεγάλο μέρος της λήψης αποφάσεων γίνεται από ανθρώπους που είναι προσωπικά κοντά του και έχουν ελάχιστη ή καθόλου θεσμική νομιμοποίηση. Αναφέρομαι συγκεκριμένα στον γαμπρό του, τον Τζάρεντ Κούσνερ, που συχνά περιγράφεται ως ένα είδος συμβούλου-εμπίστου, καθώς και στον παλιό του συνεργάτη στον χώρο των ακινήτων, Στιβ Γουίτκοφ. Πέρα από αυτούς, υπάρχουν και πρόσωπα που έχουν διοριστεί με πιο τυπικές διαδικασίες, όπως ο Μάρκο Ρούμπιο και ο σύμβουλός του Στίβεν Μίλερ. Αλλά γενικά, η διαδικασία λήψης αποφάσεων είναι πολύ αδιαφανής.
– Και τι γίνεται με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ; Το Πεντάγωνο; Αυτή τη γραφειοκρατία που μας είπατε ότι πολεμά;
– Ναι, την πολεμά. Από την άλλη όμως, την έχει αναδιαμορφώσει, τοποθετώντας ανθρώπους της εμπιστοσύνης του. Ενα από τα πιο αμφιλεγόμενα πράγματα που έκανε στην αρχή της δεύτερης θητείας του ήταν να αποπέμψει τον αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων και να τον αντικαταστήσει με έναν στρατηγό που εκτιμά ιδιαίτερα, τον Νταν Κέιν. Από όσα έχουν γίνει γνωστά για τις συσκέψεις πριν από την επίθεση, γνωρίζουμε ότι ο Κέιν ήταν πολύ επιφυλακτικός ως προς τη δυνατότητα των ΗΠΑ και του Ισραήλ να διεξαγάγουν μια παρατεταμένη στρατιωτική επιχείρηση. Γνωρίζουμε επίσης ότι ο Μάρκο Ρούμπιο ως υπουργός Εξωτερικών, κινήθηκε γενικά στην ίδια γραμμή. Εχει δικά του συμφέροντα, ιδιαίτερα στη Λατινική Αμερική, και επιθυμεί μια πιο επιθετική πολιτική εκεί. Τέλος, υπάρχει ο Τζέι Ντι Βανς, τον οποίο πολλοί θεωρούσαν εκφραστή της απομονωτικής, αντιπολεμικής πτέρυγας του MAGA. Αν και προσωπικά κινείται προς αυτή την κατεύθυνση, δεν κατάφερε να υπερασπιστεί αποτελεσματικά αυτή τη θέση στις συσκέψεις πριν από τον πόλεμο.
– Ποιο πιστεύετε ότι θα είναι το σημείο στο οποίο ο Τραμπ θα πει «ας τελειώνουμε με αυτόν τον πόλεμο»; Ποιο είναι το σημείο καμπής;
– Το βασικό πρόβλημα είναι ότι έχει ήδη εμπλακεί σε αυτόν τον πόλεμο. Και το σχεδόν κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν τον έχει φέρει σε μια θέση που πολλοί περίμεναν, αλλά ο ίδιος όχι. Αυτή τη στιγμή φαίνεται να πολεμά για να επιστρέψει στην προηγούμενη κατάσταση. Δεν έχει καλές επιλογές για να βγει από τον πόλεμο με θετικό αποτέλεσμα. Ταυτόχρονα όμως υπάρχουν και οι αγορές, που φαίνεται να τον ανησυχούν πολύ. Δεν είναι σαφές αν αυτό σχετίζεται με τις εκλογές, αλλά από τον τρόπο που επικοινωνεί μέσω των αναρτήσεών του φαίνεται ότι προβληματίζεται έντονα.
– Πιστεύετε ότι θα συνεχιστούν οι ξένες παρεμβάσεις μετά το Ιράν;
– Γενικά, όταν ο Τραμπ μιλάει επιθετικά και προετοιμάζει κάτι, συχνά το υλοποιεί. Στην περίπτωση της Κούβας, η ρητορική του είναι πολύ σκληρή και οι κυρώσεις βαριές. Αν το Ιράν είχε εξελιχθεί όπως ήλπιζε, ίσως να είχε ήδη συμβεί κάτι στην Κούβα. Θεωρώ πιθανό ότι θα υπάρξει κάποια ενέργεια. Ωστόσο το Ιράν μπόρεσε να επιβάλει σημαντικό κόστος στις ΗΠΑ, κάτι που η Κούβα δεν μπορεί να κάνει. Αυτό σημαίνει ότι η Κούβα είναι πιο ευάλωτη.
