Για την πρόοδο, τη σημασία αλλά και τη συζήτηση για τον κίνδυνο να χαθούν πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης απαντάει μέσω συνέντευξής της στην «Κ» η γενική γραμματέας συντονισμού της Προεδρίας της κυβέρνησης, Εύη Δραμαλιώτη, επισημαίνοντας ότι οι ρυθμοί υλοποίησης είναι σταθερά υψηλοί, ωστόσο σε ένα πρόγραμμα τέτοιας κλίμακας ο κίνδυνος καθυστερήσεων παραμένει. Παράλληλα, απαντάει στην κριτική ότι οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης κατευθύνονται προς λίγους.
– Κυρία Δραμαλιώτη, ποιες είναι οι βασικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει σήμερα η Ελλάδα στην απορρόφηση πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και πώς ξεπερνιούνται;
– Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) συνιστά μια ιστορικής σημασίας ευκαιρία για την Ελλάδα, καθώς πρόκειται για τον μεγαλύτερο χρηματοδοτικό μηχανισμό της Ε.Ε. με έντονο μεταρρυθμιστικό χαρακτήρα. Εχοντας καταρτίσει ένα από τα πλέον φιλόδοξα εθνικά σχέδια, η χώρα μας διατηρείται σταθερά στην πρώτη πεντάδα των ευρωπαϊκών κρατών ως προς τις εκταμιεύσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι μέσα σε μόλις τρία χρόνια έχουμε απορροφήσει 23,4 δισ. ευρώ, ποσό ίσο με ένα ολόκληρο ΕΣΠΑ, το οποίο υπό κανονικές συνθήκες απαιτεί εννέα χρόνια για να απορροφηθεί, αποφεύγοντας έτσι τους γνώριμους κινδύνους υποεκτέλεσης του παρελθόντος. Ηδη έχει εκταμιευθεί το 65% της συνολικής κατανομής, ενώ με το νέο διπλό αίτημα πληρωμής αναμένεται να ανέλθουμε στα 24,57 δισ., ξεπερνώντας το 68%. Πρόκειται για έναν τεράστιο όγκο κεφαλαίων που υποστηρίζει ενεργά επενδύσεις, μεταρρυθμίσεις και έργα υποδομών. Η θεμελιώδης διαφορά του ΤΑΑ είναι ότι οι εκταμιεύσεις δεν συνδέονται απλώς με δαπάνες, αλλά με την αποδεδειγμένη επίτευξη οροσήμων (performance-based). Αυτό προϋποθέτει έναν εξαιρετικά υψηλό βαθμό συντονισμού μεταξύ υπουργείων και φορέων, με αυστηρή τήρηση χρονοδιαγραμμάτων, ενώ πρέπει να τονιστεί ότι το μεταρρυθμιστικό σκέλος δεν επιδέχεται αναθεωρήσεις. Οι προκλήσεις αυτές, ωστόσο, λειτούργησαν ως καταλύτης προκειμένου να αναβαθμίσουμε τη διοικητική μας ικανότητα, εφαρμόζοντας μεθοδολογίες ευρωπαϊκών προτύπων. Καθώς βρισκόμαστε στην τελική ευθεία για την επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος, εργαζόμαστε ώστε κάθε διαθέσιμο ευρώ να αφήσει ένα μόνιμο αναπτυξιακό αποτύπωμα στην κοινωνία.
– Είστε ικανοποιημένη από τη μέχρι στιγμής πρόοδο των μεταρρυθμίσεων;
– Η πορεία του εθνικού σχεδίου «Ελλάδα 2.0» είναι εξαιρετικά δυναμική. Οι συνολικοί πόροι του Ταμείου που αναλογούν στη χώρα μας αντιστοιχούν στο 15,96% του ΑΕΠ για το 2023, ποσοστό που κατατάσσει την Ελλάδα στην πρώτη θέση πανευρωπαϊκά. Το ίδιο ισχύει και για την ικανότητα μετατροπής αυτών των πόρων σε πραγματική ρευστότητα, καθώς έχουμε ήδη εκταμιεύσει πόρους που αγγίζουν το 10,30% του ΑΕΠ. Σε επίπεδο διοικητικής συνέπειας βρισκόμαστε στην 4η θέση της Ε.Ε., έχοντας ήδη υποβάλει επτά αιτήματα πληρωμής. Οι επιδόσεις αυτές μεταφράζονται σε απτά αποτελέσματα στην καθημερινότητά μας. Παραδείγματα αποτελούν τα προγράμματα ενεργειακής εξοικονόμησης, η ψηφιοποίηση υπηρεσιών, η κτιριακή αναβάθμιση νοσοκομείων και δικαστηρίων, το εθνικό πρόγραμμα «Προλαμβάνω», μέσω του οποίου 5,7 εκατ. πολίτες ήδη συμμετείχαν σε δωρεάν προληπτικές εξετάσεις για τον έγκαιρο εντοπισμό σοβαρών νοσημάτων. Παράλληλα, έχουν ενεργοποιηθεί νέα στεγαστικά προγράμματα («Σπίτι μου ΙΙ», «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου»), έχουν εγκατασταθεί 40.000 διαδραστικοί πίνακες στα σχολεία και παραδίδονται σταδιακά 425 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
– Υπάρχουν έργα ή μεταρρυθμίσεις που κινδυνεύουν να μην ολοκληρωθούν;
– Παρότι οι ρυθμοί υλοποίησης είναι σταθερά υψηλοί, σε ένα πρόγραμμα τέτοιας κλίμακας ο κίνδυνος καθυστερήσεων παραμένει, κυρίως σε μεγάλα έργα που απαιτούν τον συντονισμό πολλών φορέων και διαδοχικές διαγωνιστικές διαδικασίες. Σε συνεχή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή εργαζόμαστε ακούραστα για την έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση τυχόν προβλημάτων με στόχο μας την ομαλή και επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος.
– Eχει ασκηθεί κριτική ότι σημαντικό μέρος των πόρων του Ταμείου κατευθύνεται σε μεγάλες επιχειρήσεις. Πώς απαντάει η κυβέρνηση στις ανησυχίες ότι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δεν έχουν ισότιμη πρόσβαση στα χρηματοδοτικά εργαλεία;
– Αυτή η κριτική κινείται εκτός πραγματικότητας, καθώς το Ταμείο έχει σχεδιαστεί ρητά ώστε οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) να είναι εκ των βασικών του δικαιούχων. Εως σήμερα έχουν αντληθεί 1,61 δισ. ευρώ μέσω επιχορηγήσεων και 3,59 δισ. μέσω δανείων. Ενισχύονται τομείς αιχμής, όπως ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η αγροδιατροφή, η μεταποίηση, ο τουρισμός και η έρευνα. Ταυτόχρονα, το δανειακό πρόγραμμα του ΤΑΑ έχει κινητοποιήσει ιδιωτικές επενδύσεις ύψους 21,58 δισ., με αυξημένη συμμετοχή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Ενα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το πρόγραμμα «Ψηφιακά εργαλεία ΜμΕ», μέσω του οποίου πάνω από 100.000 επιχειρήσεις επιδοτήθηκαν με περισσότερα από 130 εκατ. ευρώ για την απόκτηση συστημάτων ηλεκτρονικού εμπορίου και ασφάλειας συναλλαγών.
– Είστε αρμόδια για την προετοιμασία της εισήγησης στο υπουργικό συμβούλιο του ετήσιου σχεδίου κυβερνητικής πολιτικής. Πώς διαχειρίζεστε αυτή την ευθύνη και τι έχει αλλάξει στον τρόπο που σχεδιάζονται και παρακολουθούνται οι πολιτικές τα τελευταία χρόνια;
– Για τη φετινή χρονιά, όπως προανήγγειλαν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης κ. Χατζηδάκης και ο υπουργός Επικρατείας κ. Σκέρτσος, προωθούμε δέκα νέες νομοθετικές πρωτοβουλίες και 30 μεγάλα έργα. Θέτουμε ρεαλιστικούς και εφικτούς στόχους, χωρίς μαξιμαλιστικές υποσχέσεις. Αυτό είναι, άλλωστε, το βασικό συστατικό του τρόπου με τον οποίο εργαζόμαστε και που μας διαφοροποιεί από την αντιπολίτευση. Αξιοποιώντας την πολύτιμη εμπειρία που έχει αποκτηθεί έως τώρα, αναπτύξαμε μια καινοτόμο μεθοδολογία παρακολούθησης, που αντλεί τεχνογνωσία από το Ταμείο Ανάκαμψης. Αυτή η τεχνογνωσία έχει ήδη παρουσιαστεί στις χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ. Μέσω της νέας μου ιδιότητας ως εθνικής εκπροσώπου στην Επιτροπή Δημόσιας Διακυβέρνησης (PGC) του ΟΟΣΑ, δεσμεύομαι να αφήσουμε ένα δυνατό αποτύπωμα του μεταρρυθμιστικού έργου μας, προωθώντας τον σχεδιασμό πολιτικών που βασίζονται στην τεκμηρίωση και αναβαθμίζουν τη λειτουργία του κράτους.
